ผมและทีมงานเลือกเข้าสังเกตการณ์ที่โรงเรียนมัธยมแห่งนี้ ซึ่งมีทั้งสองพรรคแบ่งกันหยั่งเสียงกันคนละห้อง      ชัดเจนว่าบรรยากาศของพรรคเดโมแครตคึกคักและมีสีสันเป็นพิเศษ    ผู้คนทั้งหนุ่มสาวและสูงอายุเบียดเสียดกันเข้าไปในห้องราวกับกำลังแย่งกันซื้อของลดราคา

          ผู้คนล้นจนเจ้าหน้าที่ไม่สามารถลงทะเบียนได้หมด   ทุกอย่างขึ้นอยู่กับความเชื่อใจซึ่งกันและกัน   ถ้าผมและทีมงานจะสมอ้างว่าเป็นคนมีสิทธิ์ลงคะแนนก็คงทำให้อย่างสบายๆ โดยไม่มีใครสงสัย  (หรือถ้าจะมีใครส่งบรรดา “ผี” เข้าไปแจมด้วยเหมือนบ้านเราก็คงทำได้อย่างแน่นอน)

          ขั้นตอนที่ถือว่าเป็นหัวใจของ “คอคัส”  คือการที่คนในห้องแยกตัวเองออกเป็นกลุ่มตามชื่อผู้สมัครที่ชื่นชอบ  ขณะที่คนที่ยังไม่ตัดสินใจก็แยกตัวออกไปต่างหาก ท่ามกลางเสียงเอะอะโวยวาย ดูวุ่นวายแต่ทุกอย่างเป็นไปอย่างมีขั้นตอน   

          แต่ละกลุ่มนับจำนวนคนในกลุ่มของตัวเอง   ซึ่งเท่ากับจำนวนเสียงที่ผู้สมัครแต่ละคนจะได้รับ  ไม่ต้องมีการตรวจสอบ  ไม่ต้องมีการเช็คชื่อ  ทุกคนในห้องไว้ใจในความซื่อสัตย์ของกันและกัน 

          หลังจากนับเสียงของแต่ละกลุ่มเสร็จแล้ว  ตัวแทนกลุ่มก็รายงายผลคะแนนให้กับประธานในที่ประชุมเพื่อประกาศให้ทุกคนทราบ    โอบามา ฮิลลารี และเอ็ดเวิร์ดส์เป็นเพียงสามคนที่ได้คะแนนผ่านรอบแรก

ตามกติกาของพรรคเดโมแครตผู้สมัครคนไหนที่ได้คะแนนไม่ถึงร้อยละ 15 ของผู้มาใช้สิทธิก็ถือว่าไม่ผ่าน  และผู้สนับสนุนผู้สมัครโชคร้ายหล่านี้สามารถเปลี่ยนใจเทคะแนนให้กับใครแทนก็ได้

เพราะฉะนั้นผู้มีสิทธิ์สองกลุ่มหลังจึงตกเป็นเป้าของการเกลี้ยกล่อมของผู้สนับสนุนผู้สมัครที่มีคะแนนนำ   

จากนั้นก็ถือเป็นภารกิจของสมาชิกทั้งสามกลุ่มที่จะหว่านล้อมขอคะแนนจากผู้สนับสนุนผู้สมัครที่ตกกระป๋อง  และนั่นคือที่มาของฉากการรบเร้าที่เผ็ดร้อนจนกระทั่งโอบามาได้คะแนนสุดท้ายจากหญิงคนนั้น

         "เราเชื่อว่านี่เป็นวิธีการที่เป็นประชาธิปไตยที่สุด  เพราะอย่างน้อยชาวบ้านอย่างเรามีส่วนในการเลือกผู้นำประเทศได้โดยตรง”  หนุ่มคนหนึ่งบอกผมด้วยความภูมิใจ

         ไอโอวาหวงแหนสถานะของการเป็นรัฐแรกในการจัดการหยั่งเสียงเบื้องต้น เพราะถึงแม้จะเป็นเพียงยกแรกของหนทางที่ยาวไกลกว่าทั้งสองพรรคจะได้ตัวแทนไปชนกันในศึกชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในเดือนพฤศจิกายนนี้ แต่เป็นก้าวแรกที่สามารถสร้างกระแสทั้งบวกและลบให้กับผู้สมัครทุกคน

          และไม่ว่าใครจะว่าอย่างไร ชาวไอโอว่าถือว่านี่เป็นประชาธิปไตยที่ทุกคนมีส่วนร่วมและสัมผัสได้