รายการ “จุดเปลี่ยน” เมื่อวันเสาร์ที่ 14 และ 21 มิถุนายนที่ผ่านมา (ช่อง 9 เวลา 13.00 น.) ออกอากาศเรื่อง “10 อันดับของสังฆทาน ที่ทำแล้วพระท่านจะได้ประโยชน์มากที่สุด” อันเนื่องมาจากมีการสำรวจของในถังสังฆทานสำเร็จรูป (ถังเหลือง)  ที่เห็นวางขายกันอยู่ทั่วไป พบว่า กว่า 50% เป็นของที่ไม่มีคุณภาพ ใช้งานจริงไม่ได้ เช่น ผ้าจีวรสั้นและบาง ใบชาเหม็นผงซักฟอกที่วางมาข้างๆ กระดาษชำระหยาบและมีกลิ่น แปรงสีฟันแข็ง สบู่ที่ถวายมีกลิ่นหอมแรง และผสมมอยซ์เจอร์ไรเซอร์ ทำให้พระผิดศีลต้องปลงอาบัติกันทุกวัน เครื่องชงดื่มมักหมดอายุ ถ่านไฟฉายหมดอายุ แบตเยิ้ม ฯลฯ หรือแม้แต่ตัวภาชนะที่ใส่ คือถัง ก็ยังทำจากพลาสติกคุณภาพต่ำ ใส่อะไรได้ไม่นานก็ฉีก แตก พัง เป็นต้น

     รายการจุดเปลี่ยนจึงได้ไปสอบถามพระสงฆ์จำนวนหนึ่ง แล้วจัดอันดับสิ่งของสังฆทาน ตามความจำเป็นในการใช้งาน รวม 10 อันดับ ซึ่งเรียงจากจำเป็นมากสุดไปน้อยที่สุดได้ ดังนี้

1. เครื่องเขียน สมุด ปากกา ดินสอ  
     เนื่องจากพระสงฆ์ต้องเรียนพระปริยัติธรรม และจดกำหนดนัดหมายต่างๆ ช่วยจำ บางรูปท่านเป็นเหรัญญิกดูแลค่าใช้จ่าย ยิ่งต้องใช้มาก แต่ไม่ค่อยมีใครถวายเครื่องเขียนเหล่านี้ พระท่านจึงต้องไปเดินหาซื้อเองเสมอ 

2. ใบมีดโกนตราขนนก (Feather) หรือยิลเลตต์
     พระสงฆ์ต้องโกนผมทุกวันโกน (ก่อนวันพระ 1 วัน) แต่ใบมีดยี่ห้ออื่นพระใช้โกนผมแล้วเจ็บ หรืออาจจะทำให้เลือดออกได้ จึงใช้แต่ 2 ยี่ห้อนี้ (โกนครั้งแรกใช้ใบมีดตราขนนกที่คมกว่า ตามด้วยยิลเลตต์ซ้ำอีกครั้ง เพื่อเก็บความเรียบร้อย) 

3.  ผ้าไตรจีวร ที่มีความยาวพอที่จะนุ่งห่มได้ มีความหนาพอเหมาะสม เพราะผ้าที่ติดมากับถังเหลือง มักจะสั้นเต่อและบาง ทำให้พระท่านขาดความมั่นใจ และเสียภาพลักษณ์ที่ดีของสงฆ์ ผู้ใดถวายผ้าไตรจีวร ได้อานิสงส์มากนัก
 
4. หนังสือธรรมะ สารคดี นิตยสาร หรือที่ให้ความรู้ด้านอื่นๆ เนื่องจากพระสงฆ์ มีหน้าที่เผยแผ่พระพุทธศาสนา จึงจำเป็นที่จะต้องมีความรู้ที่แตกฉานทั้งทางธรรม และรู้ทันข่าวสารบ้านเมือง เพื่อจะได้สาธกยกตัวอย่างให้ชาวบ้านเข้าใจได้แจ่มแจ้ง การถวายหนังสือเหล่านี้จึงถือเป็นต้นทุนแห่งธรรมทาน ให้พระท่านได้นำไปต่อยอดกระจายสู่ผู้คนได้อีกมาก ทั้งยังถือเป็นการลงทุนที่ไม่มีความเสี่ยง
 
