การเดินขึ้นบันไดจากชั้นสองไปถึงชั้นหกด้วยรองเท้าส้นสูงประมาณสามนิ้ว  ไม่ใช่เรื่องสนุกเท่าไร  แต่ก็เป็นโอกาสที่ดีที่ฉันจะได้หยุดพักทุกช่วงบันไดแวะทักทายครูที่นั่งตรวจงานอยู่ในห้องพักครู  และส่งยิ้มให้กับครูที่กำลังสอนในห้องเรียนบางห้อง

ไฟฟ้าที่ติด ๆ ดับ ๆ อยู่ช่วงหนึ่ง ทำให้ลิฟท์ถูกงดใช้ไปโดยปริยาย  เป็นช่วงเวลาที่ฉันมีนัดสำคัญเสียด้วย

                                                     ............................

ก่อนหน้านี้ลูกสาวสองคนและลูกชายสองคนชั้น  ม 6  มาขอประวัติของฉันและขอสัมภาษณ์ความรู้สึกที่มีต่อโรงเรียน ครูคงมอบการบ้านให้เธอมาล่ะซี

" ครูอย่าลืมนะคะ วันจันทร์  ที่ห้อง  ครูแต่งตัวสวยๆ ด้วยค่ะ "  ลูกสาวอ้อน

" โธ่  ครูก็สวยทุกวันอยู่แล้ว "  ลูกชายหันไปต่อว่าเพื่อน

ประโยคนี้ฉันยืนยันว่าลูกชายพูดจริง ๆ  แต่จะเป็นความจริงหรือไม่  คำตอบก็มีอยู่

" ค่ะ จ้ะ วันจันทร์นะ ชั่วโมงไหนล่ะ.."  ฉันตอบคำถามพร้อมตั้งคำถาม  ลืมถามเธอว่าห้อง ม 6 ใด

.

ถึงชั้นหกแล้ว ฉันหยุดยืนเกาะราวบันได  หอบเล็กน้อย  นี่กระมังที่เขาว่า สังขารไม่เที่ยง " จะนั่งก็โอย จะลุกก็โอย"

ฉันเดินไปตามระเบียงทางเดิน  เลือกที่จะมองไกล ออกนอกระเบียง  มองราวกันตกว่าสีเริ่มลอกหรือยัง  มองเลยไปถึงกันสาดอาคารตรงข้ามว่ามีเศษกระดาษร่วงอยู่หรือไม่  มองต่ำลงไปที่สวนหย่อมระหว่างช่วงตึก สระปลาคาร์ฟ วันนี้เปิดพ้ำพุหรือยัง 

กลับมามองใกล้ๆ ตัว  ที่นั่งพักตามแนวระเบียงทางเดิน   เจ้าตัวแสบทิ้งร่องรอยเศษขนมที่แอบนำขึ้นมาบนอาคารหรือเปล่า 

คนเรานี่ก็แปลก ชอบมองสิ่งที่อยู่ไกลตัวก่อน..ลืมแม้กระทั่งว่าความสุขที่แท้อยู่ใกล้ตัวเรา

หากฉันมองทะลุไปในห้องเรียนทีละห้อง ๆ  ครูคนหนึ่งอาจยินดีที่ทำดีแล้วมีคนเห็น  แต่อีกบางคนอาจมองว่า วันๆไม่ทำอะไรนอกจากจะเดินจับผิดครู   ถ้าโดนข้อหาหลังนี่   ถือว่าเจ็บตัวเล็กน้อย  จึงต้องชายตามองนิด ๆ พร้อมรอยยิ้มบางๆ ...

เข้าใจกันบ้างซี  งานครูเป็นงานหนักสาหัส   ไม่ใช่สอนหนังสืออย่างเดียว  สอนคน  แถมต้องร่วมมือกับองค์การ หน่วยงานต่าง ๆ ในการจัดกิจกรรมทุกกิจกรรม  เรียกว่างานในไม่ขาด งานนอกต้องร่วม

ในใจฉันหวังเพียงจะได้ยินเสียงใสๆ  ของพวกเธอ  คนใดคนหนึ่งว่า  ครูครับ  ครูขา  ห้องนี้ค่า  เลยแล้วค่ะ  แต่เปล่าเลย..

