ภาพ:  http://women.sanook.com/wedding/plan/plan_44727.php

จากเรื่องการจดทะเบียนสมรสซ้อน คุณแก้วกุดั่นเพื่อนบล็อกเกอร์ ได้ขอให้เขียนเรื่องราวเกี่ยวกับการสมรส ว่าจะจดทะเบียนสมรสกับการไม่จดทะเบียน ข้อดีข้อเสียเป็นยังไง และก็มีผลต่อทรัพย์สินของทั้งสองฝ่ายยังไง ประมาณว่าสมบัติพ่อ แม่ ยกมรดกให้ก่อนแต่งงาน พอจดทะเบียนแล้วต้องหารสองมั้ย    สงสัยอยู่ระหว่างการตัดสินใจว่าจะจดทะเบียนสมรสดีมั้ย หรืออยู่กันเฉยๆดี (อันนี้คิดเองค่ะ)

แต่เรื่องทรัพย์สินส่วนตัว สินสมรส นี้มีหลายประเด็นไม่ว่าจะเป็นขณะสมรส หรือว่าหย่า หรือตายจากกัน จะขอหยิบยกมาทีละประเด็นแล้วกันนะคะ

วันนี้ขอ lecture เรื่องสินส่วนตัว และสินสมรสก่อนแล้วกันนะคะว่า อะไรคือสินส่วนตัว แล้วอะไรคือสินสมรส ก่อนนะคะ

ที่คุณแก้วกุดั่นถามไว้นั้น ขอให้ดูที่ตัวบท ก่อนว่ากฎหมายพูดถึงว่ายังไงนะคะ (ดูเหมือนบรรยายวิชากฎหมายเลย)

ตาม ป.พ.พ. มาตรา1470  ทรัพย์สินระหว่าสมีภรรยา นอกจากที่ได้แยกไว้เป็นสินส่วนตัวย่อมเป็นสินสมรส

คราวนี้ก็มาดูความหมายกันนะคะว่า มาตรานี้หมายความว่า ทรัพย์สินระหว่าสามีภรรยา หมายถึงอะไรบ้าง

1. สินส่วนตัว   คือทรัพย์สินที่เป็นกรรมสิทธิ์ของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยเฉพาะ

2. สินสมรส คือ ทรัพย์สินที่เป็นกรรมสิทธิ์ร่วมกันระหว่างคู่สมรสทั้งสองฝ่าย

ทรัพย์สินที่สามีภรรยามีอยู่ในขณะที่เป็นสามีภรรยากัน  และตราบเท่าที่การสมรสนั้นยังคงดำรงอยู่

แล้วเรามาดูกันตามที่คุณแก้วกุดั่นถามนะคะ ว่าจด กับ ไม่จด มีผลต่อทรัพย์สินของทั้งสองฝ่ายยังไงนั้น 

ก่อนอื่นก็ขออธิบายก่อนนะคะว่า สินส่วนตัว แล้วค่อยมาสรุปอีกทีว่า มันมีผลต่างกันยังไง ที่ว่าเป็นกรรมสิทธิ์ของฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดโดยเฉพาะ นั้น มีอะไรบ้าง

สินส่วนตัวนั้นได้แก่

1.ทรัพย์สินของฝ่ายหนึ่งมีอยู่ก่อนสมรส ตัวอย่างเช่น

               1.1  กรณีนำมาใช้สอยร่วมกันภายหลังจากการสมรสแล้วก็ตาม ไม่ทำให้ทรัพย์สินส่วนตัวนี้เปลี่ยนสภาพไปเป็นสินสมรส

1.2  กรณีมีการนำสินส่วนตัวกับสินสมรสมารวมกัน เช่น บ้านเป็นสินส่วนตัว ต่อมาหลังสมรสมีการซ่อมแซมหน้าต่างประตู หน้าต่างประตูนั้นก็กลายเป็นสินส่วนตัว

1.3  กรณีที่ชายหญิงอยู่กินกันฉันสามีภรรยา แล้วมาจดทะเบียนสมรสภายหลัง ทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกันก่อนจดทะเบียนสมรส ไม่เป็นสินสมรส แต่ถือเป็นกรรมสิทธิ์รวมของสามีและภรรยา ถือว่าเป็นสินส่วนตัวของแต่ละคน

1.4 กรณีปลูกบ้านในที่ดินสินส่วนตัวของภรรยา แม้ว่าสามีช่วยออกเงินในการปลูกบ้านด้วย 1 ใน 3 ก็ไม่ใช่เป็นการร่วมลงทุนปลูกบ้าน บ้านเป็นส่วนควบของที่ดินที่เป็นสินส่วนตัวของภรรยา  

2. เครื่องใช้สอยส่วนตัว (เช่นเสื้อผ้า เครื่องประดับ) 

3. ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส โดยการรับมรดกหรือโดยการให้โดยเสน่หา

4. ของหมั้น 

แล้วตาม ป.พ.พ.มาตรา 1473  ก็ได้ถึงการจัดการทรัพย์สินต่อไปว่า  สินส่วนตัวของคู่สมรสฝ่ายใดให้ฝ่ายนั้นเป็นผู้จัดการ ก็หมายความว่าคู่สมรสอีกฝ่ายไม่มีสิทธิเกี่ยวข้อง

ประเด็นสมบัติก่อนจดกับหลังจด ก็ยังเป็นสมบัติใครสมบัติมัน น่าจะพอเข้าใจได้บ้างแล้วนะคะ ...ว่าของๆเราก็ยังเป็นของเราอยู่ดี  แต่ต้องทำยังไงมั้งค่อยว่ากันใหม่นะคะ  

ส่วนที่ว่าข้อดีข้อเสียค่อยว่ากันใหม่ ใน entry ต่อๆไปนะคะ   เพราะว่าเรื่องสมบัติยังไม่หมดง่ายๆแหละค่ะ นี่เพิ่งเริ่มต้นที่คิดจะแต่งหรือไม่ก่อนนะคะ มันยังมีต่อว่า....ทำมาหาได้แล้วเป็นยังไง จะหย่ากันแล้วจะแบ่งกันยังไง หรือว่าตายแล้วจะแบ่งยังไง.....มีต่อนะคะ อาจจะเหมือน lecture ไปหน่อยอย่างเพิ่งเบื่อซะก่อนนะคะ