มีใครบางคนบอกกับผมที่ริมทะเลขณะที่รอดูพระอาทิตย์ตกด้วยกันว่า “ท้องฟ้ายามพระอาทิตย์ตกนั้นสีไม่เหมือนกันสักวัน” ตอนนั้น ผมเป็นนักถ่ายภาพมือใหม่ เพิ่งจะศึกษาเรื่องกล้องแบบงูๆ ปลาๆ แต่ก็พยายามเอาใจคนๆ นั้นด้วยการถ่ายภาพพระอาทิตย์ตกที่ทะเลให้เธอทุกวัน

ผลที่ได้นอกจากวันนี้ไม่ได้อยู่ด้วยกันแล้ว ผมยังมีภาพท้องฟ้าและทะเลตอนพระอาทิตย์ตกหลายอัลบั้ม (Ha!Ha!)

ท่านผู้อ่านคงเคยสังเกตเหมือนผมว่า เวลาเราถ่ายภาพพระอาทิตย์ขึ้นหรือตกนั้น ภาพที่ได้มักไม่เหมือนกับที่ตาเราเห็น ยิ่งถ้าใช้กล้องดิจิตอลยิ่งเห็นชัด ถ่ายปุ๊บ เทียบกับของจริงได้เลย  จะเห็นว่าภาพที่ได้มานั้นบางทีสวยกว่าตาเห็น แต่บางทีก็สู้ไม่ได้ 

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น คำตอบก็คือ การรับภาพของตัวอิมเมจเซนเซอร์ที่ทำหน้าที่รับภาพในกล้องดิจิตอลนั้นทำงานไม่เหมือนตาของเรา ดังนั้นจึงไม่ง่ายที่จะถ่ายภาพให้มีสีสันเหมือนกับตาเห็น แต่อย่างไร สิ่งนี้ก็ไม่ใช่ข้อเสียหายอะไร กับกลายเป็นลักษณะเฉพาะของภาพถ่ายที่ดูแล้วเกิดอารมณ์ในภาพได้ เช่นเมื่อถ่ายภาพในวันฟ้าครึ้มๆ ภาพจะมีสีออกอมฟ้า แบบว่าได้อารมณ์บลูส์ ประมาณนั้น หรือถ้าถ่ายภาพใต้แสงเทียนก็จะดูอบอุ่นและโรแมนติกมากขึ้นเพราะภาพจะมีสีอมส้มกว่าตาเห็น

ผมคงไม่ลงรายละเอียดลึกว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร แต่อยากให้ท่านผู้อ่านสังเกตว่าสีของภาพที่มักจะ “เว่อร์” หน่อยๆ นี่เหละทำให้ภาพสวยได้อารมณ์และมีลักษณะเฉพาะของภาพถ่าย

แต่บางทีสีที่เพี้ยนผิดไปบ้างนี้ก็ทำให้เกิดปัญหาได้เหมือนกัน อย่างเช่นหากเราต้องการถ่ายของที่สีขาวให้มันดูขาว หรือต้องการทำแคตตาล๊อคสินค้า ปรากฏว่าถ่ายสินค้าสีชมพูแล้วกลายเป็นสีส้ม ก็เป็นเรื่องน่าปวดหัว ดังนั้นผู้ผลิตกล้องเขาจึงออกแบบระบบขึ้นมาระบบหนึ่งว่า White balance แปลว่า “สมดุลสีขาว” เพื่อเอาไว้แก้ปัญหานี้โดยเฉพาะ วิธีการทำงานของมันนั้นง่ายมากคือ ใส่สีเข้าไปตัดกับสีที่ทำให้เกิดการเพี้ยนเพื่อให้สีไม่เพี้ยน เช่นเมื่อถ่ายภาพในแสงไฟที่มีหลอด ภาพจะออกสีอมส้ม กล้องจะมีระบบแก้ไขด้วยการเพิ่มสีฟ้าเข้าไปในภาพ ผลก็คือภาพที่ได้จะมีสีตรงหรือใกล้เคียงกับตาเห็นมากที่สุด หรืออย่างในวันที่ฟ้าครึ้ม ภาพจะมีสีอมฟ้า กล้องก็จะเพิ่มสีส้มเข้าไปในภาพ จากภาพที่อมฟ้าก็จะกลายเป็นสีที่ตรงไม่มีสีฟ้าเจือปนเป็นต้น

ดังนั้น เมื่อเราใช้กล้องดิจิตอลและต้องการให้ภาพออกมาสีตรงตามจริง หรืออย่างน้อยใกล้เคียงมากที่สุด ก็ควรปรับตั้งระบบ White Balance  (กล้องดิจิตอลไม่ว่าจะเป็นขนาดเล็กใหญ่ ถูกแพง มีระบบนี้แทบทุกตัว) ให้ถูกต้อง กับสภาพแสง ไม่ควรปล่อยให้กล้องตั้งระบบ White Balance ให้โดยอัตโนมัติ การปรับตั้งนี้ก็ไม่ยากอะไร เมื่อกดปุ่มปรับตั้ง White Balance ที่ใช้ตัวย่อว่า WB แล้วจะมีตัวให้เลือก อย่างที่เห็นในตาราง เราก็เพียงแต่เลือกปรับให้ถูกว่าเราอยู่ในสภาพแสงแบบใด มีแดด ร่มครึ้ม หรืออยู่ในแสงไฟประเภทใด

แต่การใช้ White Balance นั้นไม่ใช่ทำได้แค่เท่านั้น เมื่อเรารู้อยู่แล้วว่าเมื่อตั้ง WB แบบต่างๆ กล้องจะใส่สีเข้าไปในภาพ ดังนั้น เราจึงสามารถนำมาใช้เป็นลูกเล่นในภาพได้ เช่น เมื่อถ่ายภาพในแสงครึ้มๆ ภาพจะอมฟ้าอยู่แล้ว แทนที่จะเลือกตั้ง WB แบบ Cloudy เพื่อให้ภาพสีตรง ก็ตั้ง WB แบบ Tungstane ให้ภาพมีสีฟ้าเว่อร์ไปเลย หรือตอนถ่ายพระอาทิตย์ตกก็ใช้ WB แบบ Cloudy ให้ฟ้าส้มสุดๆ เป็นต้น