โชคดีของฉันที่โรงเรียนมีการออกแบบวางผังอาคารมาอย่างดี  อาคารสามอาคารเชื่อมต่อกันหมดทุกอาคารและทุกชั้น   ฉันเดินครบทั้งสามอาคาร   โดยไร้เสียงเรียกจากพวกเธอ

ลิฟท์ใช้ได้แล้ว ฉันกดลิฟท์ลงมาถึงชั้นสอง  ก้มมองนาฬิกา  ครูกลัวพวกเธอเสียใจ  ครูเกรงพวกเธอจะคิดว่าครูไม่ใส่ใจ

ก้าวเดินออกจากลิฟท์ได้ไม่ถึงสิบก้าว  เสียงพวกเธอตะโกนพลางวิ่งมาหา   " ครูขา หนูขอโทษ  หนูขอสารภาพ  หนูลืมบอกค่ะว่ากิจกรรมจัดที่ห้องศูนย์สังคมฯค่ะ ไม่ได้จัดในห้องเรียน  หนูก็ลงมาตามครู  คงสวนกัน .หนูลืมบอก หนูขอโทษนะคะ".

" จ้าจ้า  แล้วเอาไงดี จัดไปแล้วเหรอ  " ฉันถาม คิดเสียดาย

" ยังค่ะ ครูธนพลขอเป็นวันพฤหัสนะคะ "

 " จ้ะจ้ะ  งั้นครูก็ต้องสวยรอบสอง..วันพฤหัสซินะ.." ฉันยิ้ม.. เบิกตาล้อพวกเด็ก ๆ

พวกเธอส่งเสียงหัวเราะพร้อมกัน

                                             ......................

สมัยนี้ครูหรือการศึกษาเป็นกระโถนท้องพระโรงอยู่บ่อย ๆ  เด็กเกเรก็โทษครู  ปัญหาสังคมก็ยกให้เป็นความอัปยศของวงการศึกษา  ได้ยิน ได้อ่าน ทีไร อดน้อยใจไม่ได้  แต่คิดใหม่ว่าเป็นมุมมองของแต่ละคน  เขามีมุมมองเช่นนั้นเขาก็อยู่กับการมองและความรู้สึกนั้น

หลาย ๆครั้ง ที่พวกเราแค่นหัวเราะ   ใช่สิ  ครูมันไม่ดี  การศึกษามันแย่  คนที่ประสบความสำเร็จเขาถึงได้ลุกขึ้นมาตำหนิอาชีพครูไงล่ะ  ก็ครูของพวกเขาสอนเขามา...อย่างไรเล่า

และหลายครั้งที่ฉันซาบซึ้งใจกับการได้ยิน ได้อ่าน คำชื่นชม ศรัทธา บูชาครู  แม้ว่าครูคนนั้นก็ไม่ได้หมายถึงฉัน  แต่ฉันรู้ว่าครูมีแต่ความปรารถนาดีอย่างไรและมากเพียงไร

ครูทุกคน ไม่หวังร่ำรวยทรัพย์สินใด ๆ ไม่มีโอกาสทางการเงินสักเท่าไร   เว้นแต่จากพื้นฐานครอบครัว แต่ครูล้วนมีความสุขเมื่อได้พูดคุยถึงการได้พบลูกศิษย์  แค่ลูกศิษย์ได้ดี  ลูกศิษย์เข้ามาหา มาทักทาย แค่ลูกศิษย์ไม่คิดล้างครู.. ครูภูมิใจ..ครูร่ำรวยลูกศิษย์ลูกหา ..

.

