ไม่แน่ใจว่า รู้สึกยังไง กับคนที่ชื่อ “สนธิ ลิ้มทองกุล” หรือรู้จักมากแค่ไหนก่อนที่จะหลงมาทำงานทีวีกับคนที่ชื่อ “สนธิ” ซึ่งตอนหลังทำให้เราได้เรียกว่า “นาย” ได้อย่างเต็มคำ วันแรกที่พบกับ “นาย” เป็นการพูดคุยกันก่อนที่เดินหน้าลุยงานอย่างเต็มที่

                “นาย” ร่ายยาวถึงความเป็นมา ที่คนหนังสือพิมพ์วัยเกือบจะ 60 ปี ต้องมาหยิบจับงานใหม่ที่เป็นงานทีวี ที่ไม่เคยมีประสบการณ์มาก่อน

                “แล้วเราสามารถที่จะนำเสนอข่าวได้อย่างเต็มที่ไหม” นักข่าวหนุ่มคนหนึ่งถามขึ้น

                “ทำให้เต็มที่ ตามหน้าที่ ตรวจสอบได้ทุกอย่างที่อยากทำ”

                “แต่ถ้าเมื่อไหร่พี่โกง พี่จะบอกเอ็ง แล้วเราเอาเงินมาแบ่งกัน” เสียงหัวเราะครืนเกิดขึ้นทันที

                ...แต่ทำงานมา 5 ปี ยังไม่เคยเห็นแกโกงสักที...

ในฐานะนักข่าวตัวเล็กๆ กับองค์กรที่ใหญ่ เมื่อรวมเอาหนังสือพิมพ์ นิตยสาร ออนไลน์ และทีวีเข้าด้วยกัน ทำให้เรากับ “นาย” เหมือนคนที่อยู่ไกลกัน ได้แค่ทำความเคารพด้วยการไหว้ ทุกครั้งที่เดินผ่านสวนกัน

                “เฮ้ย ไหว้ง่ะไหว้ได้ แต่อย่าให้มันบ่อย วันละครั้งเดียวก็พอ บางคนเจอพี่วันละ 5 รอบ มันไหว้พี่ทั้ง 5 รอบ ลองนับจำนวนพวกเอ็ง แล้วคำนวณเอาจำนวนที่พี่ต้องรับไหว้ มันเมื่อยมือว่ะ”

                นายเป็น “สิงห์อมควัน” เราก็เหมือนกัน

                “สูบตรงนี้แหละ จะหนีไปไหน สูบคนเดียวมันเหงา เรามันคนกลุ่มเล็ก สังคมรังเกียจ”

                “นาย” ชวนคุยร้อยแปด เรื่องข่าว เรื่องงาน ชีวิตส่วนตัว ชีวิตแกเอง.

                เสียงปืน ควันระเบิด ทำให้เราถูกส่งตัวด่วนไป 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

                ความรุนแรงที่ดูเหมือนจะไม่สงบลงง่ายๆ

                ทำให้ชีวิตนักข่าวภาคสนามใน 3 จังหวัด จะถูกต่อเวลาออกไปเรื่อยๆ

                จนเวลาแห่งการเฉลิมฉลองปีใหม่มาถึง ซึ่งหมายความว่า ทีวีเราได้เดินทางมาเป็นปีแล้วเช่นเดียวกัน

                ช่างเป็นช่วงเวลาที่หลายคนได้เฮฮา ทิ้งเอาความทุกข์ และความเหน็ดเหนื่อยไว้เบื้องหลัง

                แต่ก็ช่างแตกต่างจากคนที่ยังต้องเฝ้าระวังเหตุ อยู่ในหัวเมืองภาคใต้

                ระหว่างที่เฉลิมฉลองกันอยู่ จู่ๆนายก็พูดขึ้นกับบรรณาธิการบริหารว่า “พี่รู้ว่าพวกเอ็งกำลังสนุก แต่ยังมีลูกน้องเราที่ยังอยู่ 3 จังหวัด ไม่ได้มาสนุกกับเราที่นี่ ให้เงินมันเพิ่มอีกคนละ 5,000 ในฐานะที่มันต้องลำบากแทนเรา”

