นอกจากเสียใจให้กับเธอและครอบครัว เราบอกไม่ถูกเหมือนกัน ว่ารู้สึกอย่างไร เหมือนกับสมอง เรามืดไปหมด เราเคยมีชะตากรรมคล้ายๆเธอ เพียงแต่เมืองไทย พ.ศ.นั้น ไม่โหดร้ายต่อเรา เหมือนขนาดที่เธอโดน ในพ.ศ.นี้  เราเลยอยากพูดเรื่องอื่น

  เด็กจนๆบ้านนอกคนนึง หรือครอบครัวหนึ่ง ไม่มีที่ดิน สมบัติพัสถาน ให้เสวยสุข วิธีเดียวที่ จะพาตัวเอง พ่อแม่และวงศาคณาญาติ ให้ข้ามวัฏจักรความลำบากมาได้ นั่นคือ เรียนให้สูงเท่านั้น สมาคมเด็กบ้านนอกจนๆในมหาวิทยาลัยใหญ่ ไม่เคยเป็นข่าว ไม่มีกิจกรรมให้โลกภายนอกรับรู้ แต่ไม่ได้หมายความว่า ไม่คงอยู่  

   สมัยรัฐบาลที่แล้ว เคยมีวิวาทะย่อยๆในเว็บทางวิศวกรรมแห่งนึง เรื่องมหาวิทยาลัยออกนอก ระบบ แต่ระบบการเมืองที่เป็นอย่างนี้ เสียงเราจะดังเท่าไหร่กัน  (เด็กวิศวะบ้านนอกจนๆ เยอะกระมัง)

    ครูหวังดี ให้หยุดเจ็ดวันเพื่อให้อ่านหนังสือสอบ เราที่เข้ามาเรียนหนังสือในเมืองก็ต้องกลับบ้าน ช่วยที่บ้านทำงาน อีกหนึ่งอย่างก็คือ ข้าวในเมืองที่ไหนจะขายถูก พอเด็กหนุ่มกินอิ่มเท่าที่โรงเรียน     

     กลางวัน เราช่วยงานพ่อแม่ในสวน กลางคืนเราจุดตะเกียงอ่านหนังสือเตรียมสอบ เพื่อนเราคนหนึ่ง ไม่กลับบ้าน ไปทำงานก่อสร้าง ได้แต่อาศัยเวลากลางคืนอ่านหนังสือ

    เด็กแบบน้องนุ่นอีกกี่คน ที่เดินมาเกือบจะถึงบันไดขั้นสุดท้ายของการศึกษา แต่แล้วก็มีประตู มาปิด หรือบางคน คงอีกหลายคนที่เลือกที่จะหันหลังกลับเอง ไม่เดินมาทางสายนี้ กลับไปสู่ วังวนเดิมๆ ย้อนรอยความลำบากของบรรพบุรุษอีกต่อไป

     เราเห็นความหลากหลายของเมืองไทยที่เป็นผลมาจากการเข้าถึงการศึกษา ตอนเรียน มหาวิทยาลัย คุณเคยเจอะ หรือสนิทกับเพื่อนจากถิ่นไหนบ้าง  หรือเราคาดหวังว่า มหาวิทยาลัย ชื่อดังชั้นนำ ในกรุงเทพ ยินดีต้อนรับแต่ นักศึกษาที่มีพื้นฐาน มาเหมือนๆกัน นักศึกษาหญิง ใส่กระโปรงสั้นๆ ขับรถเก๋งเติม E20 มาเรียน นักศึกษาชายมีแต่หนุ่มหน้าตี๋ ไว้ผมรุงรัง แบบดาราเกาหลี ทั้งชั้นเรียน   พ่อแม่รวยพอๆกัน

     เรื่องการเข้าถึงการศึกษา ขอสักเรื่องเถอะ เราไม่รู้เหมือนกัน ค่าเทอมสมัยนี้เท่าไหร่ สมัยเรา ปิดเทอม ออกไปทำงานก่อสร้างสิบห้าวันก็พอลงค่าทะเบียน หนังสือเล่มเดียว ใช้เรียน กันตั้งแต่พี่คนโต ถึงน้องคนเล็ก น้องเล็กจบแล้ว ยังมีเด็กข้างบ้านมายืมเรียนต่อได้อีก รัฐอย่าคิดแต่ให้เงินช่วยเหลือ แต่ต้องคิดถึงระบบที่ต้องสนองตอบต่อการศึกษาได้ด้วย

    คนไม่ใช่แค่กินข้าวก็อิ่มก็อยู่ได้ แต่ต้องอยู่แบบมีศักดิ์ศรีด้วย

  รัฐคิดไงเราไม่รู้ แต่มันถูกเรื่อง อยู่หรือ ที่เราจะสอน หรือบังคับให้เด็กหัดเป็นหนี้กัน ตั้งแต่ยัง เรียนหนังสือ  เศรษฐกิจพอเพียง  ใช่

แต่แค่เรียนหนังสือมหาวิทยาลัยของรัฐ ต้องเริ่มต้นด้วยการเป็นหนี้รัฐ  ไม่รู้สึก ทุเรศหรือครับ

   เราอยากยืนยัน  ค่าแรงขั้นต่ำสิบห้าวัน พอให้เราลงทะเบียนเรียน ทุกวันนี้ที่มันไม่พอ ก็เพราะระบบค่าแรงเราผิด ไม่ก็ค่าโสหุ้ยทางการศึกษาเราสูงจนไร้สาระไปหรือเปล่า

   คุณมีลูกคนนึง ชีวิตกับการทำมาหากินที่ลำบาก ข้าวของที่แพงขึ้น แ..่..งทุกวัน ลูกคุณ ไม่เดินผิดทาง ในสังคมบัดซบทุกวันนี้ ก็ดีแค่ไหนแล้ว แต่ระบบการศึกษาบ้าๆ แบบนี้ เด็กที่จริงจัง กับการเรียน คนนึง รู้สึกอับจนกับหนทาง จนต้องฆ่าตัวตาย

เธอก็เป็นเหยื่อของระบบบัดซบต่างๆของไทย ที่ดูเหมือนมันจะเลวร้ายไปเรื่อยๆ

ถิ่นไทยในป่ากว้าง        ห่างไกล

แลแสงอารยธรรมใด      ส่องบ้าง

เห็นเทียนอยู่รำไร         เล่มหนึ่ง

ครูนั่นแหละเสกให้         ชัชวาลย์

พระราชนิพนธ์ รัชกาลที่ หก

เทียนหนึ่งนั้นบัดนี้          ลาลับ

ครูพ่อค้านั้นดับ              เธอเสีย

ยังไม่ทันเปล่งแสง           (ก็)ลาจาก

การศึกษานั้นกลับ            ขับชีพ  เธอไป