ศิลปะการแสดงกันตรึมประยุกต์ 

            กันตรึมเป็นศิลปะการแสดงทางวัฒนธรรมในกลุ่มชาติพันธุ์เขมร  โดยเฉพาะกลุ่มคนที่มีเชื้อสายเขมรที่อาศัยในแถบอีสานใต้ของประเทศไทย  เช่น  สุรินทร์  ศรีสะเกษ  บุรีรัมย์   ร้อยเอ็ด   นครราชสีมา   ตลอดจนผู้คนเชื้อสายเขมรในประเทศไทยที่อาศัยอยู่ติดแนวตะเข็บชายเเดนประเทศกัมพูชา   

           กันตรึมถือว่ามีวิวัฒนาการและมีชีวิตในสังคมคนไทยเชื้อสายเขมรที่ถูกถ่ายถอดออกมานับแต่สมัยโบราณที่ใช้บรรเลงในพิธีกรรมความเชื่อและการละเล่น   เช่น ในพิธีกรรมมม็วต (การเข้าทรงเพื่อรักษาโรค)   บรรเลงประกอบงานมงคลต่างๆ 

            จนกระทั่งมีวิวัฒนาการในเชิงธุรกิจมีปรับเพิ่มเสริมแต่งเพื่อให้เหมาะสมและเข้ากับยุคสมัย  ที่ถือได้ว่าตลอดระยะเวลาที่กันตรึมเกิดขึ้นบนวิถีชีวิตของชาวไทยเชื้อสายเขมรทำนองท่วงท่าสีลาบทร้องบทเจราของกันตรึมยังคงการเเสดงถึงวิถีที่เกิดจากความเป็นอยู่และการเผชิญธรรมชาติต่างๆนำมาเรียบเรียงเป้นบทร้องอย่างสละสลวยน่าฟัง

            บทร้องกันตรึมบางบทมีความเก่าแก่ใช้ร้องสืบทอดกันมาจากครูเพลงหลายรุ่น    และบางบทมีการนำมาปรับเพิ่มเสริมแต่งเพื่อให้เข้ากับยุคสมัยอย่างปัจจุบัน  เช่น  บทแกวนอ(เป็นบทการเกี้ยวพาราสีระหว่างชายเเละหญิง)บทลักษณะดังกล่าวเรี่ยกว่า  การเล่นอาไย    เหมือนการเเสดงของประเทศกัมพูชา   ตลอดจนบทร้องอื่นๆที่มีความไพเราะเช่น  บทอมตู๊ก(บทพายเรือ)  บทผการันเจก(บทดอกลำเจียก)  บทรำเป็อย(บทรำพัน)    บทคเมาแม(บทน้องผิวดำ)  และบทอื่นๆอีกมามายนับไม่ถ้วน  

            ส่วนทำนองนั้นจะมีทำนองหลักดำเนินที่เป็นแบบแผน เช่น ทำนองไหว้ครู จะเป็นทำน้องช้า  เช่น  ทำนองสวายจุมเวือด(ทำนองมะม่วงรอบวัด)    ทำนองอมตู๊ก(ทำนองพายเรือ)   ทำนองกระโน๊บติงตอง(ตั๊กแตนตำข้าว)   ทำนองเบริญ    และทำนองอื่นๆอีกมากหมายที่มีการปรับเพิ่มเติมแต่งให้มีทันสมัยกับเนื้อหาบทร้อง  ซึ่งส่วนใหญ่แล้วก้ยังคงทำนองแบบฉบับดั้งเดิมที่มามาที่แสดงออกถึงความสนุกสนานแบบพื้นบ้านอีสานใต้

             กันตรึมนั้น   เครื่องตนตรีที่เป็นพระเอกจะขาดเสียไม่ได้ทุกวงต้องมีอันแสดงว่าเป็นกันตรึมขนาดแท้  คือ  ตรัวหรือซอ ที่มีเสียงเป็นเอกลักษณ์เฉพาะในการตั้งเสียงเพื่อให้เข้ากับอักขระเสียงของคนไทยเชื้อสายเขมร   และมีกลองกันตรึมเรี่ยกว่า  สกัวรกันตรึม   ฉิ่ง    กรับ    แต่ปัจจุบันกันตรึมประยุกต์มีการนำเครื่องตนตรีอื่นเข้ามาประกอบเพื่อให้เข้ากับยุคสมัยได้อย่างลงสนุกสนาชวนฟัง

               ปัจจุบันกันตรึม ยังเป็นบทเพลงที่มีชีวิตแม้จะมีการปรับรูปแบบการร้องท่วงท่าลีลาไปบ้างแต่ในสังคมคนไทยเชื้อสายเขมรก็ยังให้ความสำคัญกับเอกลักษณ์ศิลปะการแสดงดังกล่าวแม้จะเห้นว่ากันตรึมมีการแข่งขันกันอย่างหลากหลายในเชิงธุรกิจแต่สิ่งเหล่านี้เองก้ถือว่าเป็นธุรกิจในเชิงการช่วยอนุรักษ์สนับสนุนศิลปะการเเสดงในแบบฉบับอีสานใต้ให้มีชีวิตชั่วลูกชั่วหลานสืบต่อไป 

ลักษณะกันตรึมการเเสดงแบบประยุกต์ที่ใช้บทการเกี้ยวพาราสีระหว่างชายและหญิงแบบกระเซ้าเย้าเเหย่  มีการใช้บทร้องทำนองแกวนอแบบโบราณ  ลักษณะการแสดงมีเค้าโครงรูปแบบมาจากการละเล่นอาไย

 ที่มา: http://www.youtube.com/watch?v=iWdmWGtmvDA

             http://khmerarts.blogspot.com/

ลักษณะกันตรึมการเเสดงแบบประยุกต์ที่ใช้บทการเกี้ยวพาราสีระหว่างชายและหญิง  มีการใช้บทร้องทำนองแกวนอ  ลักษณะการแสดงมีเค้าโครงรูปแบบมาจากการละเล่นอาไย

ที่มา  :   http://www.youtube.com/watch?v=FJs9sXd1uJE

              http://khmerarts.blogspot.com/