ไม่ใช่ชาวบ้านธรรมดาเท่านั้นที่สามารถเกิดอาการที่เรียกกันว่า Stockholm Syndrome

                คนทำสื่อก็มีสิทธิเกิดอาการที่ว่านี้ได้เหมือนกัน

                Stockholm Syndrome (สต็อกโฮล์ม ซินโดรม) เป็นอาการของคนที่ตกเป็นเชลยหรือตัวประกันเกิดมีความรู้สึกเห็นอกเห็นใจคนที่เป็นคนร้ายหลังจากต้องใช้เวลาอยู่ด้วยกันระยะหนึ่ง    และอาจจะลงเอยด้วยการแสดงอาการปกป้องคนร้ายหรือยอมเป็นพวกเดียวกันด้วยซ้ำ

                อาการที่ว่านี้นักจิตวิทยาตั้งขึ้นตามคดีปล้นธนาคารที่เกิดขึ้นในกรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดนในปี 1973    หลังจากถูกตำรวจปิดล้อมอยู่หลายวันเจ้าหน้าที่และลูกค้าธนาคารซึ่งถูกจับเป็นตัวประกันเริ่มเห็นใจโจร   เมื่อตำรวจบุกเข้าไปตัวประกันพยายามปกป้องโจรด้วยซ้ำ   (เหตุการณ์ปล้นครั้งนั้นกลายเป็นพล็อตหนังเรื่อง “ปล้นกลางแดด” หรือ Dog Days Afternoon  ที่มีอัลปา ชีโน่เป็นดารานำ)

                ที่เขียนถึงเรื่องนี้ก็เพราะวันก่อนได้อ่านบทความชิ้นหนึ่งซึ่งเขียนถึงภาวะของสื่อมวลชนในสหรัฐอเมริกาในยุคที่ประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิ้ลยู บุช เป็นใหญ่และเป็นที่นิยมชมชอบของชาวอเมริกันแบบสุดๆ  โดยเฉพาะในช่วงที่บุชหาเรื่องส่งทหารบุกเข้าไปยึดประเทศอิรัก

                สื่อมวลชนมะกันรู้ทั้งรู้ว่าบุชเป็นผู้นำที่ไม่ฟังเสียงใคร  แถมยังอาศัยอำนาจการเมืองแทรกแซงการทำหน้าที่ของสื่อเพื่อสร้างกระแสรักชาติหลังเหตุการณ์ 11 กันยายน  จนสื่อมะกันเป๋กันเป็นแถวๆ

                เป็นเพราะหลงคารมหรือน้ำมนต์ของบุชยังไงก็ไม่ทราบ  อยู่ดี            ๆ  สื่อมวลชนสหรัฐลืมหน้าที่ตรวจสอบไปจนเกือบหมดสิ้น   

                มีแต่ความเห็นอกเห็นใจเข้ามาแทนที่  เหมือนกับตัวประกันในธนาคารในกรุงสต็อกโฮล์มที่เกิดอาการเห็นใจกลุ่มโจรขึ้นมา

                บุชจะทำอะไร สื่อก็เห็นดีเห็นงามไปหมด       คำถามที่ควรถามบุช ก็ไม่ถาม    เรื่องที่ควรจะขุดคุ้ยก็ไม่ทำ

                กว่าจะรู้ว่าบุชพาประเทศสู่ความหายนะในอิรัก ก็เกือบสายไปแล้ว

                อ่านบทความชิ้นนี้แล้วก็อดไม่ได้ที่จะหันกลับมาดูบ้านเรา    เพราะสื่อไทยก็เคยตกอยู่ในอาการสต็อกโฮล์ม ซินโดรมเหมือนกัน

                ทั้งๆ ที่รู้ว่าอดีตนายกฯ ทักษิณ ชินวัตรนั้น เป็นผู้นำที่หลงในอำนาจ   ทำทุกอย่างเพื่อปูทางสู่การผูกขาดอำนาจทางการเมือง

                และรู้ทั้งรู้ว่าเกือบทุกเรื่องหรือเกือบทุกนโยบายต้องมีผลประโยชน์ทับซ้อนเข้ามาเกี่ยวข้อง

                แถมยังหาทุกโอกาสที่จะแทรกแซงและครอบงำสื่อ

                แต่สื่อมวลชนส่วนใหญ่ของบ้านเราในขณะนั้นกลับมีอาการเห็นอกเห็นใจหรือถึงขั้นชื่นชมทักษิณ 

                ลืมไปหมดว่าหน้าที่หลักของสื่อมวลชนคืออะไร    การตรวจสอบการทำงานของฝ่ายการเมืองแทบไม่มีให้เห็น

                นโยบายประชานิยมทั้งหลายของทักษิณถูกมองในแง่ดีไปหมด  

                ทักษิณจะพูดอะไรทำอะไร สื่อมวลชนช่วยกันประโคมโดยไม่ต้องตั้งข้อสงสัยหรือตั้งคำถาม

                บรรดาเจ้าของสื่อยิ่งมีอาการสต็อกโฮล์ม ซินโดรม หนักกว่าคนทำข่าวด้วยซ้ำ  เพราะมีเรื่องของเงินโฆษณาเข้าเป็นตัวเร่งให้มีอาการเห็นอกเห็นใจทักษิณเป็นทวีคูณ

                ส่วนสื่อที่ไหวตัวทัน ไม่ตกอยู่ในอาการสต็อกโฮล์ม ซินโดรม และยังทำหน้าที่ตรวจสอบวิพากษ์วิจารณ์ตามหน้าที่ กลับกลายเป็นแกะดำ

                นี่ยังดีที่สถานการณ์การเมืองเกิดพลิกแบบคาดไม่ถึง  มีชาวบ้านออกมาเดินขับไล่ระบอบทักษิณ  เลยช่วยให้สื่อมวลชนพ้นจากอาการสต็อกโฮล์ม ซินโดรมก่อนที่มันจะกลายเป็นอาการเรื้อรังรักษาไม่หาย

                เพราะฉะนั้น ถ้าสื่อมวลชนไทยวันนี้จะถามหาบทเรียนจากการที่ประเทศไทยต้องอยู่ภายใต้ระบอบทักษิณเพื่อหาตอบคำถามว่าทำไมนักการเมืองอย่างทักษิณถึงได้อยู่ในอำนาจได้อย่างเหนียวแน่นและนานขนาดนั้น

                ก็ต้องไม่ลืมที่จะส่องกระจกมองดูตัวเองด้วย  จะได้รู้ว่าทำยังไงถึงจะไม่ตกอยู่ในอาการสต็อกโฮล์ม ซินโดรมอีกในอนาคต