สังคมของนักข่าว เป็นสังคมแห่งการ “ถกเถียง”

ทั้งเรื่องการเมือง สายข่าว กระแสข่าว

จึงเป็นเรื่องธรรมดา ที่จะมีการ “ตั้งวง”

ถกเถียงกันอยู่เสมอๆ

“นาย” เป็นนักบริโภคตัวยง แต่ไม่เสพแอลกอฮอล์

และจะตักเตือนพวกเรา ให้ลดปริมาณการดื่มเหล้า

แต่เมื่อการเมืองตึงเครียด สถานการณ์ตึงเครียด

การดื่มกินก็หนักขึ้น หนักขึ้นเรื่อยๆ

“ไม่คิดถึงลูก เมีย ก็คิดถึงตัวเองบ้าง”

ตะแกมักอบรมบ่มนิสัยพวกเราทุกครั้งที่เจอกัน

...เมื่อคำเตือนไม่ได้ผล

อุบายปล่อย “ข่าว” ผีวังเก่า ก็เกิดขึ้น

วังเก่าเจ้าพระยา ซึ่งเป็นสถานที่ทำงานของพวกเรา

“เจ้าของวังเดิม เขาไม่ชอบคนกินเหล้า

ใครที่กินเหล้า ซ่อนเหล้าเอาไว้

มีอันเป็นไปทุกคน...” ตะแกปล่อยข่าว

จริงๆหรือไม่จริง ไม่มีใครทราบได้

อืม... แต่ มันได้ผล จริงๆ

“.....ท้ากกกก สิน ออกไป ท้ากกกก สิน ออกไป”

เสียงตะโกนดังกึกก้อง หอประชุมใหญ่ ธรรมศาสตร์ ในวันนั้น

เป็นการเปิดฉากผู้นำการต่อสู้แบบเต็มรูปแบบ

แก้ว ขวด กระป๋อง กระถาง ก็ระดมโถมเข้าใส่ “นาย” ด้วยเช่นกัน

ชีวิตส่วนตัว และธุรกิจ ถูกตีแผ่ออกมาสู่สาธารณะชน

เราถูกตั้งคำถามว่า เรามาอย่างถูกกฎหมายหรือไม่

เราถูกฟ้อง

เราฟ้องกลับ สุดท้ายมีคำพิพากษาของศาล

“สิทธิการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเป็นสิทธิของประชาชน

ตราบใดที่รัฐธรรมนูญได้ระบุเอาไว้”

เราชนะคดี

คำถามต่อมา คือ “นาย” ในฐานะเจ้าของแทรกแซง

การนำเสนอข่าวของเราหรือเปล่า ถ้าเป็นเช่นนั้น

ก็ถือเป็นการแทรกแซงการทำงานของ “สื่อมวลชน” เช่นเดียวกัน

โดยส่วนตัวแล้ว เราไม่เคยรู้สึกอย่างนั้น

“เอ็งเชื่อพี่ ประสบการณ์ในวงการหนังสือพิมพ์ของพี่ตลอดชีวิต 

พี่ไม่พาเอ็งลงเหวแน่นอน แต่มันต้องมีคนนำ

ประจานความไม่ถูกต้อง”

เราต้องเริ่มตะลอนทัวร์ เพื่อทำ “ข่าว”

การเปิดเวทีพันธมิตรตามต่างจังหวัด

ในขณะที่การเมืองเริ่มพ่นพิษใส่ทีวีเรา

เงินเดือนเริ่มออกไม่ตรง!!!

