บทที่ 2 การรู้จักคุย
.                                                
     ศิลปะที่สำคัญอย่างหนึ่งของชีวิตคือ การที่รู้จักสนทนากับผู้อื่นอย่างมีรสชาติ ศิลปะของการสนทนาเมื่อแรกเจอและการรู้จักพูดคุยอย่างสนุกสนาน เป็นเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่งของการมีชีวิตอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข หลาย ๆ คนเป็นคนมีน้ำใจที่ดีเยี่ยม แต่ขาดทักษะในการสนทนาจึงทำให้ต้องกลายเป็นคนน่าเบื่อในสังคม

     อย่างไรก็ตาม การสนทนาที่ดีสามารถฝึกฝนได้โดยการใช้คำพูดแบบนีโอต่าง ๆ เหล่านี้ที่จะทำให้ช่องว่างระหว่างผู้พูดและผู้ฟังลดน้อยลง จนเกิดความเป็นพวกเดียวกันมากขึ้น
     คำพูดแบบนีโอในบทนี้ จะเริ่มจากการแนะนำตัวเองและการสนทนาที่ทำให้ผู้ฟังรู้สึกว่าตัวเองมีความสำคัญ น่าสนใจ พูดง่าย ๆ ก็คือ การสนทนาที่ดีจะต้องให้ความสำคัญแก่ผู้ร่วมสนทนา ไม่ใช่ตัวเรา

     เมื่อต้องแนะนำตัวเป็นครั้งแรก
          “สวัสดีครับ ผมชื่อวสิทธ์ครับ.... คุณชื่ออะไรครับ”           
           หรือแบบฝรั่งหน่อยก็เป็น “ผมวสิทธ์ครับ คุณ...........”……. “ลิซ่าค่ะ”... “ยินดีที่ได้รู้จักครับ”

     เราต้องให้ความสำคัญแก่คู่สนทนาของเราเป็นอย่างมาก เพราะเป็นหลักจิตวิทยาพื้นฐานที่คนทุกคนให้ความสำคัญกับชื่อของตัวเอง และชื่นชอบที่จะให้คนอื่นรู้จักชื่อของเรา ดังนั้นเราจะต้องพยายามจำชื่อสนทนาของเราให้ได้ พยายามใช้ชื่อนั้นตลอดการสนทนา มีการพูดหลาย ๆ วิธีที่จะทำให้เราจำชื่อคู่สนทนาของเราได้แม่นยำขึ้น เช่น
          “ผมฟังไม่ชัดชื่อของคุณอะไรนะครับ”
          “ช่วยบอกชื่อของคุณอีกครั้งได้ไหมครับ”
          “กรุณาสะกดชื่อของคุณให้ฟังหน่อยได้ไหมครับ”
          “ชื่อนี้เพราะดีแปลว่าอะไรนะครับ”
          “ชื่อนี้มาจากภาษาสันสกฤตใช่ไหมครับ”
 
     และถ้าจะให้สุภาพยิ่งขึ้น กรณี 3 ประโยคข้างต้นอาจจะมีคำว่า “ขอโทษครับ/ค่ะ” นำก่อนก็จะให้อารมณ์เป็นมิตรขึ้นเป็นกอง ตามสไตล์ฝรั่งที่มักพูดว่า “Sorry………..”    หรือ “Excuse Me…” เป็นต้น 

     ทักทายด้วยคำพูดที่ให้ความรู้สึกด้านบวก และพยายามเป็นผู้เริ่มต้นทักทายถามสาระทุกข์สุขดิบก่อน
          “สวัสดีครับ คุณ..... สุขสบายดีครับ”
          “สวัสดีครับ คุณ .... ดูสดใสจังเลยครับ”
          “สวัสดีครับ โอ้โหพี่..... สวยจังครับ”

     ตอบคำทักทายของผู้อื่นด้วยคำพูดที่ให้ความรู้สึกด้านบวกด้วยความกระตือรือล้น แทนที่จะตอบด้วยคำพูดที่เฉยเมย หรือคำพูดด้านลบ เช่น เซ็ง ก็ยังงั้นยังงั้น เหมือนเดิม แย่มาก ไม่มีอะไรใหม่ เหมือนเคย คำพูดเหล่านี้ได้แก่
          “เยี่ยมจริง ๆ ครับ”
          “แจ๋ว”
          “สบายมากครับ”
          “สุขสบายมากเลยครับ”
          “ผมมีความสุขมากเลยครับ ยิ่งได้พบคุณผมยิ่งมีความสุขมากเลยครับ” 

