ตอนที่ 60 เรื่อง“วงเครื่องสายปี่ชวา”

เปิดรายการ                               jingle เพลงนำรายการ ต่อด้วยเพลงเขมรโพธิสัตว์ 2 ชั้น

ผู้ดำเนินรายการ                                         สวัสดีครับ คลังดนตรี เสนอเกร็ดความรู้ของดนตรีไทย ประกอบเพลงไทยที่มีความไพเราะ ครั้งนี้ขอเสนอเรื่องราวของวงเครื่องสายปี่ชวา

ดนตรี                                       โหมโรงราโคออกสระหม่า

ผู้ดำเนินรายการ                                         เครื่องสายปี่ชวา เป็นวงดนตรีไทยที่เกิดจากการผสมเครื่องดนตรีของวงดนตรีไทย  2  ประเภทเข้าด้วยกัน คือ วงเครื่องสายและวงปี่ชวากลองแขก แล้วตัดเครื่องดนตรีที่เสียงซ้ำกันหรือเป็นปฏิปักษ์ต่อกันออกเสีย คือ ขลุ่ยเพียงออ และโทนรำมะนาในวงเครื่องสาย  เครื่องประกอบจังหวะเหลือเพียงชุดเดียว ดังนั้นวงเครื่องสายปี่ชวาจึงประกอบด้วย ปี่ชวา ซอด้วง ซออู้  จะเข้  ขลุ่ยหลิบ กลองแขก และฉิ่ง เพลงที่บรรเลงอยู่ในขณะนี้ คือ เพลงโหมโรงราโค

ดนตรี                                       โหมโรงราโคออกสระหม่า (ต่อเนื่อง)

ผู้ดำเนินรายการ                                         เนื่องจากปี่ชวามีช่วงเสียงที่สูงไปกว่าเครื่องสาย เพลงที่บรรเลงด้วยวงเครื่องสายปี่ชวาจะมีระดับเสียงเฉพาะของตนเอง คือ สูงกว่าระดับเสียงเพลงของวงเครื่องสาย 4 เสียง ดังนั้นซอด้วงจึงต้องขึ้นสายใหม่ให้เทียบได้กับเสียงของปี่ชวา เครื่องดนตรีอื่นๆ ก็ต้องเปลี่ยนระดับเสียงให้ขึ้นไปเท่ากับเสียงของปี่ชวา

ดนตรี                                       โหมโรงราโคออกสระหม่า (ต่อเนื่อง)

ผู้ดำเนินรายการ                                         นอกจากระดับเสียงที่เป็นเอกลักษณ์แล้ว เพลงที่บรรเลงด้วยวงเครื่องสายปี่ชวาก็เป็นเพลงเฉพาะของวงประเภทนี้เท่านั้น เช่นเพลงโหมโรงราโค ซึ่งตอนท้ายเพลงออกเพลงสระหม่า นอกจากนี้แต่ละเพลงมักมีจังหวะที่รวดเร็วตามลักษณะการบรรเลงของปี่ชวา นักดนตรีคนอื่นๆ ก็ต้องสามารถบรรเลงเครื่องดนตรีของตนได้อย่างรวดเร็วหรือในวงการดนตรีไทยเรียกว่า “ไหว” ปัจจุบันหานักดนตรีที่บรรเลงเพลงได้ในวงเครื่องสายปี่ชวายากเต็มที เนื่องจากสาเหตุสำคัญคือ”ไม่ได้เพลง”

ดนตรี                                       โหมโรงราโคออกสระหม่า (ต่อเนื่อง)

ผู้ดำเนินรายการ                                         วงเครื่องสายปี่ชวา เป็นวงดนตรีไทยประเภทหนึ่งที่หาดูได้ยาก จึงสมควรที่จะเผยแพร่ให้คนรุ่นใหม่รู้จัก พบกับรายการคลังดนตรีได้ใหม่ในครั้งต่อไป สวัสดีครับ