ก่อนเข้าเรื่องผมขอเริ่มด้วยกลอนของ วิจิตร วาทะลักษณ์(นฤมิตรเทวากร) ก็แล้วกันนะครับ

ผมคิดว่ามันเข้ากับวิถีชีวิตคนอิสานซะเหลือเกิน

ทางเดินชาวดิน

วิจิตรวาทะลักษณ์

เมื่อลมแล้ง  ลงแปลงดิน  ถิ่นอิสาน แผ่นดินดาน  ก็เหือดแห้ง  ด้วยแล้งฝน แรงลมแล้ง  พัดดอกจาน  ที่บานบน ให้ร่วงหล่น  ลงดินดาน  ลาก้านใบ ดั่งชีวิต  ลูกอิสาน  พลัดฐานถิ่น จากแผ่นดิน  จากท้องนา  เคยอาศัย มุ่งหน้าสู้  สู่เมืองฟ้า  จากนาไกล หวังชดใช้  ไถ่หนี้สิน  ให้สิ้นที เงินเดือนเบา  แต่ตรากตรำ  ทำงานหนัก สัญลักษณ์  คนขายแรง  ในแห่งนี้ เหงื่อหยดไหล  รินหลั่ง  สร้างสิ่งดี ตามวิถี  ลูกอิสาน  จากบ้านนา พักบ้านเช่า  เท่ารังหนู  อยู่แทนบ้าน ข้าวแกงจาน  พออิ่มคำ  ยามยะถา เงินเหลือใช้  ส่งคืนหลัง  ยังบ้านนา แลกข้าวปลา  ให้แม่พ่อ  ที่รอคอย จากที่หนึ่ง  ในห้องเรียน  เปลี่ยนตำแหน่ง มาขายแรง  แลกเงิน  พอเกินร้อย จากหมอลำ  มีชื่อเสียง  เพียงเลิศลอย ต้องมาคอย  ลำขอทาน  ตามลานดิน จากนักมวย  ชื่อดัง  ชกครั้งหมื่น ต้องมายืน  ล้างจาน  แบกงานหิน จากเทพี  ศรีสงกรานต์  ในบ้านดิน มานั่งกิน  กลิ่นเบียร์  กับเสี่ยบาร์ เหมือนเรานี้  มีตราบาป  สาปชีวิต ถูกลิขิต  ให้ตรากตรำ  ยามยะถา จากอดีต  ปัจจุบัน  แต่นานมา เรายังล้า  บนหนทาง  อย่างคนจน บนหนทาง  ของชาวดิน  ถิ่นอิสาน มีตำนาน  คือน้ำตา  มาทุกหน เรายังรอ  ความเมตา  ฟ้าเบื้องบน ได้ส่งคน  เปลี่ยนเส้นทาง  ห่างชาวดิน กลอนบทนี้บอกเล่าชิวิตของชาวอิสานได้อย่างดีเลยทีเดียว

มาเข้าเรื่องกันเลยดีกว่าครับ

เชื่อว่าหลานคนคงเคยได้อ่านเรื่องลูกอิสาน ของคุณคำพู บุญทวี เจ้าของรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรยอดเยี่ยมแห่งอาเซี่ยน (ซีไรท์) ในปี 2522 กันมาบ้าง ผมเป็นคนหนึ่งที่ชื่นชอบเรื่องนี้เป็นการส่วยตัว

เพราะผมก็เป็นลูกอิสานคนหนึ่ง

ด้วยความที่บ้านผมยายมีลูกสามคนเลยมีหนังสือเก่ามากถึงมากที่สุดหลายสิบเล่ม

และหนึ่งในนั้นก็มีเรื่อง ลูกอิสาน ด้วย

ตอนนั้นผมอายูเจ็ด แปดขวบเท่านั้นเอง

ด้วยความอยากรู้ก็เลยไปรื้อมันออกมาอ่าน

คุณคงจำเด็กชายที่ชื่อ คูน ได้นะครับ

โดยคุณคำพูนได้ใช้เด็นชายที่ชืื่อคูนเป็นตัวนำเรื่องบอกเล่าเรื่องราวต่าวๆๆ ผ่านตัวละครตัวนี้

ซึ่งใช้ชีวิตในภาคอิสานของไทย ครับครัวของคูน ประกอบด้วย พ่อ แม่และลุกอีก 3 คน ที่มีความเป็นอยู่ที่ขัดสน ซึ่งไม่ต่างจากคนในละแวกแถวบ้านเลย เมื่อความแห้งแล้งรุนแรงมาเยือน หลายครับครัวในหมู่บ้านก็พากันอพยพออกไปจากหมู่บ้าน แต่ครอบครัวของคูนเลือกที่จะอยู่ที่หมู่บ้านเดิม ความแห้งแล้ง ทำให้เกิดเรื่องราวต่างๆๆ มากมาย ผ่านเด็กชายคูน

เรื่องราวมีการเล่าถึงขนบธรรมเนียม ประเพณี ตลอดจนความเชื่อของชาวอีสาน
โดยผ่านเด็กชายคูน  รวมไปถึงการบรรยายถึงสภาพความเป็นไปตามธรรมชาติของผู้คน
และสภาพแวดล้อม 

ตอนแรกที่ผมอ่านเรื่องนี้ผมคิดว่ามันแห้งแล้งขนาดนั้นเลยเรอ แล้วผมก็เริ่มสนุกกับมันโดนเฉพาะตอนหนึ่งที่ลมแรงแล้วครอบครัวของคูนต้องลงจากเรือน อันนี้เหมือนครอบครัวผมมากเพราะกลัวบ้านมันพังมาทับ

ลูกอิสานได้สอนผมหลายอย่างในการใช้ชีวิต

ในความแห้งแล้ง แต่คนอิสานไม่เคยแล้งน้ำใจ เหมือนกับคำที่พ่อของคูนสอนว่า"คน
รู้จักสงสารคนและช่วยเหลือคนตกทุกข์  ถ้าไม่มีสิ่งของช่วย ก็เอาแรงกาย
ช่วย  และไม่เลือกว่าคนๆ นั้นจะอยู่บ้านใด อำเภอใด"

วิถีของชาวอิสานต้องเจอกับความแห้งแล้งทุกปี

ปีแล้วปีเล่า เหมือนมันเป็นสิ่งที่คู่กับคนอิสาน

ถึงกระนั้นชาวอิสานก็สู้ทนอยู่มาได้ทุกวันนี้

สู้ทนเพื่อรอ รอให้ชีวิตมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

ลูกอิสานพลัดถิ่นอยากกลับบ้าน

แต่ด้วยการงานมันบีบบังคับให้ต้องทน

แม้คิดถึงเพียงใดก็ต้องทน

หวังสักวันจะได้คืนถิ่น สู่บ้านเกิด