5. รองเท้า (ยกเว้นพระนิกายธรรมยุต) พระสงฆ์ต้องเดินบิณฑบาตร ธุดงค์ ไปเรียนหนังสือ ไปกิจนิมนต์ หรืออาจต้องทำงานที่ใช้แรงงานในวัด เช่น ก่อสร้าง ทำสวน สิ่งที่ต้องรับภาระหนักก็คือ “รองเท้า” มักจะขาด เสียหายอยู่บ่อยๆ นั่นเอง รองเท้าจึงถือเป็นอีกสิ่งที่มีความสำคัญไม่แพ้อย่างอื่น
 
6. ยาหลักๆ ที่จำเป็น ยาสามัญประจำบ้าน ยาแก้ปวดหัว ปวดท้อง ยาแก้ไอ แก้ไข้ ลดกรดในกระเพาะอาหาร ยาใส่แผลสด แผลเปื่อย แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แผลพุพอง เป็นหนอง ผิวหนังอักเสบ เป็นหนอง และอีกสารพัด

7. ผ้าขนหนูสีสุภาพ ไม่ต้องสีเหลืองก็ได้ เพราะผ้าขนหนูที่ติดมากับถังเหลืองมักหยาบ เล็ก และคุณภาพต่ำ จนเอามาใช้ไม่ได้ในชีวิตจริง

8. ชุดคอมพิวเตอร์ ใครรวบรวมเงินได้เป็นกอบเป็นกำอย่างกฐิน ผ้าป่า น่าพิจารณาถวายคอมพิวเตอร์แด่วัดที่ขาดแคลน 

9. น้ำยาเช็ดพื้น 
     พระท่านจะได้นำไปให้ลูกศิษย์ใช้ถูกุฏิ ศาลา อุโบสถ เพราะนอกจากจะช่วยผ่อนแรงในการทำความสะอาดและสลายคราบแล้ว บางยี่ห้อยังช่วยฆ่าเชื้อโรคที่อยู่ในมูลนกพิราบ ปัสสาวะสุนัข แมว หนู เห็บ หมัด ได้อีกด้วย

10. แชมพู 
     เมื่อพระท่านไม่มีผมมาปกป้องหนังศีรษะ ทั้งความร้อน ฝุ่นละออง เชื้อโรคต่างๆ ก็จะเข้าถึงหนังศีรษะของท่านได้โดยตรง แถมการรักษาสมดุลความชุ่มชื้นของหนังศีรษะก็จะเสียไป เพราะไม่มีผมปกคลุม ทำให้หนังศีรษะของพระแห้ง และเกิดโรคผิวหนังอยู่เสมอ เช่น ชันตุ เป็นต้น

     สิ่งที่จะช่วยบรรเทาได้ก็คือ แชมพูยา ที่มีส่วนผสมปกป้องหนังศีรษะ รักษาสมดุล สังเกตง่ายๆ ที่ฉลากจะมีคำว่า “Scalp” เป็นสำคัญ ยี่ห้อที่เป็นแบบนี้ก็มักจะเป็นพวกแชมพูขจัดรังแค อย่างคลีนิค แพนทีน Head & Shoulder ไนโซรัล เป็นต้น ที่ผ่านมา คนมักไม่ถวายแชมพู พระท่านจึงจำต้องใช้สบู่แก้ขัด ทำให้ยิ่งคันหนังศีรษะ แห้งไปกันใหญ่

     การทำสังฆทาน นอกจากจะถวายเป็นสิ่งของแล้ว อีกทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจมากๆ ก็คือ การบริจาคเงินให้กับโรงพยาบาลสงฆ์ เพื่อช่วยเหลือพระภิกษุที่อาพาธ โดยสามารถระบุเป็นค่าบำรุงโลหิต ค่าบำรุงเวชภัณฑ์ หรือค่าบำรุงภัตตาหารก็ได้

     หวังว่าข้อมูลนี้คงจะเป็นประโยชน์ ทั้งกับท่านพุทธศาสนิกชนที่มีจิตกุศลต้องการทำสังฆทาน และกับพระภิกษุสามเณร ผู้รับสังฆทาน ที่เป็นเนื้อนาบุญของโลก และเป็นผู้ที่จะสืบทอดพระพุทธศาสนาของเราต่อไป.

หมายเหตุ : โปรดใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจ