ผมร่ำลาเพื่อนรักสมัยเรียนมหาวิทยาลัย เพื่อนที่เคยร่วมดื่ม ร่วมกิน และร่วมหลับนอนฟุ้งฝันด้วยกัน ที่สำคัญร่วมกอดคอกัน "ปฏิญาณขอขบถต่อวิธีคิดมากมาย"  ซึ่งก็แอบคัดลอกมาจากถ้อยคำในหนังสือของนักคิด นักเขียน หรือนักปรัชญาจากหลายๆ สำนัก มันชื่อ “สาย สีมา” แต่ผมมักเรียกเพื่อนคนนี้ว่า "สาย เอ๊กซิสต์" ตัวจริงคือ “สมโชค จันทยุคันโท ชื่อเล่น อ๊อด” แต่ชื่อ สาย นี้นั้น มันเอามาจากตัวละครในวรรณกรรมของ เสนี เสาวพงศ์ เรื่อง ปีศาจ ส่วนชื่อสกุลเอามาจากแนวคิดของนักปรัชญาฝรั่งเศส ชื่อ ฌอง ปอล ซาร์ต ในขณะที่ผมเรียกตัวเองเสียหรูว่า "คนเถื่อนแห่งทะเลฝัน" แต่ถ้าในยามที่เกิดอาการรังเกียจสังคม ดูถูกการใช้ชีวิตที่แสนบัดซบของคนเมือง ผมก็มักจะเรียกตนเองว่า "ขี้หมาริมทาง" ซึ่งนั่นเป็นเรื่องของอดีตเกือบ 10 ปีมาแล้ว

วันนี้ ทุกอย่างเปลี่ยน โลกเปลี่ยน สังคมเปลี่ยน มนุษย์เปลี่ยน ดังนั้นเพื่อนรักเราก็คงจะเปลี่ยนไปบ้าง แม้ความเป็นเพื่อนไม่ได้เปลี่ยนไปมากนัก แต่วิธีคิดที่เราเคยสั่งสมไว้อย่างดงามอหังการถึงสังคมอุดมคตินั้นกลับเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา ประสบการณ์และบริบทของหน้าที่การงานตลอดจนอิทธิพลของสังคมรายรอบตัว ซึ่งมิใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด เพราะทุกคนล้วนแต่เปลี่ยนด้วยกันทั้งนั้น

ผมเดินออกไปนอกเมือง เดินเป็นระยะทางแสนไกลจนสุดกำลังที่ก้าวได้ เพื่อตั้งต้นโบกอีกครั้ง แล้วผมก็เริ่มโบกก่อน แม้ในใจลึกๆจะยังเขินๆขัดๆ ก็ตาม ไอ้พิ้นเริ่มโบกด้วยอย่างเก้ๆ กังๆ แล้วเรา 2 คนก็ช่วยกันโบก โบก โบกและโบก

"แถวนี้เหมาะน่ะพิ้น"    ผมเริ่มต้นสนทนาเสริมกำลังใจอีกครั้ง ขณะยืนอยู่ริมถนนซึ่งพาดยาวไปกลางแดดสายๆ โดยมีจุดหมายคือออกนอกเมืองลพบุรี

"ครับปี้ !"    มีคำพูดเพียงเท่านั้นในเช้านี้จากไอ้พิ้น ที่ผมพอได้ยินในฐานะเพื่อนร่วมเส้นทาง ซึ่งบ่อยครั้งเหมือนกันที่ผมก็หงุดหงิด เพราะอยากได้ยินคำพูดมากมายมากระทบโสตปราสาทหูผมบ้าง อยากเห็นสีหน้าตื่นตาตื่นใจจากมัน อย่างน้อยก็ทำให้เราอุ่นใจว่าเพื่อนร่วมทางของเราสนุกอยู่บ้างแต่ก็ไม่เข้าใจว่าทำไม ผมเลือกไอ้พิ้นมากกว่าคนอื่นและชอบใจเพื่อนรุ่นน้องคนนี้ ทั้งๆ ที่ผมเป็นคนชอบพูด ชอบคุย ชอบฟัง ชอบแลกเปลี่ยนสนทนา แถมยังขี้หงุดหงิดเอาแต่ใจ แต่มาเลือกเพื่อนร่วมเส้นทางที่เคลื่อนไหวเสมือนคนไม่มีปากไม่มีเสียงไม่สีหน้าไม่มีอารมณ์ ไม่มีถ้อยคำใดๆ จะมีแต่เพียงชีวิตและลมหายใจอุ่นๆ ร่วมทางไปผม