หลังจากนั้น เราได้พบหน้า “นาย” น้อยลง

ทุกครั้งที่เจอกัน คำพูดที่ออกจากปากแกคือ

“พี่กำลังหาเงินให้พวกเอ็งอยู่”

ครอบครัวบางครอบครัวไม่เห็นด้วย

ที่จะให้อยู่ต่อ

พ่อแม่บางคนเริ่มยื่นคำขาดให้ลาออก

คนที่มีลูกเมีย เริ่มกระทบหนัก

ต้องมีเงินให้ลูกไปโรงเรียน

บางคนผ่อนบ้านให้พ่อแม่อยู่

ผ่อนรถไว้ไปส่งเมีย-ลูก

ไปทำงาน ไปโรงเรียน

การรวมหัวนำกับข้าวมากินกันคนละอย่างเริ่มเกิดขึ้น

น้องบางคนต้องกินมาม่า กว่า 1 เดือน

ในที่สุด “นาย” ทนสภาพที่เกิดขึ้นกับพวกเราไม่ไหว

เสียงโทรศัพท์จากฝ่ายทรัพยากรบุคคล ดังขึ้นในกองบรรณาธิการ

“ให้ทุกคนมารับเงินคนละ 5,000 ก่อน ที่เหลือเดี๋ยวค่อยว่ากัน”

...เรานั่งอยู่หน้าบ่อน้ำพุ ข้างห้องทำงาน บ้านพระอาทิตย์

คิดถึงคำพูดของ “นาย” ในช่วงแรกที่เราเหยียบย่างมาที่นี่

“ถ้าพี่โกง พี่จะบอกเอ็ง แล้วเราเอาเงินมาแบ่งกัน”

นักเลงอย่างตะแก จะโกงได้ยังไง

ถ้าแกโกงสักนิด ชีวิตพวกเราคงไม่เป็นแบบนี้.

เช้าวันหนึ่ง แกเดินเข้ามาในวงที่พวกเราจับกลุ่มกัน

“เฮ้ย รถพี่ที่พวกเอ็งชอบหนักหนา พี่ขายไปแล้วนะ”

“เอามาเป็นเงินเดือนให้พวกเอ็ง”

................................................................................

และแล้วในที่สุด การต่อสู้ครั้งสุดท้าย ก็ประกาศตัวขึ้น

“ตายเป็นตาย เจ๊งเป็นเจ๊ง” 

เป็นคำพูดศักดิ์สิทธิ์ ที่เรามักได้ยินอยู่เสมอ

และดูเหมือนว่า “มันจะเจ๊ง จริงๆ”

แต่ไม่มีใครมีความคิด

ที่จะอยากจะจากไป จริงๆ

การต่อสู้แบบ 33 วัน 33 คืน ในปี 2549

ทำให้พวกเรากลายเป็น “นักข่าวข้างถนน”

ก่อนที่คนจมูกหมู จะประฌามพวกเราว่า

เป็น “พวกข้างถนน” ซะอีก

แต่อย่างน้อย “นาย” ก็พาเรามาสัมผัส

ความรู้สึกของประชาชนได้จริงๆ

พาเราออกมาจากสถานีเล็กๆ

และจอสี่เหลี่ยม

ช่วงของการขึ้นของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ในรอบที่ 2 ไม่ได้มีโอกาสได้ใกล้ชิดกับ “นาย” มากนัก เพราะความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในโต๊ะข่าวการเมือง ทำให้ต้องมารักษาการในตำแหน่งที่ต้องเข้าประจำกองบรรณาธิการ แต่ก็ได้แวะเวียนไปบ้างเป็นบางวัน

                “เฮ้ย พี่ไม่ค่อยเห็นเอ็งเลย ไปทำอะไรว่ะ”

                “อ๋อ ผมวิ่งการเมืองอยู่รอบนอก ไม่ได้ตามพันธมิตร”

                “เฮ้ย เดือนนี้พี่จะออกเงินเดือนให้วันที่ 27 เอ็งไปปล่อยข่าวได้เลย”

                “แต่อย่าบอกนะว่าพี่บอก บอกว่าเดาๆเอา”

                “ไม่ใช่เงินพี่นะ” ...แกมองออกไปข้างหน้าเวที

                “เป็นเงินของประชาชนที่อยู่บนถนนนั่น”

                “เอ็งจงภูมิใจ เงินเดือนพวกเอ็ง มาจากเงินประชาชน”