24 มิถุนายน มาบรรจบอีกครั้งหนึ่ง

เป็นเวลา 76 ปีแล้วที่ประชาธิปไตยบังเกิดขึ้นในเมืองไทย

ตลอดระยะเวลาดังกล่าว มีการปฏิวัติรัฐประหาร 15 ครั้ง รัฐธรรมนูญ 18 ฉบับ เลือกตั้ง 25 ครั้ง

ในช่วงเวลานั้น น้อยครั้งที่จะปรากฎคนที่ขึ้นมาบริหารราชการแผ่นดินเป็นรัฐบาล ตามหลักประชาธิปไตยสากล ที่ประธานาธิบดีลินคอร์นเคยประกาศก้องว่า รัฐบาล "ของประชาชน โดยประชาชน เพื่อประชาชน" (of the people, by the people, for the people)

เพราะหลายครั้งหลายหน ผู้ที่ขึ้นมามีอำนาจเป็นเพียงตัวแทนคนบางกลุ่มในสังคมเท่านั้น

เริ่มจากคณะราษฎรที่ตัดสินแทนคนทั้งประเทศว่าเมืองไทยถึงเวลา "ประชาธิปไตย"

แต่โดยที่คณะราษฎรส่วนใหญ่เป็นนักเรียนนอก ดังนั้นถึงจะมีความตั้งใจดี เพราะเห็นประโยชน์ของระบบที่คิดว่าจะกลับมาใช้สร้างความเท่าเทียมในสังคมไทยได้ แต่ในข้อเท็จจริงประชาชนคนไทยยังไม่ได้รับรู้อย่างทั่วถึงถึงความหมายที่แท้จริงของ "ประชาธิปไตย" และ "รัฐธรรมนูญ" จนมีเรื่องเล่าว่า มีคนเข้าใจว่า "รัฐธรรมนูญ" คือ "ลูก" ของพระยาพหลฯ

ความไม่พร้อม จึงเป็นบ่อเกิดของการช่วงชิงอำนาจ เพราะเมื่อประชาชนไม่เข้าใจว่า "อำนาจเป็นของปวงชน" คนที่เข้าใจว่า "อำนาจ" คืออะไร ก็แสวงหาเป็นธรรมดา ทั้งเจ้าขุนมูลนาย "อำนาจเก่า" ในยุคนั้น คณะราษฎรซึ่งเป็น "อำนาจใหม่" ทหาร และพ่อค้า "ทุนใหม่" ซึ่งวันนี้เป็น "ทุนเก่า" ไปแล้ว

การต่อสู้จึงเข้มข้น และเมื่อใช้กำลัง เพราะกติกาประชาธิปไตยยังไม่ฝังราก คนถือปืนจึงเสียงดังกว่าเพื่อน โดยมีพันธมิตรเป็นพ่อค้าบ้าง นักการเมืองบ้างแล้วแต่ความลงตัวในแต่ละช่วง

แต่ที่เหมือนกัน คือ ทุกคนใช้ "ประชาชน" เป็นตัวประกัน!!

จิตสำนึกของประชาชนเริ่มแสดงตนชัดเจนก็ช่วง 14 ตุลา 16 แต่กลับพ่ายแพ้ในช่วง 6 ตุลา 19 เอาจนหลังพฤษภาทมิฬ ปี 35 และรัฐธรรมนูญปี 40 นั่นแหละ  ประชาธิปไตยจึงหยั่งรากลงลึกขึ้น

ซึ่งในช่วงนั้นก็บรรจบกับกระแสโลกาภิวัฒน์ ที่ทุนใหม่ และชนชั้นกลางใหม่เติบโต หลายกลุ่มวิ่งแสวงหาอำนาจทางการเมือง แบ่งปันอำนาจจากทุนเก่า ทหาร และระบบราชการ

ช่วงแรกดูเหมือนจะปรับสภาพกันได้ลงตัว ประชาชนดูจะมีโอกาสที่จะเข้ามามีส่วนร่วมอย่างแท้จริงมากขึ้น แต่ในที่สุดกลับไม่ยอมกันในแนวคิด มีความขัดแย้งเรื่องผลประโยชน์ ใช้อำนาจเกินเลย ส่งผลกระทบสั่นคลอนความมั่นคงของสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์

การขับเคี่ยวนำไปสู่การรัฐประหารอีกครั้ง เมื่อ 19 กันยา 49 และถึงแม้จะมีการเลือกตั้ง เมื่อ 23 ธันวา 50 แล้ว ความขัดแย้งนั้นก็คงอยู่ แต่เพิ่มดีกรีความแตกแยกที่รุนแรงขึ้น ยังไม่รู้จะออกหัวออกก้อยอย่างไร

เพราะการเมืองคือเรื่องผลประโยชน์ แต่ที่น่าเศร้า คือ ไม่ใช่ผลประโยชน์ของประชาชน...