หากใครที่รู้จักงานเขียนในสกุลอัตถนิยมมายา (Megical Realism) คงคุ้นเคยกับชื่อการ์เบรียล การ์เซีย มาร์เกซ นักเขียนโคลัมเบียผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม (๑๙๘๒) คนนี้เป็นอย่างดี หลายคนขนานนามเขาว่า พ่อมดทางวรรณกรรมผู้ทำหน้าที่ร่ายมนตร์ให้ผู้คนดำดิ่งสู่ก้นบึ้งแห่งเรื่องราวอันผสมผสานระหว่างภาวะกึ่งจริง กึ่งฝัน ซึ่งเป็นแบบฉบับของวรรณกรรมละตินอเมริกา สุชาติ สวัสดิ์ศรี เคยให้คำจำกัดความวรรณกรรมสกุลนี้ไว้ในคำนำหนังสือ หนึ่งร้อยปีแห่งความโดดเดี่ยว ว่า “ตัวละครในวรรณกรรมละตินอเมริกา มักจะใช้สัญลักษณ์เป็นเครื่องแสดงออกโดยผสมผสานความเป็นจริง กับจินตนาการในเชิงเหนือจริงเข้าไว้ด้วยกัน”     

ความรักและปีศาจฯ ก็เป็นอีกหนึ่งเรื่องเล่ามหัศจรรย์ของมาร์เกซ ที่เล่าถึงเซียร์วา มาเรีย เด็กหญิงอายุ ๑๒ ปีผู้โชคร้ายเพราะถูกสุนัขบ้ากัด เธอเป็นเสมือนนางฟ้าน้อยๆ มีผมสีทองแดงยาวสยายลากพื้นเวลาเดิน วัยเยาว์ที่ไม่เคยได้รับความรักจากพ่อแม่ (หรือหากจะได้รับความรักจากพ่อ ก็เป็นความรักแบบผิดๆ) เธอจึงคลุกคลีเติบโตอยู่กับบรรดาข้าทาสผิวดำผู้เต็มไปด้วยความเชื่อในเรื่องไสยศาสตร์และอำนาจลึกลับ เธอเรียนรู้จักภาษา การละเล่น บทเพลงและลักษณะนิสัยอันพิเศษของทาส แต่ด้วยเป็นเพราะความทุกข์ทรมานจากพิษสุนัขบ้าที่กำเริบขึ้นมา (หลังจากเธอถูกมันกัดนานหลายเดือนโดยไม่แสดงอาการ) ทำให้ท่านบิชอปปักใจเชื่อว่าเธอถูกปีศาจเข้าสิง สุดท้ายเธอถูกส่งเข้าไปอยู่ในคอนแวนต์ซันตา คลาราเพื่อทำพิธีขับไล่ปีศาจ ทว่าเมื่อมาถึงคอนแวนต์เธอกลับถูกแม่ชีกักขังไว้ในคุก เพราะเชื่อว่าเธอและปีศาจร่วมมือกันเพื่อนำความวิบัติมาสู่คอนแวนต์แห่งนี้ในความผิดที่เคยเกิดขึ้นเมื่อศตวรรษก่อน

          ระหว่างที่เด็กหญิงมาเรียถูกกักขัง ได้มีเหตุการณ์อันเหลือเชื่อเกิดขึ้นโดยบังเอิญมากมาย ยิ่งตอกย้ำความเป็นปีศาจที่สิงสู่ร่างของเธอ แต่การมาปรากฏตัวของบาทหลวงคาเยตาโน เดลาอูราผู้ได้รับมอบหมายให้เป็นคนคอยดูแลรักษาเธอ ด้วยมนตราแห่งความงามและความสงสารอันบรรสานหลอมรวมกันได้ทำให้เกิดเป็นความรักอันดูดดื่มระหว่างเขาและเธอ แต่ความรักกลับทำให้เขาขลาดกลัวเกินที่จะนำเธอออกไปสู่อิสรภาพ และด้วยความเชื่อมั่นศรัทธาในพระเจ้ามากเกินไปจึงนำมาซึ่งผลเสียหายร้ายแรง เธอต้องเผชิญหน้ากับการทำพิธีขับไล่ปีศาจอย่างทุกข์ทรมาน จนท้ายที่สุดเธอสูญเสียกำลังใจที่จะมีชีวิตอยู่ต่อไป

          หนังสือได้ส่องสะท้อนให้เห็นถึงยุคสมัยแห่งความลุ่มหลงงมงายต่อความเชื่อมั่นศรัทธาที่มนุษย์มีต่อพระผู้เป็นเจ้าอย่างขาดความยับยั้งชั่งตวงในเหตุและผล ราวกับมีม่านหมอกอำพรางไว้ไม่ให้แลเห็นซึ่งความจริง อีกทั้งยังปฏิเสธความรู้ของตำรับตำราและพยายามกักขังมันไว้ในห้องหับคับแคบไม่ต่างจากคุก และจากความซับซ้อนซ่อนเงื่อนปมของตัวละครเหล่านี้ได้ผลักดันให้เด็กหญิงผู้บริสุทธิ์คนหนึ่งต้องตกอยู่ในนรกทั้งเป็น มาร์เกซได้รับแรงบันดาลใจจากภาพข่าวการย้ายซากออกจากกรุใส่ศพของคอนแวนต์ซันตา คลาราในสมัยที่เขายังเป็นนักข่าว ได้ขุดพบเส้นผมสีทองแดงเข้มยาวสลวยของเซียร์วา มาเรีย ในกรุบนชั้นสามของพระแท่นศักดิ์สิทธิ์อายุกว่าสองร้อยปี (คำนวณจากความยาวของเส้นผม) เขานำเนื้อข่าวมาผสมผสานกับเรื่องเล่าของคุณย่าเมื่อสมัยที่เขายังเป็นเด็ก ซึ่งเล่าถึงตำนานของมาร์ควิสสาวน้อยซึ่งมีผมยาวลากพื้นเวลาเดินและตายเพราะถูกสุนัขบ้ากัด จนเกิดเป็นเรื่องเล่าอันมหัศจรรย์ สนใจติดต่อได้ที่สำนักพิมพ์คณะพระมหาไถ่ หรือ www.issara.com

พิมพ์ครั้งแรก: นิตยสารสานแสงแอรุณ ฉบับ ชีวิตในโลกเสมือนจริง มกราคม-กุมภาพันธ์ 2551