ฝ่ายพระองค์เจ้าชายเพ็ญฯ เมื่อได้ทรงแวะเวียนไปที่คุ้มของฝ่ายหญิงทั้งเช้าทั้งเย็นแล้ว ในเวลาไม่ช้าไม่นานก็ทรงอดทนต่อไปอีกไม่ได้ จึงทรงบังคับให้พระยานริศราชกิจทำหน้าที่เป็นเถ้าแก่รีบไปสู่ขอเจ้านางชมชื่นให้ แต่คำตอบที่ทรงได้จากฝ่ายหญิงก็คือ “เจ้านางชมชื่นนั้นยังเป็นเด็กอายุยังน้อยแค่ ๑๖ ปี ขอให้บาทเจ้าทรงรอให้อายุได้ ๑๘ ปี ถึงจะขอนำขึ้นถวาย อนึ่ง ตามขนบธรรมเนียมประเพณีนั้น พระเจ้าลูกยาเธอพระองค์ใดจะทำการอภิเษกสมรส ก็จะต้องได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตเสียก่อน เพื่อรับเป็นสะใภ้หลวง ฉะนั้น ในขณะนี้จึงได้แต่ขอประทานอภัยโทษที่ยังยกเจ้านางชมชื่นให้ไม่ได้ เว้นเสียแต่ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงทราบและทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตแล้วเท่านั้น” แล้วหลังจากนั้นอีกไม่นาน ก็มีหมายรับสั่งให้พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าเพ็ญพัฒนพงศ์ เร่งเดินทางกลับพระนคร  ซึ่งก็คงจะมีการบิดพลิ้วกันนานพอสมควร จนในหลวงรัชกาลที่ ๕ กำชับมาทางพระราชโทรเลข จึงได้ตัดสินพระทัยเดินทางกลับ เพราะเกรงพระราชอาญา แต่ก่อนที่จะเสด็จกลับได้ทรงนำแผ่นฟิล์มกระจกทั้งหมดที่ได้ทรงถ่ายไว้ แต่ยังไม่ได้ล้าง ไปมอบแก่เจ้าราชสัมพันธวงศ์  ในช่วงที่จะต้องเสด็จกลับพระนคร เป็นช่วงฤดูฝน ไม่สะดวกที่จะเสด็จกลับทางเรือ จึงตัดสินพระทัยที่จะเสด็จกลับทางเกวียน  ภายหลังต่อมา ทรงเสด็จตรวจงานในมณฑลหัวเมืองอีสาน ในระหว่างทาง พระองค์เจ้าชายเพ็ญฯ ทรงระลึกถึงวันเวลาแห่งความสุขและความสดชื่นที่ทรงได้รับในเมืองเชียงใหม่ และเมื่อทรงหาทางที่จะผ่อนคลายพระอารมณ์ จึงทรงระบายออกมาเป็นบทเพลงที่แสนเศร้า     โดยทรงนิพนธ์ทั้งบทร้องและทำนอง      และพระราชทานชื่อเพลงนี้ว่า “ลาวดำเนินเกวียน” เพราะทรงนิพนธ์ในขณะที่จะเสด็จทางเกวียน และทรงนิพนธ์ขึ้นให้เข้าคู่กับเพลงลาวดำเนินทรายซึ่งประพันธ์โดยพระยาประสานดุริยศัพท์ (แปลก  ประสานศัพท์)    เจ้ากรมพิณพาทย์หลวงในรัชกาลที่ ๕ เนื่องจากบทร้องเพลงลาวดำเนินเกวียนนี้มีคำว่า “ดวงเดือน” อยู่หลายแห่ง จึงนิยมเรียกกันว่าเพลง “ลาวดวงเดือน”

                พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าเพ็ญพัฒนพงศ์ ได้ทรงกรมเป็น กรมหมื่นพิไชยมหินทดโรดม อยู่เพียงปีเดียวก็สิ้นพระชนม์ เมื่อวันที่ ๑๑  พฤศจิกายน  พ.ศ.๒๔๕๒ ในขณะที่มีพระชนมายุได้เพียง ๒๘ พรรษา ตำแหน่งหน้าที่ราชการที่ทรงได้รับก่อนที่จะสิ้นพระชนม์นั้น   ทรงดำรงตำแหน่ง    ผู้ช่วยปลัดทูลฉลอง กระทรวงเกษตราธิการ เป็นต้นราชสกุล “เพ็ญพัฒน”  จากข้อมูลที่พอทราบ พระองค์เจ้าชายเพ็ญฯ ทรงสิ้นพระชนม์เพราะตรอมพระทัยอยู่ ๗ ปี ทรงตรากตรำทำงานหนักเพื่อให้ลืมความรักหนหลังที่ยังทรงปักพระทัยตราตรึงอย่างไม่รู้ลืม

“โอ้ละหนอ ดวงเดือนเอย ข้อยมาเว้ารักเจ้าสาวคำดวง

โอ้ดึกแล้วหนอ ข้อยขอลาล่วง อกข้อยเป็นห่วง รักเจ้าดวงเดือนเอย

ขอลาแล้ว เจ้าแก้วโกสุม ข้อยนี้รักเจ้าหนอ ขวัญตาเรียม

จะหาไหนมาเทียม เจ้าดวงเดือนเอย

หอมกลิ่นเกสร เกสรดอกไม้ หอมกลิ่นคล้าย คล้ายเจ้าสูเรียมเอย

หอมกลิ่นกรุ่นครัน หอมนั้นยังบ่เลย เนื้อหอมทรามเชย เราละเหนอ

โอ้ละหนอ นวลตาเอย ข้อยนี้รัก แสนรักดังดวงใจ

โอ้เป็นกรรม ต้องจำจากไป อกพี่อาลัย เจ้าดวงเดือนเอย

เห็นเดือนแรม เริศร้างเวหา ข้อยเบิ่งดูฟ้า เห็นมืดมน

ข้อยจะทนทุกข์ทน เจ้าดวงเดือนเอย

เสียงไก่ขันขาน มันหวานเจื้อยแจ้ว ช่างหวานสุดแล้ว หวานเจื้อยแจ้วเอย

ถึงจะหวานเสนาะ หวานเพราะกระไรเลย บ่เหมือนทรามเชย เราละเหนอ”

                เรื่องที่มาของเพลงอมตะที่ชื่อเพลงลาวดวงเดือนก็จบลงด้วยประการฉะนี้ โอกาสหน้าจะเล่าถึงเพลงไพเราะอื่น ๆ อีกนะครับ หวังว่าท่านผู้อ่านคงจะไม่เบื่อเสียก่อน

มีความสุข พระคุ้มครองนะครับ