ฉันรักครู  ประทับใจครู  และรักที่จะเป็นครู

ตั้งแต่เล็กแล้ว สมุดการบ้านหรือสมุดแบบฝึกหัดคือของเล่นที่ดีที่สุดชิ้นหนึ่ง  เล่มที่ใช้หมดแล้ว ไม่เคยทิ้ง  ฉันสนุกกับการนั่งวางท่าสง่าเป็นคุณครู  ใช้ปากกาลูกลื่นสีแดงตรวจการบ้าน (ของตัวเอง)  กาเครื่องหมายถูกบ้างผิดบ้างในแต่ละข้อ

ยิ่งสะบัดปากกาได้เร็วและหนักแน่นเท่าไรก็เหมือนที่ครูทำมากเท่านั้น  ตามด้วยให้คะแนน  ให้ระดับคุณภาพว่าดี ดีมาก และไม่ลืมลายเซ็นขยุกขยิกตามประสา

ฉันเรียนในโรงเรียนสตรีตั้งแต่ประถมจนจบมัธยมปลาย หลายคนชอบล้อว่าโรงเรียนติดปากคลองตลาด  ฉันเถียงว่าติดถนนมหาราช  เอ่ยชื่อโรงเรียนครั้งใด ต้องถูกถามว่า " ล่างหรือบน" ทุกที ฉันตอบว่าไม่มีทั้งคำว่าล่างหรือบน

ฉันไม่ชอบวิชาการประกอบอาหารและพลอยไม่ชอบครูไปด้วย  ฉันรู้สึกว่าทำผิดพลาดตลอดและโดนครูดุเสมอ 

.

 " ไปเอากระติกมา.."   ฉันได้ยินครูว่ายังงั้น

" ค่ะค่ะ "   ดีใจที่จะได้ทำอะไรถูกใจครูสักที   ถ้าบอกให้ไปทอดปลา  โขลกน้ำพริก..ตายแน่  ครูอยากได้กระติก  ฉันเดินหาอยู่นาน  ครูจะเอาไปทำไม   อืมม..ครูคงจะเอาไปแช่ผัก แต่..ตู้เย็นก็มี..

" นี่ค่ะ กระติก ได้แล้วค่ะ"  ฉันยื่นกระติกให้ครูพร้อมยิ้มปากกว้างอย่างภาคภูมิใจ

" ใครใช้ให้เธอไปเอากระติก  จะเรียนทำน้ำพริก ... กะปิ  ฉันให้เธอไปเอา กะปิ "

.

ผ่านไปหลายวัน..และอีกครั้ง สำหรับวิชาที่น่ากลัวของฉัน

ครูคงเห็นฉันเดินวนไปวนมา หยิบจับอะไรก็เกะกะ เงอะงะกล้า ๆกลัว ๆ ชวนเวียนหัว

"  เอ๊า ! ผักชี  ไปหั่นรากผักชีมา "

" ค่ะค่ะ ครู "  ครูใจดีจัง  ให้ทำอะไรง่าย ๆ   ฉันนี่นะ.ชอบคิดไปเอง  ครูก็พยายามช่วยทุกอย่าง  ฉันจะได้ชัยชนะสักที   ฉันกระตือรือร้นกับการทำเพื่อครู..

ผ่านไปห้านาที..

"  นี่ค่ะครู " ฉันส่งผักชีที่ผ่านการล้างน้ำอย่างดีให้ครู

" ไหนล่ะ รากผักชีน่ะ " ครูเงยหน้ามองผักชีในมือของฉันและเลยขึ้นมามองหน้าอันงงงวยของฉัน

 " อ้าว ก็ครูให้หนูไปหั่น  หนูก็หั่นทิ้งไปแล้วไงคะ "    ก็รากมันดำ ๆ เปื้อน ๆ ครูจะเอาไปทำอะไร   ไม่เข้าใจเลย

"  โอ   เธอนี่.." เสียงครูรำพึง..

.

