การแก้ไขรัฐธรรมนูญและกฎหมหลายฉบับ ที่ดำเนินการโดยรัฐบาลผ่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรครัฐบาลในขณะนี้ และได้รับการต่อต้านคัดค้านอย่างกว้างขวางจากประชาชนนั้น เหตุผลที่ยกมาอ้างก็คือ รัฐธรรมนูญและกฎหมายเคร่งครัดเกินไป  ทำให้ทำอะไรไม่สะดวก ติดขัดไปรอบด้าน  รัฐบาลจะทำสิ่งใดก็กลัวจะผิดรัฐธรรมนูญและกฎหมาย   โดยมีตัวอย่างให้เห็นเมื่อไม่นานมานี้ นั่นคือ ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า  การลงนามแถลงการณ์ร่วมของรัฐบาลไทยกับรัฐบาลกัมพูชา   ในการสนับสนุนให้กัมพูชาขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลกฝ่ายเดียว  ว่าเป็นการทำผิดรัฐธรรมนูญ เพราะการกระทำดังกล่าวถือว่าเป็นสนธิสัญญา ต้องเสนอให้รัฐสภาพิจารณาอนุมัติ  การกระทำของรัฐบาลโดยลำพังจึงเป็นการขัดรัฐธรรมนูญ นำไปสู่การลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของนายนพดล ปัทมะ  ที่เป็นผู้ดำเนินการลงนามในแถลงการณ์ดังกล่าว

ปัญหาที่รัฐบาลยกมาเป็นเหตุผลหนึ่งในหลายเหตุผลเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวนั้น  ย่อมเป็นเหตุผลที่ไม่มีความชอบธรรมเป็นอย่างยิ่ง    เพราะเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่ออกภายใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ  ก็เพื่อป้องกันมิให้นักการเมืองกระทำผิด  และดำเนินการลงโทษเมื่อมีการกระทำผิดเกิดขึ้น  ทั้งนี้ เพื่อรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนเป็นสำคัญ

เมื่อเหตุผลในการแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่มีความชอบธรรม  การดำเนินการแก้ไขรับธรรมนูญจึงไม่มีความชอบธรรมเป็นอย่างยิ่ง  และเป็นการแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ  การแก้ไขปัญหาที่ยั่งยืนนั้นย่อมต้องแก้ไขที่ต้นเหตุ นั่นคือ  นักการเมืองต้องยึดศีลและธรรมเป็นธงนำในการดำเนินชีวิต  โดยจะต้องเคร่งครัดมากว่าประชาชนทั่วไปจึงจะเป็นการดี  หากทำได้ ก็ไม่ต้องกังวลว่า กฎหมายจะเคร่งครัดรัดกุมเพียงใด ก็ไม่ต้องกลัวว่าจะทำผิด เพราะคนที่มีศีลและธรรมนั้น ย่อมระมัดระวังตนในการดำเนินการทุกๆอย่าง  สิ่งใดที่ขัดต่อกฎระเบียบของสังคมที่บังคับใช้กับทุกๆคนอย่างเท่าเทียมกัน  คนที่มีศีลและธรรมย่อมไม่ละเมิด  ดังนั้น จึงไม่ต้องกลัวว่าจะกระทำผิด

ทำไมนักการเมืองจึงต้องมีศีลธรรมมากว่าประชาชนทั่วไป    นั่นเป็นเพราะนักการเมืองคือผู้ที่อาสาเข้ามาทำงานเพื่อประโยชน์แห่งส่วนรวมเป็นที่ตั้ง  การเข้ามานั้นก็เข้ามาโดยสมัครใจ จะมีใครบังคับก็หาไม่  การเข้ามาทำหน้าที่ของนักการเมืองนั้น สังคมให้สิ่งตอบแทนในรูปแบบต่างๆมากกว่าคนทั่วไปหลายเท่าตัว ทั้งเกียรติยศ ฐานะ ศักดิ์ศรี การยอมรับ  รวมถึงค่าตอบแทนแห่งการงานที่มากกว่า   ความรับผิดชอบของนักการเมืองคือชะตาชีวิตของประเทศและประชาชน  ดังนั้น การที่มีกฎเกณฑ์อันเคร่งครัดให้ปฏิบัติ ย่อมมีเหตุอันสมควรเป็นอย่างยิ่ง  ซึ่งมิใช่เพียงแต่รัฐธรรมนูญไทยเท่านั้นที่ต้องมีบทบัญญัติเคร่งครัดในเรื่องนี้  รัฐธรรมนูญและกฎหมายในประเทศประชาธิปไตยที่เจริญแล้ว ก็ล้วนแต่เป็นไปในทำนองเดียวกันทั้งสิ้น

