กรณีลอยแพพนักงานทีไอทีวีในกลางดึกวันที่ 14 มกราคม 2550 นั้น สร้างกระแสสังคมทั้งเสียงสรรเสริญเยินยอและเสียงวิพากษ์วิจารณ์การตัดสินใจของรัฐที่มาจากการใช้กำลังรถถังและทหารยึดอำนาจ

ที่สำคัญ ทั้งสองกระแสนั้น สะท้อนปัญหาสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชนไทย

กรณีสรรเสริญเยินยอ ก็เพราะเห็นด้วยกับการตัดสินชะตาชีวิตของสื่อมวลชนอย่างทีไอทีวีนั้นเหมาะสม เนื่องจากกลุ่มนี้ต่างมองว่า ที่ผ่านมา (ที)ไอทีวีซึ่งถือหุ้นใหญ่โดยชินคอร์เปอเรชั่นนั้น ได้ทำหน้าที่เป็นปากกระบอกเสียงให้กับรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร จนแทบไม่ได้ทำหน้าที่ทีวีเสรีตามเจตนารมณ์การก่อตั้งแรกเริ่มเลย

การจับจ้องมองสื่ออย่าง(ที)ไอทีวีของกลุ่มคนเหล่านี้ที่มีมุมมองในแง่ลบต่อรัฐบาลทักษิณเป็นอยู่แล้ว ก็เหมือนสายตาที่รอคอยเหยียบซ้ำในยามที่(ที)ไอทีวีถูกเอาคืน นับตั้งแต่ปรากฏการณ์เปลี่ยนจากไอทีวี เป็นทีไอทีวี และเป็นทีพีบีเอสในที่สุด

ส่วนกลุ่มที่วิพากษ์วิจารณ์การตัดสินใจเปลี่ยนจากทีไอทีวี เป็นทีวีสาธารณะ หรือชื่อภาษาอังกฤษว่า The Thai Public Broadcasting Service [TPBS] นั้นมันเป็นการใช้อำนาจของอำนาจที่ไม่ได้มาด้วยความชอบธรรม การเปลี่ยนผ่านทีไอทีวีควรเปลี่ยนโดยฉันทานุมัติของประชาชน ไม่ใช่โดยกลุ่มคนที่รัฐบาลเผด็จการทหารแต่งตั้ง และการเป็นทีวีสาธารณะนั้น ไม่ใช่มีใครมาทำหน้าที่บอกว่า ประชาชนต้องดูอะไร ควรรู้อะไร แต่คนที่จะบอกก็คือ ประชาชน หรือสาธารณชนที่ถูกกล่าวอ้าง

แล้วทั้งสองกรณีมันสะท้อนปัญหาสิทธิเสรีภาพอย่างไรกัน ?

กรณีแรก การออกมาสรรเสริญเยินยอการกระทำของรัฐทหารนั้น พวกเขาต้องการสั่งสอนสื่อ ซึ่งเมื่อมีอิสรเสรีภาพแล้วต้องรู้จักใช้มันอย่างเป็นธรรมและหนุนนำแสงสว่างมาสู่สังคม ไม่ใช่ตั้งหน้าตั้งตาเอียงข้างรับใช้นายทุน(ที่กุมอำนาจรัฐอีกทอดหนึ่ง) จนกลายเป็นการปิดหู ปิดตา ปิดปากประชาชนราวกับว่าพวกเขานั้นกินแกลบ

กรณีที่สองนั้น เป็นการสะกิดเบา ๆ จนถึงกระทุ้งและเตือนกลุ่มคนที่กำลังฉวยโอกาสช่วงชุลมุนสำหรับการเปลี่ยนไอทีวีเป็นทีไอทีวีและทีพีบีเอส ว่า อะไรคือความชอบธรรม คุณกำลังพูดถึงสื่อสาธารณะ แต่การตัดสินใจเพื่อสาธารณะของพวกคุณนั้นมาจากมติสาธารณะจริงไหม หรือคุณเพียงทำหน้าที่ตามคำสั่งของใครแล้วเอาสาธารณะเป็นข้ออ้าง คนที่เห็นดีเห็นงามกับกระบวนการแปรทีไอทีวีเป็นทีวีสาธารณะก็จะแย้งว่า หากรอให้มีมติสาธารณะเราจะมีทีวีสาธารณะกันเมื่อไร ?

ผมเห็นด้วยกับทั้งสองกรณี ทั้งการใช้เสรีภาพของสื่ออย่างไม่สมดุลและเที่ยงธรรม อันที่จริงเราก็น่าจะรู้ด้วยกันอยู่แล้วว่า จะหาความสมดุลและเที่ยงธรรมจากสื่อทีวีได้อย่างไรกัน ? เพราะใครมีอำนาจ สื่อทีวีมันก็รับใช้อำนาจนั้น ทั้งใหม่และเก่านั่นหละ

ส่วนกระบวนการทำไอทีวีเป็นทีวีสาธารณะนั้นก็ควรจะมาจากสาธารณะ ไม่ใช่เป็นทีวีที่มาจากผู้เชียวชาญนักวิชาการเพียงไม่กี่คน เพราะนั่นมันเท่ากับการรวบรัดตัดเอากระบวนการการมีส่วนร่วมของสาธารณะออกไป และมีความจำเป็นแค่ไหนที่จะเร่งทำในช่วงรัฐบาลรักษาการที่มีร่างเงาคณะรัฐประหารจังก้าอยู่เบื้องหลัง หรือคุณไม่เชื่อในพลังของมหาประชาชน ถ้าอย่างนั้นก็อย่าพูดเรื่องประชาธิปไตยกันเลยดีกว่า เพราะสิ่งที่กำลังดำเนินไป มันไม่ได้มีรากฐานที่มาจากการมีส่วนร่วมของประชาชนเลย

ครูบาอาจารย์ นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชนกล่าวไว้เสมอ หากอยากรู้ว่า ประชาชนมีสิทธิเสรีภาพจริงไหม ไม่ต้องไปดูในกฎหมาย ในรัฐธรรมนูญหรอก (เพราะธรรมชาติของภาษากฎหมายนั้นอ่านไม่รู้เรื่องในรอบเดียว และกฎหมายย่อมรับใช้ชนชั้นที่ออกกฎหมาย) ดูที่สื่อก็ได้ว่ามีสิทธิเสรีภาพเพียงใด

และเมื่อสื่อมีสิทธิเสรีภาพแล้วไซร้ ก็จงดูให้แน่ชัดว่า พวกเขาได้ใช้สิทธิเสรีภาพนั้นในนามของประชาชนหรือในนามของรัฐหรือทุนที่หนุนหลัง

ส่วนใหญ่ จะพบว่า ประชาชนมักถูกใช้เป็นข้ออ้างแทบทุกกรณีไป