                สำหรับวันที่ 2 เราโบกยังไม่ถึงชั่วโมงรถคันแรกที่จอดจากการโบกของเราก็เปิดไฟกระพริบเลี้ยวซ้าย ว๊าบๆ ผมตื่นเต้นแทบก้าวขาไม่ออก ได้แต่ตะโกนให้ไอ้พิ้นรีบวิ่งๆๆ..... เพื่อไปเจรจาขออาศัย

"ลด บ่ มี ดอก หล่า หายาก ขึ่น ไป หม่องหน่า ถ๊อ มี 4 แยก ลด หลาย กั่ว" เจ้าของรถซึ่งส่งภาษาอีสานแนะนำเรามาอย่างใจดีว่า จุดนี้ไม่มีรถมากนักต้องไปสี่แยกหน้าซึ่งผมมองหน้าไอ้พิ้น แต่ .... ไม่มีคำตอบจากสีหน้าแต่อย่างใด

"ขึ้นเอาฤกษ์ก่อนว่ะไอ้พิ้น"   ผมพูดเสร็จก็โดดขึ้นรถทันที ตามด้วยเพื่อนรุ่นน้อง ซึ่งแม้ว่าจะไม่มีถ้อยคำใดๆ จากเพื่อนร่วมเดินทาง แต่นี่เป็นครั้งแรกที่ผมรู้สึกว่า การรู้ใจกันเกิดขึ้นแล้ว รู้ว่าคิดอะไร ต้องการอะไร อีกอย่าง เราเหนื่อยและเริ่มท้อแท้ กับวันที่ 2 ที่ยังไม่ได้นั่งรถโบกกัน ดังนั้น เพียงระยะทาง 5-6 กม.ในเช้านี้ เราก็อยากขึ้นกันก่อน อย่างน้อยๆ จุดหมายข้างหน้าน่าจะโบกง่ายกว่านี้ส่วนวันนี้ขอสัมผัสความสำเร็จสัก 5-6 กม.กันก่อน “เอ๊า !! ลูกเพ๊ ปายเลยคร๊าบบบ!!....”

รถวิ่งไปได้ครู่เดียวก็ถึงจุดหมายที่ผู้ใจดีบอก เป็นถนน 4 เลนตัดเป็น 4 แยก มุ่งสู่อำเภอโคกสำโรง และเป็นเส้นทางหลักที่รถทุกสายหากต้องขึ้นเพชรบูรณ์ เลย ล้วนต้องผ่านเพื่อให้ถึงถนนเส้นหลักที่จะเข้าเพชรบูรณ์ แล้วมุ่งสู่อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว เป้าหมายแรกของเรา และวันนี้คันแรกที่เราเริ่มได้สัมผัสถนนสายน้ำใจ สีหน้าเรา 2 คนดูสดชื่นขึ้นมากมาย ปริปริ่มไปด้วยความหวังเต็มกระพุงแก้ม เพราะนอกจากเราจะได้อาศัยไปลงจุดหมายที่เหมาะกว่าแล้ว เรายังได้เรียนรู้จักกันได้รู้ว่าเราควรจะโบกจุดไหน อย่างไร ถึงจะสะดวกกว่า ง่ายกว่า และนี่เองที่ผมเรียกถนนเส้นนี้ว่า “ถนนสายมิตรภาพ” 