นักการเมืองก็มีฐานะในลักษณะเดียวกันกับพระภิกษุในพระพุทธศาสนา   โดยพระภิกษุมีกฎระเบียบที่เรียกว่าศีลของมากถึง 227 ข้อ  ผู้ที่เข้ามาบวชต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด  เพราะการเข้ามาบวชนั้นเป็นการเข้ามาโดยตนเอง  ไม่มีใครบีบบังคับ  กฎระเบียบ หรือศีลมีเช่นใด พระภิกษุต้องปฏิบัติตามเช่นนั้น   การเข้ามาบวชเป็นพระภิกษุย่อมรับรู้เป็นอันดีแล้วว่า  จะต้องเจอกับกฎระเบียบอันเคร่งครัดนี้  ดังนั้น เมื่อไม่สามารถที่จะอยู่ในระเบียบคือศีลนี้ได้  ก็ต้องออกไป   

สำหรับผู้เข้ามาบวชเพื่อปฏิบัติตนอย่างแท้จริง ย่อมไม่มีปัญหาเรื่องความเคร่งครัดของศีลที่มีอยู่ถึง 227 ข้อ และกลับจะเป็นการหนุนส่งให้เกิดความก้าวหน้าในการปฏิบัติธรรมเพื่อพัฒนาจิตใจของตนตามจุดมุ่งหมายของการบวชอย่างแท้จริง  แต่สำหรับผู้ที่เข้ามาบวชโดยหวังอาศัยสถานภาพพระภิกษุของตนเพื่อแสวงหาผลประโยชน์แล้ว  ย่อมเดือดร้อนรำคาญในความเคร่งครัดและหยุมหยิมของศีล  ในที่สุดก็นำไปสู่การละเมิดศีล  อันเป็นการกระทำผิดที่ร้ายแรงของพระภิกษุสงฆ์  โทษก็คือ ถูกขับออกจากคณะสงฆ์

นักการเมืองที่อาสาเข้ามาทำหน้าที่ผู้แทนปวงชนชาวไทย  ไม่ว่าจะเป็น สส.หรือ สว. ไม่ว่าจะอยู่ฝ่ายรัฐบาลหรือฝ่ายค้าน  ย่อมอยู่ภายใต้อำนาจของรัฐธรรมนูญและกฎหมายอันเคร่งครัดโดยเท่าเทียมกัน   หากเป็นผู้ที่มีศีลและธรรม มีจริยธรรม ความรับผิดชอบ  มีความละอายต่อบาปแล้ว  ย่อมไม่มีปัญหาอันใดกับรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายที่อยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ  เฉกเช่นเดียวกับพระภิกษุที่เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา    หากเป็นคนที่ตั้งใจบวชเรียนจริงๆย่อมไม่มีปัญหาในการปฏิบัติตามศีลทั้ง 227 ข้อแต่อย่างใด  แต่ถ้าเข้ามาบวชเพื่อแสวงหาประโยชน์แล้ว ก็ยากที่จะปฏิบัติตามกฎเกณฑ์นั้นได้

ดังนั้น ปัญหาเรื่องรัฐธรรมนูญและกฎหมายลูกที่รัฐบาลพยายามแก้ไขเพื่อให้สามารถตามความต้องการของตนได้มากขึ้นนั้น  หากนักการเมืองมีจิตสำนึกทางจริยธรรม มีศีลและธรรมอยู่แล้ว  ก็ย่อมจะไม่อึดอัดกับความเคร่งครัดของกับธรรมนูญหรือกฎหมายใดๆ   ดังนั้น การแก้ไขรัฐธรรมนูญจึงไม่ใช่เป็นทางออกทีแท้จริง

ทางออกที่แท้จริงก็คือ นักการเมืองทุกคนต้องมีจริยธรรม เคารพศีลและปฏิบัติตามธรรม  เท่านี้ปัญหาทั้งหลายก็ลดลงแล้ว    เพราะนักการเมืองที่มีศีลและธรรมย่อมไม่หวาดกลัวความเคร่งครัดของกฎหมาย เพราะรู้ตัวว่าไม่มีวันที่จะกระทำความผิดอย่างแน่นอน.

๖ สิงหาคม ๒๕๕๑