พอใจภูมิใจในสิ่งที่ทำ 
บางครั้งเราจะพบคนที่มีความสุขกับการทำงาน เพราะ ... เขามีฉันทะ คือพอใจภูมิใจในงานที่ทำ บางครั้งเขาไม่ได้ทำงานที่มีเกียรติศักดิ์ศรี ... อย่างคนขับรถแท็กซี่ ... ที่เขามีความสุขได้ วันหนึ่ง เราขึ้นรถแท็กซี่คันหนึ่งจากวัดประยูรฯ จะไปสอนหนังสือที่วัดมหาธาตุฯ สมัยนั้นรถแท็กซี่ยังไม่มีมิเตอร์ เราตกลงค่าโดยสารกัน ๕๐ บาท เรานั่งเบาะหน้าคู่กับคนขับ เมื่อรถแล่นไปสักพักหนึ่ง คนขับรถแท็กซี่ถามว่า ท่านบวชพระมานานแล้วหรือ เราตอบว่า บวชมานานแล้ว เขาก็ถามต่อว่า ท่านบวชแล้วมีความสุขดีหรือ ? ก็เรื่อยๆ นะ เราตอบ แล้วถามกลับไปบ้างว่า คุณขับแท็กซี่มานานแล้วหรือยัง ? นานแล้วครับ ผมขับแท็กซี่มา ๒๗ ปี แล้วครับ ขับแท็กซี่แล้วมีความสุขดีหรือ ? มีความสุขครับ ผมขับแท็กซี่แล้วผมดับทุกข์ได้ เขาตอบเราด้วยน้ำเสียงจริงจัง ทำให้เรานึกถึงเรื่องสิทธารถะที่พายเรือข้ามฟากขึ้นมาทันที คุณขับแท็กซี่ตลอดเวลา ไม่เคยประกอบอาชีพอื่นเลยหรือ เราถามต่อ เขาตอบว่าผมเคยขับรถที่กระทรวงหนึ่ง แต่ผมอยู่ไม่ได้ ผมไม่ชอบระบบราชการที่เล่นพรรคเล่นพวกกันเหลือเกิน ทำราชการต้องมีเส้นสาย ค่าของคนไม่ได้อยู่ที่ผลของงาน ค่าของคนอยู่ที่ว่าเป็นคนของใคร ผมเบื่อหน่ายจึงลาออกไปเป็นพนักงานขับรถที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง แต่ผมก็อยู่ไม่ได้ ทำไม ? ... ที่มหาวิทยาลัยก็เล่นพรรคเล่นพวกเหมือนกันหรือ ? ไม่ใช่อย่างนั้น ผมถามหน่อย คนเราเรียนหนังสือไปเพื่ออะไร คนเรียนมากเป็นคนฉลาดมาขึ้นใช่ไหม ? ก็ควรเป็นเช่นนั้น 
คนเรียนมากฉลาดมาก ควรมีความสุขมากขึ้นใช่หรือไม่ ? แต่ผมว่าไม่จริง ประสบการณ์ที่มหาวิทยาลัยแห่งนั้นสอนผมว่า คนเรียนมา ฉลาดมาก กลับทุกข์มากขึ้น พวกด๊อกเตอร์ครูบาอาจารย์นั้นมีความทุกข์เหลือเกิน ตัวเองทุกข์คนเดียวไม่พอ ยังพลอยให้นิสิตนักศึกษาทุกข์ไปด้วย ที่เป็นเช่นนั้นแสดงว่า ... ต้องมีอะไรผิดพลาดในระบบการศึกษาของชาติเป็นแน่ คุณเห็นว่าผิดพลาดอย่างไร ? เราซักถามต่อ ผมว่าครูบาอาจารย์สอนผิด พวกเขาสอนให้คนมีความทุกข์ แทนที่จะสอนให้คนมีความสุข ผมไปเตือนพวกเขาให้เปลี่ยนวิธีสอนใหม่ เพื่อให้นิสิตนักศึกษามีความสุข พวกเขาไม่เชื่อผม ผมจึงลาออกมาขับแท็กซี่เลยครับ 