ผมขยับเป้เบาๆ ก่อนจะสูดลมหายใจเข้าปอด ความสุขบนถนนมิตรภาพ ได้เริ่มเกิดขึ้นแล้วในเช้านี้ ความเหนื่อยหน่าย เศร้าหมอง สับสนบวกอาการท้อแท้สิ้นหวังที่กำลังแย้มพรายเข้ามา ได้หายไปจนหมดสิ้น ไอ้พิ้นเพื่อนร่วมเดินทางของผม ยิ้มกว้างขึ้น แววตาสดใสมีความหวังอย่างเห็นได้ชัด

"ทำไมต้องโบก ?! ขึ้นรถเหอะไนล์ ! ขึ้นรถดีกว่า"    เพื่อนหลายคนท้วงติงผม ทั้งด้วยเหตุผลว่า สุขภาพของผมมันเลยวัยแล้ว อีกทั้งสภาพสังคมไม่เอื้ออาทรเช่นแต่ก่อน ซึ่งผมก็แปลกใจกับคำพูดนั้น แต่ก็เข้าใจ และคิดว่าไม่มีใครสนใจหรอกว่า “เสน่ห์อันเกิดจากความรู้สึกที่ได้รับรสมิตรภาพในขณะที่เราท่องเที่ยวนั้นมันแสนวิเศษ มันช่วยปรุงรสชาติชีวิตการเดินทางให้กลมกล่อมที่สุด” เราผู้โบกซึ่งเป็นคนแปลกหน้า ขึ้นไปนั่งบนรถของคนแปลกหน้าเช่นกัน เราผู้โบกต้องแสดงท่าที ถ้อยคำ กริยามารยาทมากมาย เพื่อให้เกิดบรรยากาศที่ไว้วางใจกัน หรือถ้าสบช่องก็เพื่อให้เกิดเมล็ดพันธุ์แห่งมิตรภาพ ในขณะที่ผู้รับคนแปลกหน้าขึ้นรถก็ต้องย้ำในใจตัวเองให้แน่ใจว่า เขาผู้อาศัยสัญจรคือคนดี เขาแค่ต้องการพึ่งพาอาศัยที่นั่งว่างๆ บนรถเราเท่านั้น ดังนั้นบนถนนสายสั้นๆ ในเวลาที่แสนสั้นผมว่ามันคือ ปรากฏการณ์แสนมหัศจรรย์ของชีวิตทีเดียว

                ผมไม่เคยสนใจการท่องเที่ยวแบบกรุ๊ปทัวร์ หรือแม้แต่การเดินทางโดยรถโดยสารเลย เพราะการท่องเที่ยวเช่นนั้นมันสอนให้เราคือเจ้านาย เราคือผู้ซื้อบริการ เรามีเงินดังนั้นเราคือผู้ยิ่งใหญ่ การต้อนรับที่แลกกับเงินโดยเฉพาะกับบริษัททัวร์นี้ แน่นอนมันทำให้ความเป็นมนุษย์ของเราดูคับพอง สุขสบายโอ่อ่า แต่ความเป็นสรรพชีวิตที่สัมพันธ์กลับแปลกแยก แปลกกับสิ่งอื่น แปลกกับมนุษย์ และแปลกกับตัวเอง ที่สำคัญ สำหรับผมแล้วบรรยากาศและความสุขระหว่างทาง มีความสำคัญมากกว่าการไปถึงจุดหมายปลายทาง นั่นเพราะว่า ระหว่างทางมันมี ความจริง ความงดงาม และเรื่องราวมากมายนั่นเอง

ที่ผมเลือกตัดสินใจหันกลับมาเดินทางสายโบกอีกสักครั้ง เพราะมันสอนให้เราเป็นมนุษย์ที่เล็กกระจ้อยร่อย ลดตัวตนยกมือไหว้ร้องขออาศัย อีกทั้งยังต้องไว้ใจและพึ่งพาคนอื่นๆ ตลอดเส้นทาง ดังนั้นบนถนนสายโบกและบนรถทุกคันที่แวะเวียนจอดรับเรา ล้วนแต่บรรทุกความเอื้ออาทร ความไว้วางใจ และสำนึกที่รับผิดชอบสังคมเต็มรถ

