ธรรมะ คืออะไร? บางคนตอบว่า..

  ธรรมะ คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า...

     พระเถราจารย์ ผู้เป็นพระอริยสงฆ์ได้สอนไว้ว่า...ใด ๆในโลกนี้ ล้วนเป็นธรรมทั้งสิ้น จะเป็นกุศลธรรม และอกุศธรรม ก็ล้วนเป็นธรรมทั้งสิ้น การที่ให้คำว่า..ธรรมชาตินั้น หมายความว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในโลกนี้ทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นอะไร จะดีก็ตาม จะชั่วก็ตาม ธรรมชาติคือการเกิดขึ้นตามธรรมดา ตามธรรมดา ตามความเป็นอยู่อย่างปกติ....

     คำว่า "ธรรม" เพียงคำเดียว มความหมายมากมายหลายประการ แต่ประการที่สำคัญที่สุดนั้น ธรรมะ คือ หน้าที่ ที่มนุษย์จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฏของธรรมชาติ ทุกขั้นตองแห่งวิวัฒนาการของเขา เพื่อความมีชีวิตอย่างผาสุก ทั้งโดยส่วนตัวและส่วนรวม ธรรมะช่วยให้เรารู้จักมีชีวิตอย่างถูกต้อง รู้จักมีสิ่งแวดล้อมชีวิต และใช้มันอย่างถูกต้องมีหน้าที่การงาน ทรัพย์สมบัติ เกียรติยศชื่อเสียง มิตรสหาย ฯลฯอย่างถูกต้อง คือเป็นไปเพื่อสันติสุขส่วนบุคคล และสันติภาพของส่วนรวมโดยส่วนเดียว ไม่สร้างวิกฤตกาลใด ๆ ขึ้นแก่ใคร แม้แก่สัตว์เดรัจฉานและพฤษาชาติทั้งปวง ไม่เป็นคนทำลายโลก หรือหนักแผ่นดินแม้แต่น้อยเดียว สิ่งที่เรียกว่าบาป โชคร้าย หรือซวยตลอดชาติ ย่อมไม่มีแก่ผู้ประพฤติธรรม ข้อนี้หมายความว่านรก ไม่มีสำหรับบุคคลชนิดนี้ มีแต่สวรรค์ นับตั้งแต่วินาทีที่เขาประพฤติธรรม เป็นต้นไปทีเดียว...

     ธรรมะนั้น...หากจะว่าโดยทั้วไปแล้ว เป็นของกว้างขวางมาก สภาวะที่ทรงไว้ซึ่งคุณงามความดี มีอยู่ในโลกนี้ตลอดเวลา เรียกว่า..ธรรม

     องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จอุบัติขึ้นในโลกนี้หรือไม่ก็ตาม บุคคลจะปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติก็ตาม แต่ธรรมมีอยู่เช่นนั้น คิดดูเหมือนกันกับว่า ไฟ เป็นของมีอยู่กับโลกแต่ไหนไรมา ไฟเป็นของร้อน เด็กหรือผู้ใหญ่ ใครจะรู้หรือไม่ก็ตาม ไปถูกต้องเข้าจำเป็นจะต้องร้อนหรือไหม้ได้ไม่เลือกหน้า บุญหรือบาปก็ฉันนั้นเหมือนกัน ใครทำลงไปแล้วต้องได้รับผลตอบแทนตามกำลังแห่งกรรมคือการกระทำของตน ๆ ทำดีได้รับผลความดี เป็นความสุข ทำชั่วได้รับผลความชั่ว เป็นความทุกข์ ไม่ได้เลือกว่ากลางวันกลางคืน หรือว่าคนชั้นใด วรรณะใด คนประเภทไหน รวยหรือจน ทำลงไปแล้วต้องได้รับผลของการกระทำหรือกรรมเช่นเดียวกันทั้งหมด....

     ได้รับตอบจากพระอริยสงฆ์กันแล้ว ปัญญาแจ่มหรือยัง...พุทโธ คือผู้รู้ ผู้ตืน ผู้เบิกบานด้วยพระธรรม...สาธุ