ไอแซ็ค อาสิมอฟ (Isaac Asimov) นักวิทยาศาสตร์ ต่อมาเป็นเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ชื่อก้องโลก ได้ตั้งกฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์ไว้ในนิยายวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับหุ่นยนต์ของตน  กฎทั้ง 3 ข้อดังกล่าวตั้งขึ้นมาเพื่อให้หุ่นยนต์ทำหน้าที่รับใช้มนุษย์  การป้องกันรักษาตนเองสามารถทำได้ แต่จะต้องไม่กระทบต่อสวัสดิภาพของมนุษย์  แสดงว่า หากเกิดกรณีที่จะเป็นอันตรายต่อทั้งตนเองและมนุษย์ หุ่นยนต์จะต้องยอมสละตัวเองเพื่อให้มนุษย์ปลอดภัย  กฎทั้ง 3 ข้อจะได้รับการโปรมแกรมไว้ในสมองกลของหุ่นยนต์ทุกตัว ถ้าหากหุ่นยนต์ตัวใดละเมิดกฎคือทำอันตรายแก่มนุษย์ สมองกลของหุ่นยนต์จะทำลายตัวเองลงไปในทันที กฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์ ประกอบด้วย

กฎข้อที่ 1 หุ่นยนต์ต้องไม่ทำอันตรายต่อมนุษย์ หรือนิ่งเฉยปล่อยให้มนุษย์ตกอยู่ในอันตราย (A robot may not harm a human being, or, through inaction, allow a human being to come to harm.)

กฎข้อที่ 2 หุ่นยนต์ต้องเชื่อฟังคำสั่งของมนุษย์ เว้นแต่คำสั่งนั้นขัดแย้งกับกฎข้อแรก (A robot must obey the orders given to it by human beings, except where such orders would conflict with the First Law.)

กฎข้อที่ 3 หุ่นยนต์ต้องปกป้องตนเอง  แต่การกระทำนั้นจะต้องไม่ขัดแย้งกับกฎข้อที่ 1 หรือ กฎข้อที่ 2 (A robot must protect its own existence, as long as such protection does not conflict with the First or Second Law.)

ปัจจุบันเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า ทำให้มนุษย์สามารถสร้างหุ่นยนต์ที่มีสติปัญญาสูงขึ้น และมีรูปร่างหน้าตาคล้ายมนุษย์มากขึ้น จนมีการคาดการณ์กันว่า อีกไม่นานหุ่นยนต์จะมีรูปร่างหน้าตาและสติปัญญาเหมือนมนุษย์จริงๆ  และผู้ผลิตหุ่นยนต์ก็คงไม่ลืมใส่กฎ 3 ข้อนี้ไว้ในสมองของหุ่นยนต์ ถ้าลืมก็อาจเกิดเรื่องยุ่งขึ้นมาได้

หันมาดูนักการเมืองไทย ภายใต้สภาวะยุ่งเหยิงทางการเมือง  ที่ฝ่ายค้านทั้งในและนอกสภากำลังบีบรัฐบาล ผ่านการประท้วงนอกสภา และผ่านการอภิปรายไม่ไว้วางใจในสภาโดยพรรคฝ่ายค้าน ซึ่งวันนี้ (27 มิถุนายน 2551) จะเป็นวันลงมติของสภาผู้แทนราษฎร ว่าจะไว้วางใจหรือไม่

รัฐธรรมนูญกำหนดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) เป็นผู้แทนของปวงชนชาวไทยทั้งหมด ไม่ใช่ผู้ทนของเขตเลือกตั้งของตน หรือเป็นผู้แทนของพรรคการเมืองที่ตนสังกัด ดังนั้น จึงกำหนดเอกสิทธิแก่ สส. ในการลงมติใดใดก็ตาม ให้กระทำได้โดยอิสระ

หมายความว่า บรรดา สส.ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายค้านหรือฝ่ายรัฐบาล ก็มีสิทธิ์ขาดในการลงมติตามความคิดเห็นของตนโดยยึดประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนเป็นหลัก ดังนั้น สส. ฝ่ายรับบาลก็สามารถลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาลได้ หากเชื่อว่า รัฐบาลไม่ทำประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชน  ในทางกลับกัน สส.ฝ่ายค้านก็สามารถลงมติไว้วางใจรัฐบาลได้ หากคิดว่ารัฐบาลทำถูกต้องแล้ว

แต่ช้าก่อน ในทางปฏิบัตินั้น มติพรรคใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ  นั่นคือ  ก่อนจะออกเสียงลงมติ พรรคประชุมกันแล้วมีมติให้ สส. ลงคะแนนเสียง  พรรครัฐบาลก็ให้ลงคะแนนให้พรรครัฐบาล  พรรคฝ่ายค้านก็ลงคะแนนให้ฝ่ายค้าน  ดังนั้น จึงได้ยินอยู่เสมอๆว่า  “มติพรรคว่าอย่างนั้น” “มติพรรคว่าอย่างนี้”  “ต้องทำตามมติพรรค”  “ต้องโหวตตามมติพรรค” เป็นต้น จึงไม่ต้องสงสัยว่า ทำไมเมื่อลงคะแนนเสียงในสภา มติพรรคจึงใหญ่ว่ารัฐธรรมนูญ  (แล้วไม่เป็นการขัดรัฐธรรมนูญหรือ?- - ตอบ : ไม่ทราบ ไม่เห็นมีใครสนใจ ไม่มีใครวินิจฉัย)

