กลไกกรรมปรากฏก่อนตาย

            ขณะที่ความรู้สึกตัวทั่วพร้อมอยู่ตลอด ถ้าต้องตายโดยฉับพลันเพราะอุบัติเหตุ หรือจากสาเหตุอื่นๆก็ตาม ผู้นั้นจะไปสู่สุคติทันที เพราะว่าจิตที่รู้สึกตัวทั่วพร้อมอยู่นั้นเป็นจิตที่ผ่องใส จิตเป็นกุศล ก่อนตายกรรมที่ทำหน้าที่ส่งผลให้ไปเกิดภพใหม่นั้นจะมาปรากฏให้เจ้าของกรรมได้รับทราบก่อน เมื่อเจ้าของกรรมรับทราบแล้ว จิตของเจ้าของกรรมก็จะรู้สึกผ่องใสบ้าง หรือเกิดความรู้สึกหวาดกลัวบ้าง แล้วแต่กรรมที่เป็นผู้ส่งผล ถ้ากุศลกรรมมีโอกาสในการส่งผล เวลาใกล้ตายกุศลกรรมก็จะมาปรากฏให้เจ้าของกรรมได้รับทราบ ให้ตัวเราได้รับทราบ พอเรารับทราบว่ากุศลจะให้ผล เราก็มีความรู้สึกสบายใจ จิตก็จะผ่องใส ตายแล้วก็ไปสู่สุคติด้วยอำนาจของกุศลกรรมทันที

            นิมิตกรรม 3 ประการ

            จิตผ่องใสหรือไม่ผ่องใสเป็นสัญลักษณ์บอกให้รู้ว่ากรรมอะไรจะส่งผล กุศลหรืออกุศล บุคคลที่ใกล้ตายนั้นจะมีนิมิตมาปรากฏ 3 ประการ อย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้

            ประการที่ 1 ถ้าตัวกรรมมาปรากฏ ท่านเรียกว่า กรรมอารมณ์

            ประการที่ 2 ถ้านิมิตเครื่องของหมายของกรรมมาปรากฏ ท่านเรียกว่า กรรมนิมิตอารมณ์

            ประการที่ 3 ถ้าสถานที่ที่กรรมเขาจะส่งผลให้ไปเกิดในภพใหม่ ภูมิใหม่มาปรากฏ ท่านเรียกว่า คตินิมิตอารมณ์

            ในอารมณ์ 3 ประการนี้ต้องมาปรากฏอย่างใดอย่างหนึ่ง แม้ว่าตายโดยฉับพลันทันทีก็ต้องมาปรากฏเหมือนกัน ตายโดยอุบัติเหตุ ตายโดยกะทันหัน หรือว่าจะตายแบบใด ก็ต้องมาปรากฏให้เจ้าของกรรมได้รับรู้

            การเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ

            คนเราถ้ายังไม่หมดกรรมยังจะต้องเกิดอีก การเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏเป็นไปด้วยอำนาจของกรรม ที่ว่าตายแล้ววิญญาณล่องลอยออกจากร่าง และไปแสวงหาที่เกิดใหม่ที่เราได้ยินกันทั่วไปก็มีแต่ในละครทีวีเพียงอย่างเดียวเท่านั้น เรื่องจริงๆนั้นไม่มี

            ตายแล้วจิตดับทันที รูปร่างกายก็ดับเลย วิญญาณดับหมด ดับแล้วไม่เกิดต่ออีกเรียกว่า ตาย จิตดวงสุดท้ายของคนที่ใกล้จะตายนั้นเรียกว่า จุติจิต

            จุติจิตเป็นจิตที่ทำหน้าที่ตัดภพเคลื่อนภพ ทำให้ภพเก่าหมดไป เป็นจิตดวงสุดท้ายของภพ แล้วในภพนี้ไม่มีจิตสืบต่ออีกแล้ว รูปร่างกายก็ดับ เป็นการเคลื่อนจากภพเก่า แล้วปฏิสนธิจิตก็อุบัติเกิดขึ้นในภพใหม่

            การอุบัติเกิดขึ้นในภพใหม่ไปเกิดด้วยอำนาจของอะไร

            การเกิดขึ้นในภพใหม่ไม่ได้เอาของเก่าไปเกิด เป็นการเปลี่ยนแปลงใหม่ รูปร่างกายเป็นของใหม่ จิตก็เป็นจิตที่เกิดขึ้นใหม่ ซึ่งมีตัวกรรมเป็นผู้กระทำให้เกิดขึ้น อาจจะเป็นกรรมที่เราได้ทำไว้ในอดีตก็มี กรรมที่เราทำไว้ในปัจจุบันนี้ก็มี กรรมเหล่านั้นทั้งหมดสามารถที่จะส่งผลทำให้จิตดวงใหม่ๆอุบัติเกิดขึ้นได้ ทำให้รูปร่างใหม่ๆเกิดขึ้นได้ กรรมนั้นก็คือกุศลกรรม และอกุศลกรรมนั้นนั่นเองที่ทำหน้าที่เป็นชนกกรรมคือนำเกิด

            กรรม 2 ชนิดของชีวิตคือกุศลกรรม และ อกุศลกรรม คราวนี้เรามาดูว่าในกรรม 2 ชนิดนี้กรรมอะไรมีโอกาสในชีวิตของเรา ชีวิตปุถุชนหลีกเลี่ยงไม่พ้น ทำทั้งบวกและลบ ดังนั้นเวลาใกล้ตาย กรรมชนิดนั้นๆจะปรากฏให้เจ้าของกรรมระลึกได้ เช่น เคยฆ่าสัตว์ เคยลักทรัพย์ เคยประพฤติผิดในกาม เคยพูดเท็จพูดส่อเสียด ฯลฯ เราทำผิดอะไรๆไว้ที่ไหน เราจะระลึกได้ ถ้ากรรมนั้นมาปรากฏ แสดงว่ากรรมนั้นมีโอกาส กรรมนั้นจะทำหน้าที่เป็น ชนกกรรม กรรมนำเกิด ซึ่งมีทั้งกุศล ทั้งอกุศลที่เราทำไว้ ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าเราทำกรรมอะไรไว้มากกว่ากัน