ความรู้สึกว่าวิชานี้เอาดีไม่ได้..ครอบงำฉัน  และเมื่อคิดไปเองว่าครูไม่ชอบ  ฉันก็มือไม้สั่นทุกครั้งที่ครูมอบงานให้ทำ  หลายครั้ง ครูมอบงานให้เป็นกลุ่ม เพื่อนในกลุ่มก็พอกัน  ครูให้มะพร้าวขูดมา บอกให้ไปคั้นกะทิ  ทุกคนนั่งล้อมมะพร้าวขูดและนั่งมอง  ภาวะผู้นำนั่นไง  ฉันจัดแจง วางชาม วางตระแกรงลงบนชาม  วางมะพร้าวลงบนตระแกรง   เทน้ำลงบนมะพร้าว  บอกเพื่อนว่า น้ำที่ไหลลงไปในชามนี่ล่ะ  หัวกะทิ  ฉันจำได้..ฉันจำที่ครูสอนได้

เพื่อนคนหนึ่งมองหน้าฉัน  สายตาดูแคลนเล็กน้อย

"อืมมม.. ฉันอาจทำกับข้าวไม่เป็นหรอกนะ  แต่ฉันรู้ว่า มันไม่ใช่นะ "  ช่างพูดจริงนะ  แล้วทำไมพวกเธอไม่ทำซะเอง(ล่ะยะ)

.

และวันนี้..วันชี้เป็นชี้ตายสำหรับฉัน  เมื่อทุกคนต้องลงมือปฏิบัติภารกิจ   มันคือ..ปฏิบัติการทอดไข่ดาว(แบบกรอบ)

.

กระทะใบใหญ่พร้อมน้ำมันร้อนๆ  ถูกล้อมรอบด้วยกุลสตรีที่ส่วนใหญ่ไว้หางเปียทั้งหลาย

การปฏิบัติเริ่มเวียนไปทีละกลุ่ม  ฉันก็กลุ่มแรกเลยล่ะ...คนที่หนึ่ง  เธอเอื้อมมือไปกลางกระทะอย่างมีสติ  จับตะหลิวทอดไข่จนกรอบ...ตักขึ้นพัก  ผ่าน   คนที่สอง  ผ่าน   คนที่สาม  ผ่าน  ทุกคนต้องทอดด้วยมือของตนเอง   ฉันเห็นครูมองที่มือ  มองไข่ดาวแล้วก็ไล่ขึ้นมองหน้านักเรียนแต่ละคน  โอ..แย่แล้วเรา..

ครูบอกว่าขณะที่ทอดด้านหนึ่งอยู่  เราสามารถช้อนน้ำมันร้อนๆ  ราดไปบนหน้าไข่อีกด้านได้  เพื่อให้สุกไปด้วย

เพื่อนกลุ่มที่สองก็ล้อมวงอยู่ข้างหลัง  ชะโงกหน้าดูและลุ้นเพื่อนกลุ่มแรกที่ล้อมวงรอบกระทะไปด้วย

" วรรณ  เอ๊า ทอด  ครูตอกไข่ให้แล้ว "  ฉันรู้สึกมือไม้สั่น  ยืนอึ้งอยู่พักหนึ่ง  ยังไม่ทันที่มือจะเอื้อมไปหยิบตะหลิว  พลันมีมือวิเศษสอดมาจากข้างหลัง  พร้อมหน้าของเพื่อนคนหนึ่งในกองเชียร์กลุ่มที่สองที่เกยคางพอดีไหล่ของฉัน  มือนั้นคว้าตะหลิว  ทอดไข่อย่างทะมัดทะแมง  ตักน้ำมันสะบัดราดบนหน้าไข่ด้านบน  กระฉับกระเฉง  เสียงครูพูด  ดี  ดี  ดีมาก..ครูก้มมองตะหลิว มองไข่ดาวแต่ไม่เงยหน้ามองหน้าฉันแม้แต่นิดเดียว...ผ่าน..ดีมาก ดี

ฉันผ่านชั่วโมงนั้นไปได้  รับรู้ได้ว่าครูดุแต่ใจดีเหลือเกิน  ครูพยายามไม่มองหน้าฉันเพราะครูรู้ว่าฉันกลัว  แต่ครูไม่รู้หรอกว่ามันไม่ใช่มือของฉัน 

.

.

