จาก "วิทยุชุมชน : สื่อของประชาชน?" ตอนที่แล้ว ทุกท่านคงทราบแล้วว่า ลักษณะของวิทยุชุมชนที่ใช่และควรจะเป็นนั้นเป็นอย่างไร ในตอนนี้ผู้เขียนจะขอรายงานถึงวิทยุชุมชนของจริงที่เป็นอยู่ จากการลงภาคสนามด้วยผู้เขียนเอง

     บ้านเกิดของผู้เขียนอยู่ที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ในจังหวัดชลบุรีนั้น นับว่าเป็นจังหวัดที่มีความเจริญอันดับต้นๆของหลายๆจังหวัดในประเทศไทย นับตั้งแต่มีแนวคิดเรื่องของวิทยุชุมชน จังหวัดชลบุรีก็มีวิทยุเกิดใหม่ขึ้นมามากมาย มากมายขนาดไหน? ยกตัวอย่างเช่น อำเภอบางละมุง มีวิทยุที่มีรายชื่อในการรวบรวมข้อมูลของวิทยุชมชนเมืองชลบุรีเฉพาะในระบบเอฟเอ็มถึง 34 สถานี

     เงื่อนไขการจัดการของกรมประชาสัมพันธ์ คือการใช้เครื่องส่งคลื่นวิทยุไม่เกิน 30 วัตต์ ส่งกระจายเสียงได้ไม่เกิน 15 กิโลเมตร และเสาอากาศสูงไม่เกิน 30 เมตร ซึ่งผู้เขียนไม่สามารถชี้วัดในข้อมูลส่วนนี้ได้ ว่าตรงตามมาตรฐานหรือไม่

     พื้นที่ที่รับวิทยุในสถานีแห่งหนึ่งที่มีความหลากหลายทางอาชีพและภูมิลำเนาเดิมมากที่สุดในอำเภอศรีราชาคือ "แหลมฉบัง" วิทยุชุมชนที่ผู้เขียนคาดว่าน่าจะมีบทบาทและเข้าถึงผู้ฟังในเขตเทศบาลตำบลแหลมฉบังมากที่สุด และเป็นสถานีที่ผู้เขียนเลือกคือ "สถานีวิทยุชุมชนชาวแหลมฉบัง F.M. 96.25 MHz"

     สถานีนี้ ใช้ชื่อรายการเดียวกันคือ "เสียงจากแหลมฉบัง" ซึ่งการใช้ชื่อรายการเดียวกันตลอด นับว่าเป็นสถานีวิทยุในรูปแบบ Format Radio ซึ่งจะพบมากในรูปแบบของวิทยุเพื่อการพานิชย์

     เวลาทำการออกอากาศในวิทยุคือ 6:00 น. - 24:00 น. ภายใต้สโลแกน "วิทยุชุมชน เพื่อคนแหลมฉบัง" แค่เพียงชื่อก็บอกแล้วว่า นี่ไม่ใช่วิทยุชุมชนตามหลักการ เป็นวิทยุเพื่อชุมชน แต่ว่าใช้ชื่อสถานีว่าเป็นวิทยุชุมชน

     วัตถุประสงค์การผลิตรายการมีดังนี้

1.เป็นคลื่อนวิทยุเพื่อชุมชนที่ทันสมัย และนำเสนอความบันเทิง, บทเพลงที่ดีที่สุด เพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชนในเขตพื้นที่แหลมฉบัง

2.ผลิตรายการวิทยุเพื่อเป็นสื่อกลางในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร และประชาสัมพันธ์เรื่องราวต่างๆ ของชุมชนท้องถิ่น

3.รับข้อเสนอแนะ, ร้องเรียนต่างๆ เสนอต่อผู้รับผิดชอบ เพื่อแก้ไข และหาคำตอบให้กับผู้เดือนร้อนในชุมชน

4.นำเสนอสาระ, เรื่องราวน่ารู้ ทั้งข้อมูลทางวิชาการและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเชิญบุคลากร นักวิชาการ และผู้รู้ในท้องถิ่นมาเป็นวิทยากรให้ข้อมูลความรู้

5.ส่งเสริม สร้างสรรค์ เพื่อการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่

     หากว่าสามารถทำได้ครบถ้วน นับเป็นวิทยุเพื่อชุมชนที่พอใช้ได้ แต่จากการเปิดรับฟังเป็นเวลาหลายวันของผู้เขียน จะพบว่ามีเพียงข้อ 1 เกือบตลอดการออกอากาศ และข้อ 2 อีกวันละไม่ถึงชั่วโมง

     วิทยุชุมชนแห่งนี้ได้รับการสนับสนุนเงินในการจัดตั้งสถานีจากบริษัทและโรงงานในนิคมอุตสาหกรรมแหลมฉบัง คณะกรรมการชุมชนทั้ง 21 ชุมชนในเขตเทศบาลตำบลแหลมฉบัง และเทศบาลตำบลแหลมฉบัง

     วิทยุชุมชนแห่งนี้ ไม่เป็นวิทยุชุมชนตามหลักสากล และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ซึ่งมีประเด็นที่น่าสนใจหลายประเด็น

     ทางภาคเอกชน และภาครัฐ มีการยื่นมือเข้ามาครอบงำภาคประชาชนโดยปัจจัยด้านทุนและทรัพยากรในการดำเนินงานของวิทยุชุมชน

     การเข้าถึงสื่อของชุมชนยังไม่มีส่วนร่วมในระบบการสื่อสารภายในวิทยชุมชน โดยเฉพาะในเรื่องของการวางแผน เพราะการจัดตั้งเกิดจากกลุ่มคณะบุคคล เทศบาล และบริษัทเอกชน ไม่ได้เกิดจากการรวมตัวของประชาชน ซึ่งคณะกรรมการจากแต่ละชุมชนอาจถูกครอบงำทางความคิด

     ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงสื่อ การมีส่วนร่วม และการจัดการด้วยตนเอง ล้วนไม่ได้เกิดขึ้นเลยแม้แต่น้อย ซึ่งถือว่า ยังไม่เป็นวิทยุชุมชนที่สมบูรณ์

     ในตอนหน้าผู้จัดรายการและเจ้าของกิจการทราบหรือไม่ว่าวิทยุชุมชนคืออะไร? แล้วทางออกของเรื่องนี้ครับ และบันทึกการลงพื้นที่สุดฮาของ Watchpuppy ครับ v