"ขอบใจมากแอ๊ด เราอยากโบกว่ะ"      ผมชี้แจงสั้นๆ กับ  แอ๊ด แฟนของ สาย สีมา หรือ สาย เอ๊กซิสต์ ที่คะยั้นคะยอให้เราขึ้นรถทัวร์

"คือ ได่ มาเทียว จัง ซี๊ ?"    หญิงแปลกหน้าวัยกลางคน จ้องมองผมแล้วพูดกึ่งเปรยๆ หลังจากเราแอบ ชำเลืองกันและกันมาได้เกือบครึ่งชั่วโมง บนรถปิ๊กอัพสีบร๊อนซ์ใหม่เอี่ยมที่โบกได้คันที่ 3 ขณะมุ่งสู่ถนนหลักสายสระบุรี -เพชรบูรณ์

"ลูก เมีย บ่ ว่า เอา บ๊อ ?!"    หล่อนเปรยๆ กึ่งสบถส่งไปที่หูผมอีก ผมหันไปยิ้มๆ ให้หล่อน และหล่อนก็ยิ้มรับ

"บ่ มี เมีย ดอก ป้า"    ผมชี้แจงให้ฟังก่อนจะพูดต่ออีกว่า   "ขั่น มี คือ สิ ยาก อยู่ ขั่น สิ มา เทียว จัง ซี๊" แล้วเราก็หัวเราะกัน แล้วบทสนทนาจากคำถามนั้นก็เริ่มแตกเป็นเรื่องราวต่างๆ มากมาย แลกเปลี่ยนกันเล่า แลกเปลี่ยนกันหัวอย่างเป็นกันเองระหว่างคนแปลกหน้า 2 คน

หากไม่พิเคราะห์พินิจให้ถี่ถ้วนคงยากที่จะรู้หรือเข้าใจได้ว่าคำถามง่ายๆ ของชาวบ้านธรรมดาๆ นั้นสะท้อนความคิดต่อโลกต่อชีวิตต่อวิถี ผ่านมุมมองคำถามนี้อย่างไร

ชายหนุ่มวัย 30 ปีเศษ กับเด็กหนุ่ม วัย 22 ปี เศษ ซึ่งกำลังเป็นเสาหลักสร้างครอบครัวและเป็นแรงงานที่สำคัญในวิถีการผลิต โดยเฉพาะในสังคมชนบทอาชีพเกษตรกรรม เราคือวัยที่ต้องทำงานหนักสร้างเนื้อ สร้างตัวสร้างครอบครัว ไม่ควรจะมีเวลามาท่องโลกหาความเบิกบานเช่นนี้ได้ แต่กลับมาพบคน 2 คน เดินทางโดยการโบกรถไปเรื่อยๆ ไม่เร่งรีบ ไม่เดือดร้อน เหมือนจะเพิกเฉยต่อความปรารถนาเช่นคนส่วนใหญ่ ที่เร่งรีบชีวิตการทำงานเพราะต้องการ “เงิน”  ไปซื้อความสะดวกสบาย ซึ่งนับว่าการเดินทางของเรา 2 คน สร้างความขัดแย้งให้กับวิถีชีวิตของหญิงชราแปลกหน้าคนนี้เข้าแล้ว

เราสบตากันพร้อมทั้งหยิบยื่นรอยยิ้มมากมาย ก่อนจะไหว้ร่ำลากัน พร้อมของฝากอันเป็นคำถามที่หนักอึ้งในใจผมเช่นเดียวกัน เกี่ยวกับบทบาทต่อครอบครัวและการทำงานสะสมส่วนเกินทางเศรษฐกิจ ในขณะที่เธอก็คงต้องแบกรับความระแวงระคนสงสัย “ทำไมคนวัยนี้ถึงท่องเที่ยวได้สบายใจ ดุจใจฝัน” ในขณะที่ทั้งชีวิตแกหรือคนอื่นๆ กำลังเร่งรีบทำงานกัน อย่างไม่ยอมพักผ่อน.....

.....................................................

ที่มา เผยแพร่ใน   www.rsalife.com