เวลานี้ วันนี้  หนูเป็นครู  หนูเลือกที่จะเรียนและเลือกที่จะเป็น   ไม่ใช่อย่างที่คนเขาก่นว่า   เรียนอะไรไม่ได้ก็ค่อยมาเรียนครู 

หนูอยากให้ครูภูมิใจว่าคนที่ทำกับข้าวไม่เป็นในวันนั้น ..คนนี้...ก็เป็นครูที่ดีได้นะคะ  หนูทุ่มเท หนูเอาใจใส่ และหนูก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับที่ครูเคยปฏิบัติต่อหนูคือ

  พยายามที่จะฝึกให้คนที่กลัวสิ่งใด..ได้เผชิญสิ่งนั้น   

 สร้างเสริมกำลังใจ  แทนการตอกย้ำความผิดพลาด

 และ..มองข้าม เรื่องเล็กน้อยบางประการ..เพื่อให้ได้เรื่องสำคัญ..

.

เด็กอาจไม่ได้ตามที่ครูคาดหวัง   แต่ใช่ว่าครูจะนิ่งดูดาย  และใช่ว่าครูจะต้องบังคับขู่เข็ญ   มาถึงวันนี้  หนูรู้ว่าการเป็นครูนั้น  มิใช่แค่สั่งและสอน หรือต้องได้อย่างที่ครูต้องการ   แต่ต้องด้วยความ เอา "หัวใจ"  ใส่   พร้อมเข้าใจข้อจำกัดของเด็ก ให้อภัยและให้โอกาส

.

ครูคะ  วันนี้.. บางครั้งหนูก็ต้องทำเป็นไม่เห็นบ้างในเด็กบางคนที่พัฒนาการจำกัดในด้านหนึ่งเพื่อให้เขามีกำลังใจที่จะไปพัฒนาด้านอื่นตามความสนใจและความถนัดของเขา

ครูขา..หนู   ณ  วันนั้น  รู้สึกได้แล้วว่า  ครูใจดี  ครูเมตตา  การฝึกปฏิบัติการทอดไข่ดาวนั้นเป็นเรื่องกดดันสำหรับหนู  ครูเลี่ยงที่จะมองหน้าหนูเพราะครูเข้าใจ " ความรู้สึกล้มเหลว" ของหนู.. และครูไม่ต้องการให้มันเกิด 

วันนี้ หนูจะพยายามบอกเพื่อนครูเมื่อมีโอกาส..ว่าต้องให้เด็กได้ค่อยๆ เผชิญสถานการณ์ เรียนรู้ถูก ผิด สมหวัง ผิดหวัง และมีกำลังใจ  ไม่ทำให้เด็กรู้สึกอับอายกับการผิดพลาด   และไม่ประทับตราหน้าผากเด็กว่า  คนอย่างเธอ ไม่มีทางทำได้  ...

.

ครูขา   หนูอยากสารภาพว่ามือปฏิบัติการทอดไข่นั้นไม่ใช่มือของหนูหรอกค่ะ   หนูอยากขอให้ครูยกโทษ..

แต่ครูคะ..มีบางสิ่งบอกว่า  ครูรู้ตั้งแต่เวลานั้นแล้วว่าหนูไม่ได้ทอดไข่ด้วยมือของหนูเอง   แต่ครูก็เลือกแล้วที่จะมองข้ามบางอย่างเพื่อรักษาความรู้สึกและสร้างพลังใจของลูกศิษย์ที่จะเรียนรู้อีกหลายอย่าง..

.

ถ้าการหลอกครูในครั้งนั้นเป็นสิ่งที่ไม่ดี..  ครูยกโทษให้หนูด้วยนะคะ.. ครูแสนดี.. โรงเรียนราชินี

.

.

.

.

.

.บันทึกของธมลวรรณ

2517-2519 , 8 มกราคม 2551

.

ขอขอบคุณเป็นอย่างสูงและจากใจจริง

1. คุณ jui  

http://www.oknation.net/blog/jui880/2007/12/14/entry-1

ที่ได้จุดประกายความคิดพี่ธมลวรรณ..เขียนถึงครู  บูชาบูรพาจารย์  เรือจ้าง ที่... "  หวังดีไม่จืดจาง ส่งถึงฝั่ง  ยังห่วงใย.. " 

2.  กองบรรณาธิการ  OK  Nation ที่กรุณาแนะนำเอนทรีนี้ให้ผู้อ่านได้เข้ามาอ่านและแลกเปลี่ยนความคิด