องค์กรที่ไม่เป็นทางการ ในหมู่บ้านโพธิ์ออก

กลุ่มแม่บ้าน

แม้ว่าหมู่บ้านโพธิ์ออกจะมีการรวมกลุ่มแม่บ้านที่ไม่เด่นชัดมากนัก แต่ชาวบ้านก็มีการทำโดยต่างคนต่างทำ แต่จะมีการนำมารวมกันเมื่อมีงานหรือเทศกาลที่สามารถหารายได้เข้าสู่ชุมชนได้ โดยสามารถแยกเป็น จักรสาน เป็นกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ต่างๆจากไม้ไผ่ที่ส่วนใหญ่มีอยู่ในชุมชนแล้วรวมกลุ่มกันจะมี กระติบข้าว ตะกร้า พัด เป็นต้น เป็นการนำวัสดุที่มีในชุมชนมาพัฒนาแปรรูป สภาพให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มมูลค่าเพิ่มขึ้น เป็นการสร้างรายได้ ลดการอพยพออกไปหางานภายนอก ครอบครัวได้อยู่ใกล้ชิดกัน แต่จะต้องพยายามรักษาให้ผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจึงจะสามารถแข่งขันในตลาดได้

สหกรณ์หรือร้านค้าชุมชน

รับผลผลิตต่างๆในชุมชนมาจำหน่ายแต่อาจจะมีการนำเข้าผลผลิตหรือผลิตภัณฑ์บางอย่างที่ชุมชนไม่สามารถผลิตขึ้นเองได้ สร้างรายได้ให้เกิดในชุมชน ลดการพึ่งปัจจัยภายนอก ทุกปีชาวบ้านจะได้รับปันผลคืนสู่สมาชิก ผลกำไรที่ได้บางส่วนก็จะนำไปเข้าออมทรัพย์ของชุมชน เพื่อเป็นงบประมาณกลางของชุมชนไว้สำหรับพัฒนาชุมชนหรือใช้เป็นกิจกรรมต่างๆที่จัดขึ้น ร่วมกันในชุมชน

กลุ่มออมทรัพย์

มีหน้าที่ในการเป็นเสมือนธนาคารรับฝากเงินและเป็นแหล่งเก็บงบประมาณกลางของชุมชน กลุ่มออมทรัพย์มีบทบาทเป็นแหล่งทุนสำคัญของชุมชน แต่ว่าที่แตกต่างจากธนาคารภายนอกตรงที่มีการให้ดอกเบี้ยในอัตราสูงกว่า สมาชิกสามารถกู้ไปลงทุนได้

โครงการเพาะเห็ดและทำเฟอนิเจอร์

ในชุมชนหมู่บ้านโพธิ์ออกในอดีตมีลักษณะทางกายภาพที่เหมาะสมแก่การตั้งถิ่นฐานเพื่ออยู่อาศัย และทำมาหากิน เพราะล้อมรอบด้วยป่าไม้และแหล่งน้ำห้วยตองแวด ปัจจัยต่างๆเหล่านี้ส่งเสริมให้เกิดเป็นภูมิปัญญาและองค์ความรู้ แต่เนื่องจากในปัจจุบันสภาพบริบททางสังคมเปลี่ยนแปลงไป วัฒนธรรม ภูมิปัญญาบางอย่างก็เริ่มเลือนรางจางหายไป ชุมชนจึงมีการพยายามพัฒนาฟื้นฟู ส่งเสริมให้คนในชุมชนมีรายได้ ในการนำมาช่วยเหลือภายในครอบครัว จึงมีการรวมกลุ่มเพื่อร่วมกันทำงานของสมาชิกในชุมชน

โครงการเพาะเห็ดและทำเฟอนิเจอร์ เป็นโครงการหนึ่งที่คนในชุมชนร่วมมือกันทำ โดยการเพาะเห็ดส่วนใหญ่จะซื้อหัวเชื้อมา แต่วัตถุดิบอย่างอื่นก็จะหามาภายในชุมชน เช่น แกลบ การทำเฟอนิเจอร์เป็นโครงการที่เกิดขึ้นมานานแล้ว แต่ในปัจจุบันถูกยกเลิกไปเพราะการตัดไม้ทำลายป่าในบริเวณชุมชน