มติพรรคดังกล่าว ดูแล้วก็ไม่ต่างจาก กฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์  ซึ่ง สส. ต้องทำตามโปรแกรมที่พรรคได้ตั้งเอาไว้ อาจเรียกว่า “กฎ 3 ข้อของ สส.” เมื่อพรรคต้องการมติของ สส. ก็จะป้อนรหัสคำสั่งให้  “กฎ 3 ข้อของ สส.”  ทำงาน โดยทันที  เพื่อให้ สส. ทำตามมติพรรคโดยพร้อมเพรียงกัน กฎ 3 ข้อ ของ สส. ได้แก่

กฎข้อที่ 1 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต้องทำตามมติพรรคอย่างเคร่งครัด ไม่เพิกเฉยต่อมติพรรคจนทำให้เกิดความเสียหายแก่พรรค

กฎข้อที่ 2 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีอิสระในการกระทำใดๆ การแสดงความคิดเห็นใดๆ และการลงมติใดๆ แต่การกระทำนั้นต้องไม่ขัดแย้งกับกฎข้อแรก

กฎข้อที่ 3 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต้องรักษาความเป็นอิสระของตนในฐานะผู้แทนของปวงชนชาวไทย  แต่การกระทำนั้นจะต้องไม่ขัดแย้งกับกฎข้อที่ 1 หรือ กฎข้อที่ 2

ในอดีตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน  พฤติกรรมของพรรคการเมืองและนักการเมืองไทย ไม่ว่าพรรคฝ่ายค้านหรือพรรคฝ่ายรัฐบาล  ไม่ว่าพรรคไหนจะเป็นฝ่ายค้านหรือฝ่ายรัฐบาล ก็ล้วนแต่เป็นไปภายใต้ “กฎ 3 ข้อของ สส.” ทั้งสิ้น ที่สำคัญ “กฎ 3 ข้อของ สส.” นี้เป็นกฎที่ไม่มีเป็นลายลักษณ์อักษร แต่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่ศักดิ์สิทธิ์ยิ่งนัก คล้ายรัฐธรรมนูญอังกฤษนั่นแล

ฉะนั้นจึงปรากฏทุกครั้งว่า  เมื่อรัฐบาลถูกอภิปรายไม่ไว้วางใจ แม้จะถูกเปิดโปงขนาดไหน  ประชาชนเห็นความบกพร่องเพียงใด  แต่ภายใต้ “กฎ 3 ข้อของ สส.” ก็ทำให้รัฐบาลที่มีเสียงข้างมากได้รับความไว้วางใจในสภา  อาจจะมี สส. บางคนแหกมติบ้าง งดออกเสียงบ้าง  นั่นก็เป็นส่วนน้อยไม่กระทบมติ  ซึ่งอาจเกิดจากโปรแกรมมีปัญหา  เมื่อได้รับการซ่อมแซมแล้ว ต่อไปก็จะกลับมาทำตามกฎดังเดิม

ฉะนั้นก็คอยดูว่า  การลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาลในครั้งนี้ (27 มิถุนายน 2551) นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีที่ถูกอภิปรายจึงได้รับคะแนนเสียงไว้วางใจท่วมท้น  เป็นไปตาม “กฎ 3 ข้อของ สส.” นั่นเอง

๒๑ มิถุนายน ๒๕๕๑

ณ ๑๑.๒๙ น.

........................

ผลการลงมติในญัตติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคล เมื่อ  27 มิถุนายน 2551

ผลการลงมติ ดังนี้ นายกรัฐมนตรี ได้รับเสียงไว้วางใจ 280 ไม่ไว้วางใจ 162 เสียง ไม่ลงคะแนน 1

       นพ. สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี ไว้วางใจ 279 เสียง ไม่ไว้วางใจ 161 เสียง งดออกเสียง 1

       นายมิ่งขวัญ แสงสุวรรณไว้วางใจ 279 เสียง ไม่ไว้วางใจ 161 เสียง งดออกเสียง1

       ร.ต.อ. เฉลิม อยู่บำรุง ไว้วางใจ279 ไม่ไว้วางใจ 162 เสียง

       นายสมพงษ์ อมรวิวัฒน์ ไว้วางใจ 280 ไม่ไว้วางใจ 162 เสียง

       นายสันติ พร้อมพัฒน์ ไว้วางใจ 279 ไม่ไว้วางใจ 162 เสียง

       นายทรงศักดิ์ ทองศรี ไว้วางใจ 281 ไม่ไว้วางใจ 162 เสียง

       นายนพดล ปัทมะ ไว้วางใจ 278 ไม่ไว้วางใจ 162 งดออกเสียง 1 ไม่ลงคะแนน1