ผมมีความใฝ่ฝันอยู่เสมอว่า สักวันหนึ่งหนึ่งผมจะต้องเดินทางเลาะตะเข็บชายแดนของประเทศไทยให้ได้ โดยไม่เคยรู้เลยว่าเส้นทางเลาะประเทศไทยนั้นมีความยาวเท่าไหร่ และมีถนนให้ผมได้เดินทางตลอดหรือเปล่า แต่ความคิดนี้เป็นความคิดที่ไม่เคยทำได้สำเร็จ ด้วยเป็นเพราะเวลาของชีวิตไม่เอื้ออำนวยให้ผมสักที มีบ้างที่ลงมือทำ แต่เป็นได้แค่เพียงระยะทางแค่ไม่กี่กิโลเมตร ถึงกระนั้นความคิดนี้ก็ไม่เคยจางหายไปจากหัวสมองของผมแม้นิดเดียว มันยังคงเป็นเป็นความฝันของผมเสมอ

          ผมเคยลัดเลาะเส้นชายแดนประเทศไทยตามทางหลวงหมายเลข 211 จากอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เลาะแม่น้ำโขงไปเรื่อยๆ จนถึงจังหวัดหนองคาย แต่สุดท้ายแทนที่ผมจะเลาะไปจนผ่านจังหวัดนคนพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ ลงไปจนถึงอุบลราชธานี ก็มีอันต้องเดินทางตัดเข้าใจกลางประเทศไทยแค่จังหวัดหนองคาย ด้วยเหตุผลต้องกลับไปทำงาน และผู้ร่วมเดินทางไปด้วยมีอาการไปด้วยไม่ไหว การเดินทางในครั้งนั้นก็ต้องมีอันต้องล้มเลิกไป

          ส่วนมากแล้วสำหรับการเดินทางของคนทั่วไปมักจะกำหนดเวลาการเดินทางที่แน่นอน แม้กระทั่งการศึกษาเส้นทางจากแผนที่อย่างแน่นอน แต่หากการเดินทางที่ปราศจากการวางแผนไว้ล่วงหน้านั้นดูจะมีเสน่ห์มากมายสำหรับผมเสมอ ไปโดยยังไม่รู้เลยว่าจะไปไหน

         "ขึ้นมามาก่อนเถอะ ค่อยคิดกันบนรถ"

          คำพูดที่ผมพูดบ่อยๆ เวลาจะไหนสักแห่งที่ไม่เกี่ยวกับการเดินทางเพื่อไปทำงาน จะว่าไปแล้วมันก็เป็นเรื่องน่าตื่นเต้นไม่ใช่น้อย หากสถานที่ที่เราจะไปนั้นไม่รู้ว่าจะเป็นอย่างไร การแสวงหาที่ใหม่ๆ ย่อมเร้าใจเสมอ ยังไม่นับรวมสถานการณ์แห่งเส้นทางอันมืดบอดจากการไม่เคยได้สัมผัส หากมืดค่ำแล้วจะนอนค้างที่ไหน

          มันเหมือนชีวิตของมนุษย์.. การเดินทางแห่งชีวิตที่ไม่มีใครรู้ว่าสิ่งที่หวังหรือที่วางแผนไว้นั้น มันจะเป็นไปตามที่คิดหรือเปล่า การไม่ได้วางแผนเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำอย่างแน่นอน มันเหมือนเป็นกรอบแห่งการใช้ชีวิต กรอบแห่งการเดินทางว่าคุณจะต้องเดินตามเส้นทางเท่านั้น

          มีเพื่อนสนิทคนหนึ่งเคยถามผมหลังจากที่มีปัญหาหนักเกี่ยวกับหน้าที่การงานว่า

         "ระหว่างเส้นกราฟแห่งความคิดที่ขึ้นๆ ลงๆ กับเป็นเส้นตรงขนานกับแกนนอนแกจะเลือกเป็นแบบไหน"

          คำถามมันน่าคิดนะครับ เพราะเท่าที่จำได้เส้นกราฟที่ว่านั้น ของผมมันไม่เคยเป็นเส้นตรงสักที เช่นนี้แล้ววิถีทางที่จะต้องเดินไปก็ย่อมมีปัญหาบ้างเป็นธรรมดา อยู่ที่ว่าจะทำให้มันขึ้นๆ ลงๆ ได้มากน้อยแค่ไหนเท่านั้นเอง แต่สิ่งที่ควรคำนึงคือตัวเราเองเป็นผู้กำหนดเส้นทางได้อย่างแท้จริง หรือแท้จริงแล้วเราโดนแรงขับเคลื่อนจากภายนอกเข้ามากระทำ จนหลงเข้าสู่วังวนในเส้นทางที่ไม่รู้ใครเป็นผู้กำหนด จนไม่สามารถหาทางออกได้เจอ

          และเมื่ออยู่บนทางที่เราเป็นผู้กำหนดแล้วจะมีความมั่นใจแค่ไหนว่าจะเดินไปอย่างตลอดรอดฝั่งโดยไม่วิ่งออกนอกเส้นทางที่ตัวเราเองเป็นคนกำหนดเสียก่อน หากข้างหน้าเป็นหลุม เป็นบ่อลึก หรืออาจมากมายขนาดเป็นหุบเหวข้างหน้า

          แต่หากสามารถทำได้แล้ว เรื่องจุดหมายปลายทางคงเป็นเรื่องเล็กน้อยไปเลยในทันที การจะต้องมายืนร้องไห้เสียน้ำตากับสิ่งที่ไม่สมหวัง กับความเจ็บปวด กับหลายสิ่งหลายอย่างที่ไม่พึงประสงค์ก็คงไม่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน

          ผู้คนโดยทั่วไปอาจคาดหวังแต่ความสำเร็จอันสูงส่ง สูงลิบลิ่วจนต่างคนต่างช่วงชิงสิ่งนั้นเพื่อให้การครอบครองมาเป็นของตัวเอง และจะมีใครสักกี่คนที่จะดำดิ่งลงสู่ห้วงเหวเพื่อใฝ่หาทรัพย์สมบัติอันมีค่าใต้ทะเลลึก เพราะสิ่งที่ดีที่สุดของเราอาจไม่ใช่สิ่งที่ดีที่สุดสำหรับผู้คนทั่วไปอย่างแน่นอน.. ผมเชื่อเช่นนั้น

          แล้วสักวันหนึ่งผมจะต้องเลาะตะเข็บชายแดนประเทศไทยต่อไปอีกครั้ง ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่การเดินทางในคราวเดียวกันก็ตาม

แ ต่ มั น คื อ ก า ร ส ะ ส ม วิ ถี แ ห่ ง ก า ร เ ดิ น ท า ง
ต า ม เ ส้ น ท า ง ที่ ผ ม ไ ด้ เ ลื อ ก แ ล้ ว อ ย่ า ง ตั้ ง ใ จ

- ญ า ธ ร -
10 มกราคม 2551

--------------------

เพลงประกอบ
ชายผู้แจวเรือไร้หางเสือ
โดย พจนาถ พจนาพิทักษ์