      กลุ่มแม่บ้านและสหกรณ์ ภายชุมชนหมู่บ้านโพธิ์ออกจะไม่มีการจัดตั้งกลุ่มแม่บ้านและสหกรณ์ชุมชนที่ทำให้เห็นภาพที่เด่นชัด แม่บ้านหรือคนในชุมชนจะมาพูดคุยกันในเรื่องต่างๆ เฉพาะช่วงเวลาที่มาโครงการต่างๆเข้ามาในชุมชน โดยจะมีผู้ใหญ่บ้านเป็นสื่อประกาศข่าวและประชาสัมพันธ์ให้ลูกบ้านรับรู้จากนั้นก็มาประชุมวางแผนกัน ที่บ้านผู้ใหญ่บ้าน จะเป็นลักษณะการนำเงินโครงการมาเฉลี่ยแบ่งกันให้แต่ละคนนำไปนำไปทำประโยชน์ เมื่อถึงกำหนดเวลาก็จะนำเงินมาคืน แต่องค์กรวิสาหกิจภายใต้ชุมชนก็มีบุคคลที่นับผิดชอบในแต่ละฝ่าย

สินค้าที่ผลิตในชุมชน เช่น เห็ดก็จะจำหน่ายในชุมชน และส่งออกไปขายยังนอกชุมชน โดยจะส่งจำหน่ายไปตามร้านค้าชุมชน มีการจัดตั้งเป็นกลุ่มออมทรัพย์ในหมู่บ้านเพื่อเป็นแหล่งที่ให้บริการประชาชนในการนำเงินมาออม

กลุ่มวัยรุ่น

ภายในชุมชนหมู่บ้านโพธิ์ออกวัยรุ่นจะมีการรวมกลุ่มกัน เวลากลางคืนจะมีการเล่นกีตาร์ ร้องเพลง สังสรรค์ร่วมกันอย่างสนุกสนาน เวลากลางวันจะแยกตัวออกไปค่อยมีการรวมตัวกัน บริเวณที่วัยรุ่นรวมตัวกันมากและเป็นที่ประจำคือ ร้านซ่อมรถใกล้บ้านผู้ใหญ่บ้าน อยู่บริเวณถนนข้างหมู่บ้าน บางวันจะก็จะมีการรวมกันที่ร้านซ่อมรถกลางหมู่บ้าน แต่การรวมตัวกันของวัยรุ่นหมู่บ้านนี้ไม่ค่อยสร้างความรบกวนต่อชาวบ้าน ทำให้ไม่มีการต่อต้านจากชาวบ้าน

ในหมู่บ้านนี้หากทุกคนมีโอกาศก็อยากจะให้ไปดูว่า แม้จะเป็นเพียงชุมชนเล็กที่อยู่ติดกับมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ใช่ว่าจะรับเอาความทันสมัยแต่หมู่บ้านก็มีจุดยืนที่ทำร่วมกัน ก็อาจคล้ายกับหมู่บ้านอื่นๆทั่วไป

ต้องยอมรับจริงๆว่าวัยรุ่นที่หมู่บ้านนี้ไม่ค่อยที่จะสร้างความวุ่นวายให้กับคนในหมู่บ้านซักเท่าไหร่ อาจเป็นเพราะบางคนก็ไปทำงานที่กรุงเทพกัน ซึ่งส่วนใหญ่ก็จะเป็นเด็กๆที่อายุ ประมาณ 15-18 กันเสียมากกว่า

มองดูแล้วชุมชนที่ไม่เป็นทางการแม้ว่าจะไม่เด่นชัด แต่ความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายก็นับว่า ทำให้คนในชุมชนอยู่ด้วยความพอเพียงที่ไม่ต้องพึ่งภายนอกมาก การอยู่ที่เรียบง่ายและให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตตามธรรมชาติ

พึ่งตน ลดพึ่งภายนอก ชีวิตที่เรียบง่ายของบ้านโพธิออก