     ในระหว่างการสนทนา แสดงความกระตือรือล้น ความสนใจในคำพูดของผู้อื่นด้วยการมองตาผู้พูด พยักหน้า ใช้คำพูดสั้น ๆ แสดงว่าเราสนใจฟังอยู่ เช่น อือ, ครับ, ต่อไปครับ ซึ่งเป็นการแสดงออกเหล่านี้จะช่วยให้คู่สนทนาของเราอยากพูดมากขึ้นอื่น ๆ ได้แก่
          “น่าสนใจจังเลยครับ บอกผมต่อไปอีกหน่อยซิครับ”
          “ผมเห็นด้วยครับ”
          “ผมไม่เคยฟังมาก่อนเลย น่าสนใจจริง ๆ ครับ”
          “ผมไม่เคยคิดถึงเรื่องนี้มาก่อนเลยครับ”
          “เป็นความคิดที่เยี่ยมจริง ๆ ครับ”
          “เล่าอีกครับ” 

     ฟังอย่างตั้งใจพร้อมกับพูดสนับสนุน
          “เยี่ยมจริง ๆ”
          “ว้าว”
          “คุณคงภูมิใจในผลงานนี้มากเลยครับ”
          “ผมภูมิใจในตัวคุณครับ”
          “คุณคงชอบเรื่องนี้มากนะครับ” 

     ให้ความสนใจคู่สนทนาของเราโดยการตั้งคำถามเกี่ยวกับคู่สนทนาของเรามาก ๆ โดยพูดเกี่ยวกับตัวเราเองให้น้อยเอาไว้)
           “คุณมาจากจังหวัดอะไรครับ”
           “คุณจบมาจากที่ไหนครับ”
           “คุณเริ่มธุรกิจของคุณมาได้นานแล้วหรือครับ”
           “คุณสนุกกับการทำงานของคุณไหมครับ”
           “คุณคิดอย่างไรเกี่ยวกับเรื่อง.....?”
           “คุณรู้สึกอย่างไรเมื่อ.....?”
           “งานอดิเรกของคุณคืออะไรครับ ?” 
           “คุณมักใช้เวลาว่างทำอะไรครับ” 

     ระหว่างการสนทนาควรให้โอกาสคู่สนทนาของเราได้แสดงความคิดเห็น
          “ในความคิดเห็นของคุณ คุณว่า .....”
          “คุณมีความคิดเห็นอย่างไรในเรื่องนี้ครับ”
          “คุณมีความคิดเห็นอะไรที่แตกต่างไปจากนี้ไหมครับ?”
          “เชิญคุณแสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่เลยครับ” 

     พยายามหลีกเลี่ยงการจับผิดผู้อื่น หรือการใช้คำพูดที่แสดงว่าเรารู้ดีกว่าผู้อื่น หรือคำพูดที่แสดงว่าความคิดเห็นของเราถูกแต่ความคิดเห็นของคู่สนทนาของเราผิด ถ้าจำเป็นที่จะต้องแก้ไขข้อมูลของคู่สนทนา พยายามพุดอย่างสุภาพที่สุด พยายามหลีกเลี่ยงคำพูดที่ทำให้คู่สนทนาของเราเสียหน้า เช่น 
          “สิ่งที่คุณพูดมาผิดทั้งหมดเลย ผมมีข้อมูลอยู่ในมือ”
          “ไม่จริง”
          “ไม่ถูกต้อง”
          “ผมว่าความคิดเห็นของคุณแย่มาก” 

      เราควรใช้คำพูดที่สุภาพ และไม่กระทบกระเทือนใจคู่สนทนาของเรามาก เช่น 
           “ผมคิดว่าขนาดที่คุณบอกมาคลาดเคลื่อนไปเล็กน้อยนะครับ”
           “ใกล้เคียงกับความเป็นจริงมากเลยครับ ในความเป็นจริงแล้ว ....”
           “ในความเข้าใจของผม คิดว่า.....”
           “ที่คุณพูดมาถูกหมดเลยครับ ยกเว้นเรื่อง........” 

