พิมพ์หน้านี้
|
(ภาพ-วันชัย ไกรศรขจิต) เมื่อไม่กี่วันมานี้ ผมรู้สึกมีความสุขอย่างบอกไม่ถูกเมื่อบังเอิญค้นเจอหนังสือเล่มหนึ่งทางอินเตอร์เน็ต อารมณ์ปลาบปลื้มระคนความฉงนเหมือนนานๆได้เจอทะเลงามวันฟ้าใสหรือปีนป่ายสู่ยอดเขาแล้วมองลงมาเบื้องล่าง หากเรียกตามภาษาท่านพุทธทาสภิกขุ อาจกล่าวได้ว่าถึงขั้น นิพพานว่างั้นเถอะ เพราะเป็นหนังสือที่อยากอ่าน อยากจับ อยากลูบคำมานานเกือบสิบปี ผมเที่ยวค้นหาตามห้องสมุดมหาวิทยาลัยทั่วทุกแห่งก็ไม่เจอแม้แต่เงา แต่อยู่ๆมันก็โผล่มาหน้าจอสี่เหลี่ยมอย่างไม่คาดฝัน หนังสือมีชื่อว่า World Hypothesis เขียนโดย Stephen Pepper นักปรัชญาชาวอเมริกัน ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปีค.ศ. 1942 นับเวลาก็กว่าครึ่งศตวรรษ หลังจากตีพิมพ์ครั้งนั้นแล้ว ดูเหมือนจะตีพิมพ์อีกครั้งในไม่กี่ปีต่อมา จากนั้นก็ไม่ปรากฏให้เห็นตามร้านหนังสืออีกเลย แม้แต่ห้องสมุดเมืองไทย หนังสือดีไม่ดี ใครสนใจก็ไปหาอ่านได้ตามสะดวก ชอบหรือไม่ชอบก็ไม่ว่ากัน แต่คงกลับมาพิมพ์ได้ยาก ซึ่งเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์โลกที่มักจะหลงลืมสิ่งที่ผ่านเลย แต่ที่ประหลาดใจหลังจากดาวน์โหลดเก็บไว้แล้ว เมื่อเปิดอ่านไปเรื่อยๆ หลังเฝ้ารอมานาน ความรำคาญก็เกิดขึ้นอย่างทันทีทันใด เพราะเนื้อหาในหนังสือไม่เข้าสมองเสียเลย อีกทั้งจะกลับพลิกหน้าพลิกหลังเหมือนหนังสือทั่วไปก็ไม่ได้ ต้องเลื่อนหน้ากันใหม่ทุกครั้งไปเมื่อต้องการอ่านย้อนหลังหรือบทต่อๆไป หรือว่านี่จะเป็นอาการของคนตกยุคที่ไม่เคยชินกับสิ่งใหม่ๆ บางทีหนังสือประเภทที่เรียกว่า e-books อาจจะเหมาะกับคนที่เกิดมาแล้วมีตำราจอสี่เหลี่ยมเกิดขึ้นแล้วก็เป็นได้ แต่คำถามก็เกิดขึ้นอยู่ดีนั่นแหละ ทำไมหนังสือที่เป็นกระดาษยังขายดิบขายดีทั้งๆที่เรามีสื่ออิเล็กทรอนิกส์ คนทำหนังสือทำไมไม่สนใจทำธุรกิจประเภมนี้กันบ้าง เพราะอย่างน้อยบรรดาผู้เชี่ยวชาญฝรั่งต่างก็มองกันว่า e-books นี่แหละจะมาแทนหนังสือกระดาษ เหมือนกับที่หนังสือกระดาษเคยแทนที่แผ่นหิน แผ่นดินเหนียว หรือ ใบลานในยุคก่อน เป็นแนวคิดของพวกฝรั่งที่มองเห็นความก้าวหน้าที่จะเกิดขึ้นในอนาคตว่าสิ่งนี้(ใหม่)จะแทนสิ่งนั้น(นั้น)อยู่ตลอดเวลา กรณีหนังสืออาจมีข้อยกเว้น เพราะหนังสือกระดาษให้สิ่งที่เรียกว่าสุนทรีย์แห่งการอ่าน เมื่อคุณหยิบหนังสือมาสักเล่ม สิ่งแรกที่ต้องทำคือการพลิกเปิดเนื้อหาภายใน(ยกเว้นนักเขียนที่คุณชอบก็อาจตะครุบทันทีที่เห็น) คุณจะได้กลิ่นไอของกระดาษ กลิ่นความใหม่-เก่า คุณจะได้เห็นด้านหน้าปกแล้วอาจนึกชมความงามหรือตำหนิการออกแบบ ชมหรือตำหนิการใช้กระดาษ หากเป็นคนช่างเลือกยิ่งไปอีกก็อาจดูการเข้าเล่มแล้วก็นึกคะเนในใจว่าสันปกจะหักไหมหนอเมื่อกำลังพลิกอ่านอย่างมันมือ คุณอาจจะประเมินราคากับความคุ้มค่าที่จะได้ ที่สำคัญคุณสามารถพกพาหนังสือประเภทนี้ไปไหนต่อไหนได้อีกต่างห่าง และอ่านได้ในต่างที่ต่างอารมณ์ นั่นเป็นสุนทรีย์แห่งการอ่าน ตรงกันข้ามกับหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่มีสิ่งเหล่านี้เสียเลย หรือมีคุณสมบัติบางอย่างที่พกพาสะดวกในคอมพิวเตอร์ประเภทโน๊ตบุ๊ค หรือพ็อกเก็ตพีซี แต่คุณสมบัติด้านอื่นนั้นขาดหาย ที่สำคัญ เราเคยชินกับหนังสือ ปกแข็ง-ปกอ่อน ในแบบแรกมีไว้สำหรับสะสมเก็บไว้อ่านแล้วอ่านอีกได้และคงทน ส่วนแบบหลังประหยัดเงินหรืออ่านแบบทิ้งๆขว้างๆ แต่บัดนี้เรามีอีกประเภทคือหนังสือไม่มีปก และเมื่อไม่มีปกอาจทำให้ผมรู้สึกทำใจลำบากว่ามันเป็นหนังสือ นั่นอาจเป็นเหตุที่มาที่ไปว่าทำไมจึงไม่รู้สึกว่าตัวเองกำลังอ่านหนังสือ กำลังเสพความรู้ แต่หลายคนอาจไม่เป็นเช่นนั้น เมื่อไร้ สุนทรีย์แห่งการอ่านเช่นนั้น ผมจึงพริ้นต์ออกมาเป็นกระดาษเสียเลยและจัดทำรูปเล่มใหม่ จากนั้นจึงเริ่มลูบๆคลำๆก่อนลงมืออ่าน ความรู้สึกของการอ่านจึงกลับมาอีกครั้ง จากหนังสือไม่มีปกกลายเป็นหนังสือมีปก บางทีหนังสือไม่มีปกเป็นสิ่งใหม่ เป็นสิ่งที่กำลังสร้างวัฒนธรรมการอ่านประเภทใหม่ขึ้นมา (พร้อมกับสังคมแบบใหม่)เหมือนกับ หนังสือมีปกเคยทำสำเร็จมาแล้ว แต่ไม่น่าจะมาทดแทนกันได้โดยสิ้นเชิง แม้เทคโนโลยีจะก้าวไปไกลแค่ไหนก็ตาม เนื่องจากหนังสือมีปกให้อารมณ์สุนทรีย์แห่งการอ่าน และบางที หนังสือมีปกก็คล้ายกับวัฒนธรรมมนุษย์ที่ต้องมีการหุ้มห่อ(wrapping)เพื่อแสดงให้เห็นว่ามนุษย์แยกจากธรรมชาติส่วนอื่น ทุกอย่างที่คนเราสร้างขึ้นมาล้วนแต่มีการหุ้มห่อ ร่างกายเราก็มีเครื่องหุ้มห่อตั้งแต่หัวจรดเท้า เรามีรูปแบบของใช้สอยอันหลากหลายแม้ใช้ประโยชน์ได้เหมือนกัน ในชีวิตประจำวันเราต่างก็มีหน้ากาก หากไม่มีเครื่องหุ้มห่อ มนุษย์กับสัตว์คงไม่ต่างกัน เราคงกลับเข้าหาธรรมชาติอย่างใกล้ชิดขึ้น นั่นเป็นความดิบของธรรมชาติที่เราก้าวพ้นมานานเพราะมีเครื่องหุ้มห่อที่เรียกว่าวัฒนธรรม เมื่อไม่มีปกก็เท่ากับไม่มีความเป็นมนุษย์ ซึ่งอาจเป็นไปได้อย่างที่หลายคนกังวลว่าวิทยาศาสตร์กำลังทำลายความเป็นมนุษย์ในความหมายที่เราคุ้นเคยกัน การไม่มีปกอาจเป็นสัญญาณว่าเรากำลังก้าวจาก Homo Sapiens ไปสู่มนุษย์พันธุ์ใหม่ "Robo Sapiens"
|
| << | มิถุนายน 2007 | >> | ||||
| อา | จ | อ | พ | พฤ | ศ | ส |
| 1 | 2 | |||||
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |