วงกันตรึม-มฮอเร็ย(มะโหรี)-เป็ยเปียต(ปี่พาท)บทบรรเลงเพลงพิธีแห่งอีสานใต้ 

                         (ภาพจาก : www.thaioctober.com)

        ภาพนี้ถ่ายเมื่อ 28 มกราคม 2472 วงกันตรึมที่ศรีขรภูมิเมืองสุริทร์แสดงหน้าพระพักต์ครั้นเมื่อกรม พระยาดำรงราชานุภาพเสด็จเยี่ยมชมปราสาทศรีขรภูมิ      ในภาพจะเห็นได้ว่าการประสมวงกันตรึมสมัยนั้นนอกจากจะมี  ตรัว(ซอกันตรึม หรือตรัวแอก(ซออู้ ) ตรัวอี๊(ซอด้วง)  กลองกันตรึม(สะกัวร)    ปี่อ้อ (เป็ยออ)  ฉิ่ง   ฉาบ  กรับ  ยังมีเครื่องดนดรีที่คนอีสานใต้ยุคปัจจุบันไม่มีการนำเข้ามาประสมวงคือ  กระเเสมูย (พินน้ำเต้า)    ซึ่งวงดนตรีวงนี้เข้าใจว่าน่าจะเป็นการประสมวงกันตรึมเข้ากับวงมโหรี    และถ้าเป็นวงดนตรีดังที่กล่าวมาสมัยนั้นถือว่าเป็นวงดนตรี ที่สมบูรณ์และใช้บรรเลงในระดับชนชั้นสูงก้เป็นได้   ปัจจุบันหาการประสมวงดังกล่าวได้ยาก   เพราะขาดคนมีความสามารถดีดกระเเสมูยในอีสานใต้ได้และถือว่าเครื่องดนตรีประเภทนี้ในอีสานใต้คงหายากมาก

             เสียงกันตรึมครึกครื้นแบบพื้นบ้าน      เสียงขับขานร้องเกี้ยวดังเพรียวหวาน   

 เสียงเสนาะเพราะหูอยู่มานาน                        เขาสืบสานส่งเสริมเติมสังสรรค์

วงกันตรึม ครึมโจ๊ะ ครึม ครึม                         ก้องกระหึ่มที่มานานาขาน

มีทั้งชอคลอปี่สีเป่าเคล้าประสาน                     รวมทั้งการตีกรับฉาบฉิ่งยิ่งรันจวน

กลองกันตรึม   ครึม  ครึม    โจ๊ะ                     ส่งเคราะห์โศกสนุกสนานงานรื่นเริง

กันตรึมมีมา  กว่าร้อยปี                                 วงดนตรีนี้เขาใช้ในงานมงคล 

ทั่วทุกหนคนอีสานใต้มิหน่ายหนี                      ถ้าเขามีงานใดต้องใช้บรรเลง

                                                           (ดนตรีอีสานใต้ 9 กันยายน  2550 )

                                                                                        กวีชาวนาอีสานใต้

                             (ภาพจาก: www.welcometosurin.4t.com)

          ภาพนี้เข้าใจว่าเป็นวงมโหรีแบบอีสานใต้โบราณดังเดิมของชาวจังหวัดบุรีรัมย์ภายในวงมีการประสมวงดนตรี สกัวร (กลอง)   จะเป็ย(กระจับปี่)   ไซล(ปี่ใน)   ตรัวแอก(ซออู้)   ตรัวอี๊(ซอด้วง)   ฉิ่ง  ฉาบ  กรับ  และที่แปลกประหลาดอย่างยิ่งคือกระเปอหรือจะเข้ ที่เป็นรูปตัวจรเข้ที่หลงเหลืออยู่และมีการนำจะเป็ยมาร่วมด้วยซึ่งวงมโหรีแบบนี้เป็นวงมโหรีวงใหญ่ครบองค์เข้าใจว่ามีต้นแบบการประสมวงแบบเดียวกันกับของประเทศกัมพูชาซึ่งน่าจะใช้บรรเลงในชนชั้นสูงสมัยโบราณ 

              อีกทั้งเพลงวงมโหรี( มฮอเร็ย )             อีสานใต้มีบทบรรเลงเป็นเพลงเขมร

มีกฎเกณฑ์การใช้ทั้งในงานมงคลและอวมงคล          ซึ่งใช้กลบทบรรเลงดูเพลงกับงาน

ขับประสานแห่กล่อมถนอมฤทัย                      ทุกสมัยใช้บรรเลงเพลงชั้นสูง

ดั่งชักจูงดวงจิตคิดจรรโลง                              ทุกข์จะโล่งโศกสรรนั้นบรรเทา

ครึม   ครึม   ครึม   กลองกระหึ่ม                     ปี่ไซลเคลื้อมโหยหวนรันจวนใจ

ตรัวเเอก  อี้   สีเสนาะเคาะกรับจับประสาน        อีกทั้งการตีฉิ่งฉาบซึมทราบฤทัย

อดีตไซร้มีกระเเสมูย(พิณน้ำเต้า)ช่วยในวง        ปัจจุบันนั้นคงวายหายจากวง   

                                                        (ดนตรีอีสานใต้ 9 กันยายน  2550 )

                                                                                        กวีชาวนาอีสานใต้

       ตึง    ตึง    ตึง   ตึง  ดังถึงแดนไกล             โบราณอีสานใต้นั้นไซร้ให้รู้งานบุญ

เสียงนี้คือวงปี่พาทย์(เป็ยเปียต)                          เสียงผงาตก้องไกลไปต่างถิ่น

ปี่ไซลใช้เป่านำเพลาไปดนตรีอื่นใช้บรรเลงตาม     กวงววง(ฆ้องวง)ระนงระเนียด(ระนาด)

สอดเสียดประสานขับขานทำนอง                       อีกทั้งกลองเชิดดัง ตึง  ตึง ไปถึงไกล

ทุกถงัยใช้บรรแลงเพลงงานบุญ                         เกื้อหนุนนำส่งบ่งวิญญาณ

                                                                           (ดนตรีอีสานใต้ 9 กันยายน  2550 )

                                                                                       กวีชาวนาอีสานใต้