ปัญหาการขาดแคลนแพทย์ในไทยนั้นตามความเห็นของผมเริ่มต้นมาจากระบบการศึกษาและค่านิยมของสังคม  ไม่เชื่อลองไปหยิบเด็กที่มีเกรดเฉลี่ยม.ปลายมากกว่า ๓.๐๐ มาถามดูสิว่าผู้ปกครองของเขาอยากให้เรียนอะไร  แม้ว่าในช่วงหลังๆเด็กจะกลัวการถูกฟ้องร้องมากขึ้นแต่ผู้ปกครองเกิน ๗๐% น่าจะยังคงยืนยันให้ลูกตัวเองเรียนหมอด้วยสาเหตุต่างๆนานาตามแต่จะชักแม่น้ำทั้งห้ามา

แล้วถามว่าค่านิยมแบบนี้ก่อให้เกิดอะไรตามมา  คำตอบคือ ๑.เราได้คนที่เรียนเก่งแต่ไม่อยากเป็นหมอเข้ามาในระบบ ๒.เราตัดโอกาสคนที่มีจิตใจดีแต่เก่งสู้คนกลุ่มแรกไม่ได้(ทั้งๆที่เกรดไม่ได้บอกอะไรเลย)  ผลที่ตามมาคือเด็กเก่งที่ไม่มีอุดมการณ์เรียนตามค่านิยม+หวังกอบโกยเข้ามาในระบบมากขึ้น  เมื่อได้ใบประกอบโรคศิลปะคนพวกนี้จึงพร้อมที่จะออกไปสู่โรงพยาบาลเอกชนเพื่อหาประโยชน์ให้ตัวเอง  อีกทั้งเด็กเก่งๆที่ต้องการประสบความสำเร็จในชีวิตก็คงไม่อยากไปจมปลักอยู่โรงพยาบาลชุมชนขนาด ๓๐ เตียงหรอก  ผมในฐานะที่เรียนหมอมา ๓ ปีกว่าจึงขอยืนยันว่าคนโง่สามารถเรียนหมอได้และอาจเป็นหมอที่ดีกว่าอาจารย์แพทย์บางคนด้วยซ้ำ

อีกปัญหาที่โรงเรียนแพทย์ควรตอบแก่สังคมคือระบบการเรียนต่อแพทย์ประจำบ้านที่เป็นการดึงหมอจากชนบทไปกระจุกตัวอยู่ในเมืองหรือไม่? และมีแพทย์ประจำบ้านสักกี่เปอร์เซ็นที่เมื่อเรียนต่อเฉพาะทางจบแล้วกลับไปอยู่โรงพยาบาลเดิม?  วิธีแก้คือเราอาจต้องประเมินกันจริงๆว่าที่แพทย์เฉพาะทางเราขาดแคลนเพราะเราเปิดสอนกันน้อยเกินไปหรือเพราะว่าแพทย์ส่วนนี้ไหลออกนอกระบบกันแน่  แล้วแพทยสภาค่อยมากำหนดกันอีกทีว่าแต่ละราชวิทยาลัยควรรับแพทย์กี่คนและโรงเรียนแพทย์แต่ละแห่งควรมีแพทย์ประจำบ้านกี่คน

ส่วนที่มีมหาวิทยาลัยเกิดใหม่ต่างๆมาตีโพยตีพายว่าให้มีการเปิดสอนแพทย์ในสถาบันของตนโดยอ้างว่าเพื่อผลิตแพทย์ให้เพียงพอต่อความต้องการนั้น  ผมว่ามันน่าตลกสิ้นดีเพราะเป็นการซ้ำเติมระบบการศึกษาแพทยศาสตร์ที่ล้มเหลวหวังเฉพาะจำนวนแต่ไม่ควบคุมคุณภาพ  บางสถาบันยังเปิดคณะวิทยาศาสตร์ได้ไม่กี่ปีก็มาขอเปิดคณะแพทย์ที่ต้องใช้ความพร้อมทั้งเครื่องมือและบุคลากรได้อย่างไร  หากเรายังแก้ปัญหาแรกที่รับแต่คนเก่งโดยไม่สนใจคนดีต่อไป  ต่อให้มีโรงเรียนแพทย์ทุกจังหวัดก็ไม่สามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนแพทย์ได้และจะยิ่งทำให้แพทย์ออกมาไร้คุณภาพอย่างที่คณะวิศวกรรมเคยประสบ

กลับมามองที่รามาธิบดีบ้าง ที่นี่มีบางสิ่งที่คนทั่วไปคงสงสัยนั่นคือ "กลุ่มมนุษย์ชุดเขียว" ที่ใส่เสื้อกาวน์สวมรองเท้าแตะเดินร่อนทั่วโรงพยาบาลนั้นเป็นใคร??

ชาวรามาธิบดีเองอาจเห็นเรื่องนี้เป็นสิ่งชินตา แต่เชื่อไหมครับว่าที่อื่นเขาไม่ทำแบบนี้กัน  ผมรู้จักพี่คนนึงเป็นพยาบาลศิริราชมาเรียนต่อโทที่รามาฯ สิ่งแรกที่เขาถามคือที่นี่ปล่อยให้"มนุษย์ชุดเขียว" ใส่ชุดORเดินร่อนทั่วโรงพยาบาลอย่างนี้ได้อย่างไร(ลืมบอกไปว่าพี่คนนี้เป็นscrub nurseอยู่ศิริราชมา ๔ ปี)  ที่ศิริราชจะไม่ยอมให้มีการเอาชุดORออกมาใส่ภายนอกเด็ดขาดไม่ว่าใครเมื่อผ่าตัดเสร็จก็ต้องเปลี่ยนชุดออกไปภายนอก เพื่อจะได้ไม่เอาเชื้อโรคจากภายนอกเข้าORและเอาเชื้อโรคจากORมาแพร่สู่ภายนอก  นี่ยังไม่นับexternที่พร้อมใจกันทำตัวเป็น"มนุษย์ชุดเขียว"ด้วยเหมือนกันโดยใส่ชุดORอยู่เวรไม่ว่าตัวเองนั้นจะอยู่วอร์ดไหน  แล้วป้ายที่เขียนในห้องเปลี่ยนชุดจะเขียนไว้ทำไมว่า"ห้ามนำชุดจากORไปใช้ภายนอก"ในเมื่อไม่มีใครกำชับและบังคับใช้กฎนี้อย่างแท้จริง  สุดท้ายอยากให้"มนุษย์ชุดเขียว"แห่งรามาธิบดีพึงระลึกเสมอว่าตัวเราเป็นใคร กำลังทำอะไรอยู่และจำคำว่า"do no harm"ได้หรือไม่

ไว้อาลัยแด่"มนุษย์ชุดเขียว"

ขุมทรัพย์เพชร.

วันที่ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๕๑  เวลา ๒๓.๕๖ น.