1. ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมการดักฟังฯ -เสรีภาพที่อาจถูกคุมขัง

...........................

               ตามที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้ยกร่างพระราชบัญญัติควบคุมการดักฟังข้อมูลข่าวสารเพื่อการสืบสวนหรือสอบสวนคดีอาญา พ.ศ....ขึ้น  ผู้เขียนทราบว่ามีการสัมมนาแสดงความเห็นเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ไปแล้ว 

               แต่เนื้อหาสาระในการสัมมนา ตลอดจนรูปแบบและรายละเอียดจะเป็นเช่นไร ข้อคิดเห็นของผู้เข้าร่วมสัมมนาเป็นไปในทิศทางไหน ไม่เป็นที่รับรู้ของประชาชนในวงกว้างมากนัก

                ผู้เขียนก็เกือบตกข่าวนี้ไปเช่นกัน บังเอิญเปิดเว็บไซด์ของสภาทนายความ เห็นแถลงการณ์คัดค้านของสภาทนายความ เรียกร้องให้ประชาชนพิจารณาความถูกต้องในหลักการและเหตุผล โดยเฉพาะวีธีการใช้กฎหมายดังกล่าวว่าสอดคล้องกับมาตรฐานของนานาอารยะประเทศหรือไม่

                ทั้งได้ตั้งข้อรังเกียจในประเด็นดังต่อไปนี้

                 ประเด็นที่หนึ่ง สภาทนายความเห็นว่า ชื่อพระราชบัญญัติฉบับนี้ไม่เหมาะสม  เป็นการชี้นำให้เห็นว่า การสืบสวนสอบสวนคดีอาญา ควรให้มีการดักข้อมูลข่าวสารกันได้ 

                  ซึ่งโดยหลักการแล้ว รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๔๐ มาตรา ๓๗ ได้กำหนดห้ามไว้อย่างชัดเจน เว้นแต่อาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อรักษาความนมั่นคงของรัฐ หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน และสอดคล้องกับปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ข้อ ๑๒ ที่กำหนดว่า “บุคคลต้องไม่ถูกละเมิดในสิทธิส่วนตัว.ส่วนครอบครัว,ส่วนที่อยู่อาศัย,หรือส่วนเอกสาร..” ซึ่งประเทศไทยเป็นสมาชิกและให้การรับรอง

                      ประเด็นที่สอง สภาทนายความเห็นว่า ข้อยกเว้นในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๓๗ ที่ยกเว้นให้มีกฎหมายเพื่อการตรวจกักและการล่วงรู้ข้อมูลข่าวสารได้ เฉพาะเพื่อการรักษาความมั่นคงของรัฐ หรือเพื่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ซึ่งต้องพิจารณาเป็นกรณีๆไป

                        มิใช่ออกเป็นพระราชบัญญัติเพื่อครอบคลุมการสืบสวนสวบสวนคดีอาญาทุกประเภทตามหลักการก่อนแล้ว จึงไปเขียนรวบรัดเอาไว้ว่า คดีที่ดำเนินการดักฟังได้ ให้ไปกำหนดเป็นกฎกระทรวงอีกทีหนึ่ง ซึ่งเป็นการเขียนกฎหมายให้อำนาจเจ้ากระทรวงไว้มากมายและกว้างขวาง

                 เปรียบเสมือนให้รัฐสภาลงลายมือชื่อไว้ในเช็คเปล่า แล้วให้ฝ่ายบริหารบ้านเมืองไปกรอกตัวเลขเอาเอง  ผลในบั้นปลายจะเป็นเช่นไร น่าจะรู้กันล่วงหน้า

                   ในประเด็นนี้ สภาทนายความเห็นว่า หากจำเป็นต้องใช้กฎหมายฉบับนี้ ยังเรียกร้องให้แก้ไขมาตรา ๔ ในร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ด้วย โดยให้ประธานศาลฎีกาเป็นผู้รักษาการกฎหมายฉบับนี้ ไม่ควรเป็นอย่างยิ่งที่จะให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้รักษาการ  และให้ศาลยุติธรรมเป็นผู้อนุมัติการดักฟังเพื่อการสืบสวนหรือสอบสวนเป็นรายคดีๆไป เพื่อเป็นหลักประกันสิทธิ เสรีภาพ ของประชาชน มิใช่ให้ฝ่ายบริหารเป็นผู้กำหนด และตีความเอาเองว่าคดีเช่นใดเป็นคดีความมั่นคงของรัฐ 

                       ประเด็นที่สาม สภาทนายความได้เรียกร้องให้มีการเสนอความเห็นต่อประชาชนในวงกว้าง 

                       เพื่อเจ้าของประเทศได้ร่วมกันพิจารณาก่อนประกาศใช้อีกด้วย

                     ผู้เขียนเห็นว่า ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ มีสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นเจ้าภาพยกร่าง แม้จะอ้างว่าเป็นกฎหมายที่มีความจำเป็นเพื่อความมั่นคงของรัฐ  แต่เป็นกฎหมายที่กระทบต่อสิทธิ เสรีภาพในการติดต่อสื่อสารของประชาชน ไม่แตกต่างไปจากสิทธิเสรีภาพในเนื้อตัวร่างกายและความเป็นอยู่ส่วนตัวอันเกิดจากการจับกุม การคุมขัง และการค้น

                      หากปล่อยให้ฝ่ายบริหารมีอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดในการใช้กฎหมายโดยไม่มีศาลยุติธรรมคอยตรวจสอบแล้ว  การตีความว่าคดีใดเป็นคดีความมั่นคงของรัฐ หรือคดีใดเป็นคดีความมั่นคงของรัฐบาล อาจผิดเพี้ยนไปได้  มีบทเรียนให้จดจำมามากต่อมาก

                        กระบวนการยุติธรรมที่อยู่ในมือของฝ่ายบริหารหรือฝ่ายการเมือง ควรให้ศาลยุติธรรมคอยตรวจสอบและถ่วงดุลเสมอครับ.

........................................................................................

ธัญศักดิ์  ณ นคร

Thanyasak_Thailand@thaimail.com

หมายเหตุ ตีพิมพ์ครั้งแรกที่ “มติชนรายวัน” ฉบับวันเสาร์ที่ 5 สิงหาคม 2549