คุณบอกพวกเขาว่าอย่างไร? อักษรไทยมีพยัญชนะกี่ตัว? เขาย้อนถาม สี่สิบสี่ตัว เราตอบ ในสี่สิบสี่ตัวนี้ ... ท่านทราบไหมว่าอักษรตัวไหนดี? และตัวไหนชั่ว? ผมไปบอกครูบาอาจารย์ให้สอนเด็กว่าอักษรตัวไหนเป็นตัวดี และตัวไหนเป็นตัวชั่ว เด็กจะได้ไม่ทุกข์ พวกครูบาอาจารย์ไม่ฟังผม พวกเขาบอกว่าตัวอักษรไม่มีตัวดีตัวชั่ว มีแต่ตัวกลางๆ เราถามเขาว่า อักษรอะไรคือตัวดี อะไรคือตัวชั่ว? ตัวอักษรชั่ว มี ๓ ตัว คือ ล ก ล และตัวดีมี ๓ ตัว คือ พ ห ช ล ก ล หมายถึงอะไร เขาตอบว่า ท่านเป็นพระไม่รู้เรื่องนี้ได้อย่างไร พระพุทธเจ้ายังสอนไว้ว่า ... ล ก ล คือ โลภ โกรธ หลง นั่นไง มันชั่วใช่ไหมท่าน ? ใช่แล้ว ! ... โลภ โกรธ หลง เป็นอกุศล เป็นรากเหง้าของความชั่ว คุณเล่นย่ออย่างนี้ใครจะไปรู้ 
... ว่าแต่ พ ห ช คืออะไร? เป็นตัวดีจริงหรือเปล่า? เขาตอบว่า เพื่อนคนขับแท็กซี่ด้วยกัน มีความทุกข์มาก เขาบ่นว่าค่าเช่าราคาแพง รายได้ก็น้อย แต่ผมไม่ทุกข์ เพราะผมใช้ พ. พาน คือ รู้จักพอ คนเราถ้ารู้จักพอจะมีความสุขใช่ไหม ? เรานั้นเห็นด้วยกับคำตอบของเขา จึงถามต่อไปว่า ห. คืออะไร ? เขาตอบว่า ห. คือรู้จักให้ ถ้าผู้โดยสารต่อราคากับผม ผมลดลงให้เขาบ้าง ถ้าผู้โดยสารขอให้ผมไปส่งต่ออีกนิด ผมก็ไปให้ ผมถือว่าผมให้บริการแก่ผู้โดยสาร ผู้โดยสารก็ให้ค่าสงสารแก่ผม เราก็เห็นด้วยกับเขา ... สังคมจะอยู่ได้เพราะการให้ และการรับ จิตที่คิดจะให้ ... สบายกว่าจิตที่คิดจะเอา ในครอบครัวใดทุกคนคิดแต่จะเอา จะไม่มีใคร แต่ถ้าทุกคนคิดแต่จะให้ ทุกคนจะได้ 
เราถามต่อไปว่า แล้ว ช. คืออะไร ? รถแท็กซี่ติดไฟแดงอยู่หน้าสุด ไฟเขียวกำลังส่งสัญญาณขึ้นแล้ว คนขับรถแท็กซี่ยังไม่ยอมออกรถ เพราะสนทนาธรรมเพลิน รถคันหลังเลยบีบแตรไล่ คนขับแท็กซี่จึงกล่าวว่า ไฟเขียวพึ่งเริ่มขึ้น เขาบีบแตรไล่ผมแล้ว ไม่รู้จะรีบร้อนไปตายที่ไหน ผมโดนบีบแตรไล่เป็นประจำ แต่ผมไม่โกรธหรือหัวเสีย เพราะผมใช้ ช. ช้างครับ 
หมายถึงอะไร ช่างเถิดครับ ผมโดนบีบแตรไล่ ผมก็คิดว่า ช่างเขาเถอะ นั่นคือ ... การปล่องวางแบบหนึ่ง ... ทำใจให้สบาย ... เมื่อแท็กซี่ถึงวัดมหาธาตุฯ เราจ่ายเงินค่าแท็กซี่ไป ๖๐ บาท เพิ่มจากราคาที่ได้ตกลงกันไว้ ๑๐ บาท แต่เขาขอรับเพียง ๕๐ บาท เมื่อถามว่าเพราะเหตุอะไร เขาตอบว่า ... ไม่เอาครับ ผมรู้จักพอ แล้วเขาก็ขับรถต่อไปอย่างมีความสุข เพราะเขามีธรรมประจำใจสามข้อเท่านั้น คือ พ ห ช คนๆ นี้เขามีธรรมประจำใจ และเขาก็ไม่ได้ท่องเป็นภาษาบาลีเขาเอามาใช้ทันที รู้จักพอ คือ สันโดษ รู้จักให้ คือ ให้ทาน รู้จักช่างเขาเถิด ... ปล่อยวาง คือ จาคะ สละสิ่งที่ไม่ดีจากจิตใจ ไม่เก็บงำ และเขานำมาใช้เป็นประจำ มันมาถูกสถานการณ์ เขาเรียกว่า ธัมมานุธัมมปฏัติ คือ เลือกธรรมข้อย่อยมาใช้ให้สอดคล้องกับเป้าหมายที่เราต้องการ ...
|
พิมพ์หน้านี้