     เมื่อเราต้องพูดถึงบุคคลที่สามควรใช้คำพูดที่สุภาพ ควรให้ความเคารพเหมือน ๆ กับว่าบุคคลนั้นอยู่ในวงสนทนา เช่น
           “ผมทราบดีว่าคุณพ่อของคุณท่าน (แทนที่จะใช้คำว่า เค้าหรือแก) เป็นคนที่ดีมากจริง ๆ ครับ”
           “คุณ (แทนที่จะใช้คำว่า ไอ้ หรือ พรเทพเฉย ๆ) พรเทพเป็นคนที่น่าเคารพมาก”
           “เด็ก ๆ ที่ผมเลี้ยงมาเค้า (แทนที่จะใช้คำว่า มัน) เป็นคนเรียบร้อยมาก”

     พยายามพูดด้านบวกกับความคิดเห็นของผู้อื่น แม้ว่าเราอาจจะไม่เห็นด้วยทั้งหมด อาจจะใช้คำถามเพื่อให้คู่สนทนาของเราให้ข้อมูลหรือรายละเอียดมากขึ้น ไม่ควรใช้คำพูดที่ดูถูกความคิดเห็นของผู้อื่น เช่น เป็นความคิดที่งี่เง่ามาก คุณคิดอย่างงี้ได้อย่างไร เป็นเรื่องตลกที่สุดที่ผมเคยได้ยินมา เป็นความคิดที่เด็ก ๆ มาก ฯลฯ คำถามที่เราอาจจะใช้ เช่น
           “อะไรทำให้คุณสรุปแบบนี้ครับ”
           “เป็นไปได้ไหมครับที่คนอื่นเขาจะมองในแง่มุมอื่น”
           “คุณคิดว่าสิ่งที่คุณจะลงมือทำนี้จะรุนแรงไปไหมครับ?” 

     พยายามอ่านหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารต่าง ๆ อยู่เสมอ เพื่อที่เราจะมีเรื่องทันสมัยคุยกับผู้อื่น
           “วันนี้ผมอ่านหนังสือพิมพ์ผู้จัดการ คอลัมน์.....”
           “ในนิตยสาร....ได้ลงข่าว....คุณได้อ่านไหมครับ?”

      มีคำถามสำเร็จรูปที่ใช้พูดคุยได้ในหลาย ๆ โอกาสสำรองไว้ใช้ในกรณีการสนทนาติดขัด
           “ถ้าคุณต้องไปอยู่ต่างประเทศ คุณจะเลือกอยู่ประเทศไหน?”
           “ถ้าคุณถูกลอตเตอรี่รางวัลที่หนึ่ง คุณจะเอาเงินไปทำอะไร?”
           “หนังสือประเภทอะไรที่คุณชอบอ่านมากที่สุด?”
           “ใครคือนักร้องคนโปรดของคุณ?”
           “อาหารอะไรที่คุณชอบรับประทานเป็นพิเศษ?”
           “คุณชอบทำงานแบบไหนมากที่สุด?”

     เมื่อไรก็ตามที่คู่สนทนาของเราดูไม่เข้าใจหรือสับสนในสิ่งที่เราพูด เราควรจะถามเพื่อที่เราจะได้มีโอกาสอธิบายให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
           “คุณได้ยินผมพูดชัดเจนไหมครับ?”
           “เรายังเข้าใจกันอยู่ไหมครับ?”
           “ให้ผมยกตัวอย่างประกอบด้วยดีไหมครับ?”

     ก่อนจะเลิกการสนทนาเราควรจะแสดงความรู้สึกดี ๆ ให้คู่สนทนาทราบ
          “ผมคงจะต้องคิดถึงเรื่องที่เราได้คุยกันในวันนี้อีกแน่เลยครับ”
          “ผมยินดีที่มีโอกาสได้รู้จักและได้คุยกับคุณครับ”
          “สนุกจริง ๆ ครับ”
          “เราคงจะมีโอกาสได้คุยกันอีกนะครับ”
          “ขอให้คุณโชคดีนะครับ”

                      ..

(โปรดติดตาม “บทที่ 3 พูดในรูปแบบพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือ” เร็ว ๆ นี้ครับ)