เปี๊ยะกรง : วุ้นธรรมชาติพืชประกอบอาหารโบราณหาทานยาก

                 ต้นเปี๊ยะกรง  เถาวล์อ่อนกำลังผลิใบแทนที่เถาวล์เก่าที่ยังไม่ตาย

          เปี๊ยะกรง  หรือ  เปรี๊ยะกรง  เป็นพืชไม้เลื้อยชนิดหนึ่งที่คนไทยเขมรเรี่ยกกัน  หรือ  หมาน้อย  ในภาษาไทยลาว   

           พืชชนิดนี้เป็นไม้เลื้อยที่ขึ้นได้ทุกภาคของประเทศ เป็นพืชในสกุล Cissampelos และ Cyclea ในวงศ์ Menispermaceae  ใบและเถาวล์จะมีขนปุยเล็ก ใบเมื่อแก่จัดสามารถเก็บนำเอาใบมาฉีกขยำๆคั้นเอาน้ำกากที่ได้จากการขยำซึ่งมีสีเขียวซึ่งเป็นเยื่อของใบ  แล้วปรุงรสด้วยเกลือ น้ำปลา พริกแห้งปน  ทิ้งไว้ประมาณ หนึ่งชั่วโมง  จะได้วุ้นที่ได้จากพืชชนิดดังกล่าวมารับประทาน 

         พืชดังกล่าวนี้จะมีรสชาติจืดๆ  และเป็นวุ้นหรือเจลเขียว  เมื่อผ่านกรรมวิธีข้างต้น ซึ่งเข้าใจว่ามีสารชนิดหนึ่งจำพวกสารเพคติน  เมื่อรับประทานจะรู้สึกเย็นสดชื่น  คล้ายวุ้นที่ทำขายในท้องตลาด หรือคล้ายกับเฉาก๊วย แตกต่างกันก็ที่สีและความนุ่มและความเย็น

        "  เปี๊ยะกรง "พืชชนิดนี้  ในวัฒนธรรมการการกินของสังคมคนไทยเขมรแถบอีสานตอนล่าง นิยมนำมาประกอบอาหารอย่างกรรมวิธีข้างต้นที่กล่าวมาเรื่ยกว่า "เยือมเปี๊ยะกรง" เป็นอาหารประเภทยำ  เป็นอาหารจากพืชที่ผ่านกรรมวิธีการทำไม่ยุ่งยากซับซ้อน เป็นอาหารที่ได้รับความนิยมในฤดูร้อน  ซึ่งสามารถคลายความร้อนได้ดี  แต่พื้นชนิดนี้จะขึ้นยากถ้าความชื้นไม่ดีโดยเฉพาะหน้าร้อน

         เมื่อประมาณ 20 กว่าปีก่อน ต้นเปี๊ยะกรง ขึ้นมากในป่าซึ่งป่าสมัยนั้นยังคงอุดมสมบูรณ์  และที่ตามเส้นทางสมัยนั้นเป็นทางเกวียนผ่านทุ่งนาป่าโคกตามสองฟากทางจะปกคลุมไปด้วยต้นไม้ต้นเล็กต้นใหญ่ เป็นที่ให้ไม้เลื้อยชนิดนี้ได้ยึดเกาะและเป็นร่มเงาให้ความชื้นเจริญงอกงามดี  เวลากลับจากบ้านคนไทยเขมรจะได้พืชชนิดนี้เก็บกลับมาทำอาหารรับประทานเสมอๆ  กระทั่งมาสมัยเมื่อ หลังพืชดังกล่าวหายไปเกือบจะหาได้ยากมาในป่าบริเวณดังกล่าว  เนื่องมาจากการถาง  ไถ  ตัด  โค่น  ต้นไม้น้อยใหญ่เพื่อยกดินทำถนนหนทางให้สะดวกเหมาะแก่การสัญจรไปสู่ไร่นาในยุคสังคมเกษตรเครื่องจักร

                 ต้นเปี๊ยะกรง ที่นำมาปลูกไว้ให้เลื้อยขึ้นต้นไม้ใหญ่

         เป็นความบังเอิญที่ ยังคงมีคนคนเฒ่าคนแก่ที่มองการไกลเห็นคุณค่าในพืชดังกล่าว  ได้นำต้นเปี๊ยะกรงที่เคยขึ้นในป่า  มาเพาะเลี้ยงไว้ที่บ้านของขึ้นได้ดีมากๆเมื่อมีความชื้นที่เหมาะสม  ถึงขนาดไม้เลื้อยชนิดนี้ถ้าเเข็งแรงจะให้ใบเถาวล์เลื้อยหนาเป็นพุ่มเขียวขจี 

          ปัจจุบัน " เปี๊ยะกรง "  พืชชนิดนี้ กำลังจะหายและไม่เป็นที่รู้จัก  และวิถีการรับประทานอาหารที่ได้จากพืชที่ ทรงคุณค่าเเละภูมิปัญญา  คนในสังคมทั่วไปคงไม่มีโอกาสรับประทานและหาทานยากมาก